Donald Duck (personage)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Donald Duck
Strippersonage
The Spirit of 43-Donald Duck, cropped version.jpg
Stripreeks Donald Duck
Introductie 9 juni 1934
Portaal  Portaalicoon   Strip

Beluister

(info)

Donald Duck is een fictieve eend uit de strips en tekenfilms van Walt Disney. Zijn volledige naam is Donald Fauntleroy Duck. Zijn achternaam betekent 'eend' in het Engels. Donald is een antropomorfe eend met oranje-gele benen, voeten en snavel. Hij draagt meestal een matrozenpak, bestaand uit een shirt (in de stripverhalen is dit meestal zwart en op (voor)platen blauw) en een blauwe pet. Hij draagt meestal geen broek en hij heeft tanden, maar dit is alleen te zien als hij ze poetst of als hij razend is. Donald staat bekend om zijn temperament en onhandigheid.

Ontstaan[bewerken]

Striptekenaar Carl Barks (1901-2000), hier tijdens een bezoek aan Finland in 1994, was een van de bekendste tekenaars van de Donald Duck-verhalen

De naam Donald Duck duikt voor het eerst op in het boekje The Adventures of Mickey Mouse uit 1931. In dit boekje wordt een zekere Donald Duck genoemd als vriend van Mickey Mouse. Deze Donald Duck speelt verder geen rol in het boekje. Wel is op een van de afbeeldingen een eend te zien, die echter weinig weg heeft van de latere Donald Duck.[1] De Donald zoals wij hem kennen debuteerde in de cartoon The Wise Little Hen uit 1934, een van de Silly Symphonies. Donald werd voor deze film ontworpen door Art Babbitt en Dick Huemer, twee animators die aan het filmpje werkten. Hij zag er in dit filmpje nog sterk uit als een eend, met een lange snavel en vleugels. Na zijn debuut speelde hij mee in een aantal Mickey Mouse-filmpjes en kreeg al snel zijn eigen tekenfilmserie. Ook had Donald een bijrol in de krantenstrips van Mickey Mouse. Vanaf 1936 kreeg hij een eigen krantenstrip, getekend door Al Taliaferro en geschreven door Ted Osborne. De stripwereld rond Donald Duck werd verder uitgewerkt door Carl Barks, die personages als Dagobert Duck,Willie Wortel en Guus Geluk in de strips introduceerde.[2]

Karakter[bewerken]

Donald is beroemd geworden door zijn opmerkingen en zijn gedrag in de filmpjes. De bekende eend spreekt als een mens, maar is zo koppig als een ezel.Hij wil alles goed doen, maar bijna altijd gaat het juist andersom, zeker wanneer zijn neefjes Kwik, Kwek en Kwak zich er mee bemoeien. Die hebben vaak ondeugende plannetjes, waarvan Oom Donald dan het slachtoffer is.

Donald is een eend van 12 ambachten en 13 ongelukken. Hij houdt het zelden ergens langer dan een week uit, omdat hij zo onhandig is of omdat hij in de problemen komt door zijn opvliegende karakter. Soms doet hij zijn werk echt goed, maar vrijwel altijd komt er een moment dat hij, meestal bij een extreem belangrijke klus voor een burgemeester, minister of staatshoofd, een blunder begaat waardoor de zaak in de soep loopt en Donald snel naar Timboektoe moet vluchten omdat heel Duckstad boos op hem is. Vaak heeft hij ook een baantje als onderbetaalde muntenpoetser of duvelstoejager bij zijn oom Dagobert Duck, die hem in dienst neemt omdat hij familie is (en Donald een fikse schuld bij hem heeft), maar dat nog geen reden vindt om hem goed te betalen. Op een belastingaangifte vulde Donald als beroep "acteur" in.

Door de manier waarop Donald Duck is getekend, is goed te zien hoe Donald zich voelt, wat hij wil en welk humeur hij heeft.

