Falklandoorlog

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Falklandoorlog
Falklands, Campaign, (Distances to bases) 1982.jpg
Datum 2 april 198220 juni 1982
Locatie Falklandeilanden
Zuid-Georgia en de Zuidelijke Sandwicheilanden
Resultaat Overwinning voor het Verenigd Koninkrijk
Strijdende partijen
Vlag van Argentinië Argentinië Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk
Commandanten
-President Generaal Leopoldo Galtieri
- Viceadmiraal Juan Lombardo
- Brigadegeneraal Ernesto Crespo
- Brigadegeneraal Mario Menéndez
-Premier Margaret Thatcher
- Admiraal Sir John Fieldhouse
- Schout-bij-nacht Sandy Woodward
- Generaal-majoor Jeremy Moore
Verliezen
649 258

De Falklandoorlog vond in 1982 plaats tussen het Verenigd Koninkrijk en Argentinië. Inzet waren de Falklandeilanden, door Argentinië Islas Malvinas genoemd, en Zuid-Georgia.

Geschiedkundig kader[bewerken]

De Falklandeilanden werden in 1592 ontdekt door de Engelsman John Davis. Hij noemde de archipel Falklands, naar de toenmalige schatbewaarder van de marine. De Fransman Louis-Antoine de Bougainville, afkomstig uit Saint-Malo, zette er voet aan wal in 1763 en noemde de eilandengroep de Îles Malouines. In 1765 vestigden de Britten er een kolonie. De Falklandeilanden werden in 1831 opgeëist door Argentinië, maar in 1833 onderstreepten de Britten hun soevereiniteit. De eilanden kwamen onder Britse controle te staan, maar Argentinië eist ze sindsdien op.

Politiek kader[bewerken]

In 1981 besloot de Argentijnse junta van Leopoldo Galtieri gebruik te maken van nationalistische gevoelens en de Falklandeilanden te bezetten, om zo de aandacht af te leiden van interne problemen. De Argentijnse legerleiding had ten onrechte aangenomen dat het Verenigd Koninkrijk, dat in die tijd zware economische en sociale problemen kende, niet op de bezetting zou reageren. Dit bleek een misvatting, omdat juist ook premier Margaret Thatcher de aanval om dezelfde redenen gebruikte om het land te herenigen en en passant haar volgende verkiezingsoverwinning veilig te stellen.

Militair kader[bewerken]

Een CH-47 Chinook bevoorraadt de HMS Bristol voor de kust van Ascension
Een verwoeste Argentijnse FMA IA 58 Pucará op het vliegveld van Stanley
De RFA Sir Tristram wordt zwaar beschadigd gerepatrieerd

Argentinië veroverde in maart en april van 1982 de eilanden op de Britten. Hierop stuurde het Verenigd Koninkrijk een speciale task force naar de eilanden om deze op de Argentijnen te heroveren.[1] In juni landden Britse troepen op de Falklandeilanden. De Britten wisten de eilanden vrij eenvoudig te heroveren. De oorlog kostte aan 649 Argentijnen en 258 Britten het leven. Door deze oorlog zijn vooral twee oorlogsschepen bekend geworden: de Argentijnse lichte kruiser ARA General Belgrano en de Britse torpedobootjager HMS Sheffield.

Vulcanbommenwerpers[bewerken]

Voor Operatie Black Buck vlogen de Britten vijf missies met Avro Vulcan-bommenwerpers vanaf het eiland Ascension over 15.000 km, met zeven keer bijtanken in de lucht voor de heenvlucht en één voor de terugvlucht. Ook de Handley Page Victor tankvliegtuigen moesten in de lucht bijtanken. Dat was de verste missie met bommenwerpers tot dan toe. Drie missies waren gericht tegen het vliegveld van Stanley en twee missies met AGM-45 Shrike raketten tegen radarinstallaties.

ARA General Belgrano[bewerken]

ARA General Belgrano was de voormalige Amerikaanse kruiser USS Phoenix, die de aanval op Pearl Harbor had doorstaan. Hij werd op 2 mei 1982 aangevallen door de HMS Conqueror, een Britse atoomonderzeeër, die drie torpedo's 21 inch Mark 8 mod 4 afvuurde die nog uit de Tweede Wereldoorlog dateerden, hoewel het schip ook de nieuwere Mark 24 Tigerfish aan boord had. De aanval op de Belgrano kostte 323 mensen het leven. De gehele Argentijnse vloot werd als gevolg van deze actie naar haar havens teruggeroepen waardoor ze geen gevaar meer vormde voor de Britse vloot. De Belgrano is het enige schip dat door een vijandelijke actie van een nucleair aangedreven onderzeeboot tot zinken is gebracht. Er was en is nog steeds controverse rond de aanval op de Belgrano omdat deze zich tijdens de aanval buiten de zogenaamde 'war exclusion zone' bevond en haar vaarrichting van de eilanden af was. Er wordt beweerd dat de aanval een vergelding was voor de verliezen van de Britse vloot, die veel zwaarder waren dan was verwacht, vooral door de Britse onderschatting van de Argentijnse luchtmacht. In 1994 erkende de Argentijnse regering, dat het tot zinken brengen van de Belgrano een legitieme oorlogsdaad was.[2]

HMS Sheffield[bewerken]

HMS Sheffield werd twee dagen na het zinken van de Belgrano midscheeps getroffen door een Exocet-raket, die Argentinië van Frankrijk had gekocht. Deze werd vanaf een Argentijns Dassault Super-Étendard vliegtuig vanaf 32 tot 45 km afstand gelanceerd. Na het zinken van de Sheffield, trokken de grootste schepen van de Britse vloot (de vliegdekschepen HMS Invincible en HMS Hermes) zich terug tot buiten het bereik van de Argentijnse vliegtuigen. Alleen de fregatten waarmee de Argentijnse posities op de eilanden werden beschoten en troepentransportschepen waren zo nog doelwit van de vrijwel dagelijkse aanvallen door de Argentijnse luchtmacht. Zo werden ook de transportschepen RFA Sir Galahad, met aan boord eenheden van de Welsh Guards getroffen met 48 doden tot gevolg. Ook MV Atlantic Conveyor, met 6 helikopters aan boord, werd getroffen met 12 doden als gevolg.

Gevolgen[bewerken]

Deze voor Argentinië slecht verlopen oorlog luidde het einde van de junta in. In het Verenigd Koninkrijk nam hierdoor de steun voor de regering van Margaret Thatcher toe. De eilanden worden sinds de herovering weer bestuurd door het Verenigd Koninkrijk, maar nog steeds geclaimd door Argentinië.

Externe links[bewerken]

Logo Wikimedia Commons
Commons heeft meer mediabestanden op de pagina Falklands war.
Bronnen, noten en/of referenties