Meindert Fennema

Meindert Fennema (Leeuwarden, 21 mei 1946) is een Nederlands politicoloog en emeritus hoogleraar politicologie. Hij was als hoogleraar verbonden aan de afdeling politicologie en het Instituut voor Migratie en Etnische Studies van de Universiteit van Amsterdam, waar hij de leerstoel politieke theorie van etnische verhoudingen bekleedde.

Levensloop

Fennema groeide op in Zeist in een Fries gezin waar Fries gesproken werd. Zijn vader was keurmeester van het openbaar slachthuis in Zeist.

Na zijn eindexamen gymnasium werkte hij voor de Holland Amerika Lijn, op de SS Rotterdam. Vervolgens studeerde hij sociologie aan de Universiteit Utrecht en werd lid van het elitaire Utrechtsch Studenten Corps. Daarna ging hij politicologie studeren aan de Universiteit van Amsterdam (1969-1973)In 1970 werd hij assistent bij het Europa-instituut in Amsterdam.

Hij was actief in de studentenbeweging en was betrokken bij de 'affaire-Daudt' - hoogleraar Hans Daudt moest na aanhoudende kritiek van studenten (die meer 'maatschappijkritische' colleges wilden), het veld ruimen. In diens plaats werd een aantal andere docenten aangenomen, onder wie Fennema zelf. In 1971 werd hij lid van de Communistische Partij van Nederland, wat hij tot de opheffing van de partij in 1989 bleef. Later werd hij een criticus van de 'linkse elite', meer bepaald van de leiders van de Partij van de Arbeid, zoals Roel in 't Veld en Bram Peper. Alleen GroenLinks vond in zijn ogen genade.

Vanaf 1975 was hij als medewerker verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. In 1981 promoveerde hij met het proefschrift International Networks of Banks and Industry. In 2002 werd hij hoogleraar. Hij heeft vele wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan op het gebied van anti-immigratie partijen, etnische organisaties en de economische en politieke elites. Tevens mengde Fennema zich vaak in het publieke debat met bijdragen op de opiniepagina's van landelijke dagbladen. Met John Rhijnsburger schreef hij een biografie van Hans Max Hirschfeld (Man van het grote geld, 2007). In 2010 publiceerde hij een biografie van Geert Wilders onder de titel Geert Wilders, tovenaarsleerling.

Op 11 mei 2012 hield hij zijn afscheidscollege, onder de titel: Help! De elite verdwijnt!. Vanaf augustus 2012 schrijft hij wekelijkse een column op De Volkskrant.nl. Op 27 augustus 2013 presenteert hij zijn eerste roman 'Het slachthuis' in De Balie in Amsterdam. Op die bijeenkomst treedt de Blue Diamond Riem de Wolff op, een van de personages in het boek.

Fennema beheert het archief van Hans Janmaat. Hij was jarenlang een van de weinigen die het openlijk opnamen voor het recht van Janmaat op vrijheid van meningsuiting. Hij is duo-gemeenteraadslid voor GroenLinks in Bloemendaal.

Publicaties

• De Multinationale Onderneming en de Nationale Staat. SUA, Amsterdam, 1975. pp 102.
• International Networks of Banks and Industry. Martinus Nijhoff, The Hague/Boston, 1982. pp. 202.
• [met Ries van der Wouden (red.) Het Politicologendebat: wat is politiek? Van Gennep, Amsterdam, 1982. pp. 162.
• [met H. Baudet e.a.] Het Nederlands Belang bij Indië. Het Spectrum, Utrecht/Antwerpen. 1983. pp. 256.
• [met Gerda Dinkelman e.a.] Gemeentelijk energiebeleid. Bestuurlijke belemmeringen bij de invoering van duurzame energie en kleinschalige warmte-kracht koppeling. Vereniging Milieudefensie/ FSW-A, Amsterdam, 1984. pp. 150.
• [met Kees van der Pijl] El Triunfo del Neoliberalismo. Taller, Santo Domingo, 1987. pp.102
• [met Troetje Loewenthal] La construccion de Raza y Nacion en Republica Dominicana. UASD, Santo Domingo, 1987. pp.67.
• Condorcet, Beschouwingen over de Negerslavernij. Vert. M. Fennema en G. Karsten-van der Giesen. Met een inleiding van M. Fennema. Heureka, Weesp, 1989 pp. 150. (derde druk 1997)
• [met Michael Waller] (ed.), Communist Parties in Western Europe. Decline or adaptation?. Basil Blackwell, Oxford, 1988. pp. 284. (Tweede druk 1991, Chinese vertaling, 1993).
• Dominicaanse Republiek/Haïti, KIT/Novib/NCOS, Amsterdam, 1992.pp.75
• [met Frank Elbers], Racistische Partijen in West-Europa. Tussen nationale traditie en internationale samenwerking. Stichting Burgerschapskunde. Leiden, 1993.pp.175.
• [met Frank Elbers en Leo Balai] Politiek Racisme. Oorzaken, denkbeelden en bestrijding. AFS/ LBR/SBK. Leiden, 1994. pp.52.
• De Moderne Democratie. Geschiedenis van een Politieke Theorie, herziene en uitgebreide druk, Amsterdam, Het Spinhuis, 2001
• [met Madelon de Keizer; Mariska Heijmans-van Bruggen; Erik Somers & Cees Maris] (ed.) Onrecht. Oorlog en rechtvaardigheid in de twintigste eeuw. Walburg Pers, Zutphen, 2001. pp. 256.
• Over de kwaliteit van politieke elites. Vossiuspers, Amsterdam, 2003. pp. 48.
• [met Huibert Schijf] (ed.) Nederlandse Elites in de twintigste eeuw. Continuïteit en verandering. Amsterdam University Press, Amsterdam, 2004. pp. 128.
• Geldt de vrijheid van meningsuiting ook voor racisten? Elsevier, Amsterdam, 2009. pp. 29.
• Dr. Hans Max Hirschfeld. Man van het Grote Geld, met John Rhijnsburger, Amsterdam, Bert Bakker, 2007
• Nieuwe Netwerken. De ondergang van NV Nederland, met Eelke Heemskerk Amsterdam, Bert Bakker, 2008
• Geert Wilders. Tovenaarsleerling, Amsterdam, Bert Bakker, 2010
• Van Thomas Jefferson tot Pim Fortuyn. Balans van de Democratie, Apeldoorn, Spinhuis, 2012
• Help, de elite verdwijnt!, Amsterdam, Bert Bakker, 2012
• Het slachthuis - een roman. Prometheus, augustus 2013

Literatuur

• Sofie CERUTTI, De oude elite, die was zo slecht nog niet, in: Trouw, 12 mei 2012
• Tierry BAUDET & Geerten WALIN, Jarenlang was Fennema de enige die het openlijk opnam voor het recht van Janmaat om vrijuit te spreken, in: De Volkskrant, 14 mei 2012

Externe links

• Officiële pagina
• Hirschfeld echt geen mol Elsevier, 17 november 2004
• Afscheidsrede van Fennema