Het gezicht van Donald staat bijna nooit hetzelfde. Donald heeft veel verschillende gezichtsuitdrukkingen; boos, héél erg boos, verbaasd, droevig, blij en slim, maar ook chagrijnig of juist tevreden. Is Donald tevreden, dan krullen de uiteinden van zijn snavel omhoog, maar als hij verdrietig is wijzen zijn "mondhoeken" omlaag. Donald heeft eigenlijk bijna altijd een glad gezicht. Aan de achterkant van zijn kop heeft hij altijd een paar veertjes overeind staan. Als Donald erg nijdig is dan staan bijna alle veren overeind. Vaak is dan ook aan zijn pet te zien hoe het met hem gaat: als hij kalm is, dan staat zijn pet recht op zijn kop, en als hij boos is, hangt zijn pet over zijn ogen. Als hij verbaasd is vliegt het petje soms van zijn hoofd af.

Walt Disney heeft eens gezegd dat Donald Duck een combinatie is van "alle mensen waaraan hij een hekel heeft". Waar de meeste andere Disneyfiguren zoetsappig, vriendelijk en goedaardig zijn, is Donald Duck driftig en opvliegend. In de Amerikaanse strips, met name de oudere afleveringen, valt Donald vaak op door asociaal gedrag. Ook de personages met wie hij in deze strip in aanraking komt blinken uit door onbeleefd en asociaal gedrag, In "How to read Donald Duck" wordt Donalds reactionaire karakter besproken. Donald behoort volgens de schrijvers van deze kritische studie tot de geprivilegieerde witte middenklasse en op buitenlandse avonturen kiest hij steeds de zijde van Midden-Amerikaanse dictators en andere potentaten.[3]

Familie en omgeving[bewerken]

Donald Duck is (net als zijn tweelingzus Dumbella Duck) op 9 juni 1934 geboren. Verschillende stripauteurs, zoals Keno Don Rosa, plaatsen zijn geboorte echter eerder, rond 1920. In deel XI van De jonge jaren van Oom Dagobert komt hij al voor (als kind) in 1930. Uit de film Donald Duck gets drafted (1942) blijkt dat zijn volledige naam Donald Fauntleroy Duck is. Zijn tweede naam staat in een kort fragment vermeld op een oproepformulier voor het leger.

De vader van Donald is Woerd Snater Duck. Donald is in oudere verhalen zelf ook wel eens Woerd Snater genoemd. Zijn moeder is Hortensia Duck, de zus van Dagobert Duck. Zijn temperament heeft Donald waarschijnlijk van zijn ouders want die werden ook heel vaak boos om kleine dingen. In deel X van De Jonge Jaren van Oom Dagobert is te zien dat Hortensia boos wordt omdat Snater hun zoon Donald wil noemen, waar zij het niet mee eens is (te zien op het laatste plaatje van het verhaal).

Donald woont in Duckstad en daar woont ook zijn familie. Vaak zijn zijn vrienden ook familieleden, zoals de schatrijke Oom Dagobert.

Donald woont samen met zijn drie neefjes Kwik, Kwek en Kwak. De drie neefjes zijn een keer bij hem op bezoek gegaan en sinds die tijd nooit meer vertrokken. Hun moeder is Donalds zus: Dumbella Duck. Eigenlijk zijn de neefjes slimmer dan Donald.

Misschien wel het bekendste familielid is Oom Dagobert Duck: de eend die in het geld zwemt. Dagobert maakt misbruik van de situatie door Donald slecht betaald werk te laten verrichten of op gevaarlijke klussen te sturen, al dan niet met een toegevoegd dreigement hem te onterven. Dagobert neemt de neefjes en Donald wel vaak mee op de gekste avonturen. Ze gaan samen de hele wereld rond op zoek naar schatten en nog meer geld. Donald moet zijn oom dan weer te hulp schieten.

Donald heeft ook een neef, Guus Geluk. Hij heeft altijd geluk en is mede daardoor behoorlijk arrogant. Hij voelt zich een stuk beter dan Donald en denkt dat hij veel slimmer en leuker is. Donald vindt hem maar vervelend. Guus Geluk en Donald knokken met enige regelmaat.

