Ideologie
| Politieke ideologieën |
|---|
| Dit artikel is een deel van de reeks over politiek |
| Ideologie |
|
|
| Anarchisme |
| Christendemocratie |
| Communisme |
| Communitarisme |
| Conservatisme |
| Fascisme |
| Feminisme |
| Islamisme |
| Liberalisme |
| Libertarisme |
| Linksnationalisme |
| Nationalisme |
| Pan-nationalisme |
| Nationaalsocialisme |
| Sociaaldemocratie |
| Sociaalliberalisme |
| Socialisme |
|
|
Portaal  Politiek |
Onder ideologie verstaan we het geheel van ideeën over de mens, menselijke relaties en de inrichting van de samenleving. Het begrip werd gelanceerd door de Franse verlichtingsfilosoof Antoine Destutt de Tracy, die er de wetenschap der ideeën mee bedoelde.
Inhoud |
[bewerken] Definitie
Een ideologie heeft drie indelingen, een descriptieve of analytische (1), prescriptieve of normatieve(2) en een operationele(3).
- (1): Het beschrijft hoe het huidige wereldbeeld eruit ziet (Vlaams-nationalisme: Vlamingen worden onderdrukt door de staat België; socialisme: proletariaat uitgebuit door bourgeoise)
- (2): Er wordt een utopie beschreven van hoe de wereld er moet uitzien, hieruit komen de waarden en normen. (socialisme: klassenloze maatschappij, collectivering en solidariteit; liberalisme: vrijheid, fundamentele burgerrechten)
- (3): Dit beschrijft hoe men van 1 naar 2 moet gaan. (socialisme: via de revolutie van het proletariaat; sociaaldemocratie: via geleidelijke hervormingen via het parlement)
Ideologieën kunnen algemeen van aard zijn, maar zich ook specifiek toespitsen op een bepaald aspect van de samenleving, zoals de politiek (bijvoorbeeld imperialisme of globalisme) of het economisch stelsel (bijvoorbeeld het kapitalisme).
[bewerken] Randbegrippen
[bewerken] Afgeleide begrippen
Een persoon die als de grondlegger en/of de verdediger van een ideologie geldt wordt een ideoloog genoemd.
[bewerken] Spiegelbegrippen
Men stelt mensen die sterk een ideologie aanhangen en daar erg principieel/beginselvast in zijn (zie: fundamentalisme) vaak tegenover pragmatische mensen. Desondanks zou men het pragmatisme ook als een, weliswaar beperkte, ideologie kunnen beschouwen. Er ontstaat dus een lineair continuüm: Beginselvast ←--------------→ Pragmatisch.
