Neville Chamberlain

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Neville Chamberlain
18 maart 18699 november 1940
Neville Chamberlain by William Orpen - 1929.jpg
Premier van het Verenigd Koninkrijk
Periode 1937-1940
Voorganger Stanley Baldwin
Opvolger Winston Churchill
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Verenigd Koninkrijk

Arthur Neville Chamberlain [ˈɑːθə ˈnɛvɪl ˈtʃeɪmbəlɪn] (uitgesproken als "Tsjeemberlin") (Birmingham, 18 maart 1869Reading, 9 november 1940) was een Brits politicus voor de Conservative Party en eerste minister van het Verenigd Koninkrijk van 1937 tot 1940. Hij zou de geschiedenis ingaan als de man die dacht de wereldvrede te hebben gered ("Peace for our time").

Biografie[bewerken]

Chamberlain werd geboren op 18 maart 1869 als zoon van Joseph Chamberlain, de burgemeester van Birmingham. Zijn moeder, Florence Kenrick, stierf in het kraambed toen hij 6 was. Hij had drie zussen en een halfzus en halfbroer uit een vorig huwelijk van zijn vader. Zijn halfbroer Joseph Austen zou hem voorgaan in de politiek en werd Minister van Financiën.

Neville groeide op als een fijnzinnig man met sterke interesse in muziek, literatuur, plantkunde en ornithologie. Hij haalde zijn ingenieursdiploma en specialiseerde zich in metaalkunde. In een poging om verminderd familiefortuin terug te verdienen, stuurde Joseph Chamberlain zijn jongste zoon naar een sisal plantage op Andros (Bahama’s). Neville verbleef er zes jaar, maar de plantage was een mislukking. Joseph Chamberlain leed een verlies van 50.000 £.

Bij zijn terugkeer naar Engeland, ging Neville werken voor Hoskins & Company. 17 jaar leidde hij dit bedrijf en kende het florerende tijden. Tevens engageerde hij zich voor maatschappelijke activiteiten in Birmingham. In 1910 werd hij verliefd op Anne Cole, een jaar later huwden zij. Uit dit huwelijk kwamen 2 kinderen voort: Francis en Dorothy Chamberlain.

Pas op 42-jarige leeftijd zette hij zijn eerste stappen in de politiek en werd hij verkozen in de gemeenteraad van zijn thuisstad. Zeven jaar later, op zijn 49ste, werd hij Member of Parliament (MP).[1] Zijn politieke carrière kwam nu op gang, en in 1923 werd hij voor het eerst minister. Hij kreeg het Ministerie van Volksgezondheid onder zich en onderscheidde zich door hervormingen met een sociale inslag. Vooral huisvesting zag hij als een manier om het leven van de minder bedeelden te verbeteren. Hij zorgde voor betaalbare woningen via subsidies aan bouwondernemingen.

Met een kleine onderbreking van enkele maanden bleef hij deze post bekleden tot 1929 toen hij Chancellor of the Exchequer[2] werd. In deze functie liet hij zich weer als sociaal hervormer gelden door de excessieve bedrijfswinsten af te romen. Ook zette hij zich in voor het wegwerken van de oorlogsschulden en de vernieuwing van fabrieken en mijnen. Dankzij dit laatste kon het Verenigd Koninkrijk met de modernste technologie en middelen de Tweede Wereldoorlog beginnen, al was dit voor Chamberlain niet de uiteindelijke doelstelling van dit beleid. Ook in het buitenland bleven zijn prestaties niet onopgemerkt, en hij kwam zelfs op de omslag van het Amerikaanse blad "Time Magazine" te staan.[3]

Een volgende opstap kon niet uitblijven en op 28 mei 1937 bereikte hij het hoogste ambt en werd Prime Minister. Al snel werd hij geconfronteerd met de oorlogszucht van nazi-Duitsland, dat ondertussen reeds Oostenrijk had geannexeerd.

Vanwege de oorlogsmoeheid van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk probeerde hij bij de Conferentie van München in september 1938 Hitler te paaien met een zeer grote concessie. Hitler mocht Sudetenland (een deel van Tsjechoslowakije waar veel Volksduitsers woonden) inlijven. Voor Tsjechoslowakije was dit een ramp, want in Sudetenland was zeer veel industrie gevestigd en ook bevonden zich hier verdedigingslinies. Het Verdrag van München luidde Chamberlains politieke ondergang in: op 1 september 1939 viel Duitsland ondanks uitdrukkelijke waarschuwingen toch Polen binnen. Daarmee was de Tweede Wereldoorlog onvermijdelijk geworden en bleek het Verdrag van München een dode letter te zijn. Chamberlains positie begon onhoudbaar te worden. Binnen zijn eigen coalitie groeide de weerstand. Die werd nog aanmerkelijk vergroot na het falen van de Britse Royal Navy tijdens de Duitse aanval op Noorwegen. Toen nazi-Duitsland op 10 mei 1940 België, Nederland en Frankrijk binnenviel, zag Chamberlain zich gedwongen af te treden. Hij werd opgevolgd door anti-appeaser Winston Churchill. Chamberlain overleed zes maanden later aan maagkanker, terwijl Duitse bommenwerpers over Engeland zwermden. Hij liet een echtgenote en twee kinderen achter.

Citaten[bewerken]

Over het Verdrag van München uit 1938:

  • ”We regard the agreements signed last night as symbolic of the desire of our two peoples never to go to war with one another again." (We beschouwen het akkoord dat gisteren getekend werd als symbool van de wil van onze volkeren om nooit meer oorlog met elkaar te voeren.)
  • ”I believe it is peace for our time.” (Ik geloof dat het een vrede voor onze tijd is.)

Externe links[bewerken]

Voorganger:
Stanley Baldwin
Premier van het Verenigd Koninkrijk
Vierde Nationale Kabinet, Kabinet-Chamberlain
1937-1940
Opvolger:
Winston Churchill
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Van alle MP's die later premier zijn geworden was Chamberlain bij aanvang van zijn loopbaan als parlementslid het oudst.[bron?]
  2. Minister van Financiën
  3. Uitgave van 19 juni 1933, zie omslag.