Katrien en Donald zijn verliefd op elkaar en hebben een (knipperlicht)relatie. Donald doet zijn best, maar hij verpest het vaak voor zichzelf. Guus Geluk is ook gek op Katrien, en daarom Donalds rivaal. Bovendien krijgt hij door zijn eeuwige geluk wel dingen voor elkaar die Donald niet lukken. Daar wordt door Katrien soms gebruik van gemaakt om dingen van Donald gedaan te krijgen.

Donald heeft ook nog huisdieren, waaronder een Sint-Bernard die luistert naar de naam Loebas. In de jaren zestig (in de verhalen met zijn neef Diederik Duck) heeft Donald ook een kat met de naam Tobber.

Er is nooit een officiële stamboom van de familie Duck geweest en die zal er waarschijnlijk ook nooit zijn. Dit komt doordat verschillende tekenaars door de jaren heen hun eigen personages hebben toegevoegd, waarvan sommige (bijvoorbeeld Dagobert Duck) zeer belangrijk zijn geworden. Wel wordt er uitgegaan van deze stamboom:[4]


 
 
 
 
 
 
 
 
Cornelis Prul
 
onbekend
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Theodoor Prul
 
Petronella Prul
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Koenraad Prul
 
Sjaantje Waterhoen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wilhelmus Duck
 
Dora Duck - Prul
(Oma Duck)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wouter Waterhoen
 
Archibald Gans
 
Annie Prul
 
Woerd Snater Duck
 
Hortensia Duck
 
Fortunus Geluk
 
Trijntje Duck
 
Driekus Duck
 
Zwaantje Meerkoet
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Gijs Gans
 
Donald Duck
 
onbekend
 
Dumbella Duck
 
Guus Geluk
 
 
 
Diederik Duck
 
Wisse Duck
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Kwik Duck
 
Kwek Duck
 
Kwak Duck


Donald heeft een Duckatti als auto. Deze auto is gebaseerd op de American Bantam uit 1939 en is bedacht door tekenaar Al Taliaferro. Hij draagt het kenteken 313. Dit betekent 3 keer 13, dus 3 keer ongeluk.

Superdonald[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Superdonald voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Een alter ego van Donald Duck is Superdonald. Dit is de superheld-versie van Donald Duck. Donald is met dit alter ego een heldhaftige eend. Superdonald komt in Nederland voor het eerst voor in 1979, in Donald Duck pocket 45, Fantomerik tegen de Dolle Fantomina (tweede pocketreeks). Vanaf pocket 21 uit 1994, Held zonder geld (derde pocketreeks), draagt hij in Nederlandse uitgaven de naam Superdonald.

Vroeger en nu[bewerken]

De meeste mensen kennen Donald zoals hij er nu uit ziet, maar dat is niet altijd zo geweest. Donald zag er vroeger heel anders uit. Zijn snavel en nek waren veel langer, en de handen waren ook anders: ze waren meer vleugelachtig. Donald lijkt tegenwoordig minder op een 'echte' eend dan vroeger. Zijn kwakende stem is wel altijd gebleven.

De strips van Donald Duck zijn ook niet hetzelfde gebleven. Vroeger waren er vaak meer plaatjes en minder tekst. De grappen zaten verstopt in de tekeningen. Later kwamen er meer grappen in de tekst, in de "tekstwolkjes" bij de plaatjes. Donald en de andere figuren gingen meer praten. Woordspelingen werden belangrijker.

Beroemdheid[bewerken]

De ster van Donald Duck op de Hollywood Walk of Fame

Donald Duck is over de hele wereld beroemd geworden. Stapels strips zijn van hem gemaakt, in heel veel verschillende talen. Maar er zijn ook honderden verschillende films van hem gemaakt. In het begin zijn de boekjes en filmpjes alleen bij en door Walt Disney gemaakt. Ze waren in die tijd alleen voor Amerika bestemd. Maar later zijn ze ook in andere landen verschenen. Donald was voor het eerst in Nederland te zien in 1938. Dat was vier jaar nadat Walt Disney Donald in de Verenigde Staten had bedacht. Men kreeg toen in Nederland slechts twee filmpjes te zien. Vanaf 1950 verschenen er ook af en toe stripboekjes.

De strips zijn in vele landen verschenen. Donald en zijn vrienden verschijnen in dertig landen op de buis. Donald is een van de succesvolste stripfiguren. Hij speelt in meer dan honderd korte filmpjes mee (dat zijn filmpjes die acht tot tien minuten duren) en, samen met andere stripfiguren als Mickey Mouse, in meer dan vijftig lange films. Het aantal stripboeken dat over Donald Duck is verschenen, is kolossaal. In ongeveer veertig landen zijn Donalds strips te koop.

Hij is zo beroemd dat, sinds 1984, zelfs zijn voetafdruk te vinden is in de Walk of Fame. Op 9 augustus 2004 kreeg hij, ter ere van zijn zeventigste verjaardag, zelfs een ster in deze beroemde straat.

In Amerika heet Donald Duck gewoon Donald Duck. Maar zijn drie kleine neefjes (Kwik, Kwek en Kwak) heten anders: Huey, Dewey en Louie. In Nederland bestaan deze namen niet, omdat het typisch Amerikaanse namen zijn.

Donald Duck in verschillende talen:[5]
Taal Naam
Arabisch بطوط (Battouta)
Catalaans Ànec Donald
Chinees 唐老鸭 (Táng Lǎo Yā)
Deens Anders And
Duits Donald Duck
Engels Donald Duck
Fins Aku Ankka
Grieks Ntonalnt Ntak (Ντοναλντ Ντακ - Donald Dak)
Hongaars Donald Kacsa
Indonesisch Donal Bebek
Italiaans Paolino Paperino
Japans Nikano Saku
Kroatisch Paško Patak
Nederlands Donald Duck
Pools Kaczor Donald
Russisch Дональд Дак (Donald Dak)
Samisch Vulle Vuojaš
Servisch Paja Patak
Spaans, Portugees Pato Donald
Turks Donald Amca
IJslands Andrés Önd
Zweeds Kalle Anka

In veel talen betekent de achternaam van Donald 'eend'.

Films[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Filmografie van Donald Duck voor het hoofdartikel over dit onderwerp.
  • The Wise Little Hen
  • Saludos Amigos
  • The Three Caballeros
  • Mickey's Beansteak
  • 'The Prince And The Pauper
  • The Three Musketeers

Cartoons[bewerken]

  • Don Donald
  • Donald's Nephews
  • Mr. Duck Steps Out
  • Donald Gets Drafted
  • Donald's Better Self
  • The Fuehrer's Face
  • Donald Duck en zijn vriendjes

Series[bewerken]

  • DuckTales
  • Quack Pack
  • Mickey Mouse Works
  • Disney's House of Mouse
  • Mickey Mouse Clubhouse

Stemmen[bewerken]

Amerika:

Nederland:

Externe links[bewerken]

Vista-kmixdocked.png
Door op de afspeelknop te klikken kunt u dit artikel beluisteren. Na het opnemen kan het artikel gewijzigd zijn, waardoor de tekst van de opname wellicht verouderd is. Zie verder info over deze opname of download de opname direct. (Meer info over gesproken Wikipedia)
Bronnen, noten en/of referenties
  1. Donald Duck, McDrake Wiki. Geraadpleegd op 24-10-2013
  2. Donald Duck Collectie: Donald Duck als brandweerman (2003).
  3. Ariel Dorfman en Armand Mattelart: How to Read Donald Duck: "Imperialist Ideology in the Disney Comic" 1971
  4. (nl) De stamboom op de officiële Nederlandse Donald Duck-site
  5. Donald Duck, inducks.org. geraadpleegd op 24-10-2013