Paul Cliteur

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Paul Cliteur (Amsterdam, 6 september 1955) is een Nederlandse rechtsgeleerde en filosoof alsmede opiniërend columnist en publicist. Hij staat bekend om zijn liberale inslag, zijn atheïsme, republicanisme en inzet voor dierenrechten. Hij is ook vrijdenker.

Ook is Cliteur bestuurlijk actief geweest. Zo was hij curator van de Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD en van 1993 tot 1995 voorzitter van het Humanistisch Verbond.

Rechtsgeleerde en filosoof[bewerken]

Cliteur studeerde rechten en filosofie en promoveerde op 22 maart 1989 op het proefschrift "Conservatisme en cultuurrecht" (uitgegeven in 2005 onder de titel "Natuurrecht, Cultuurrecht, Conservatisme"). Hij is hoogleraar encyclopedie van het recht aan de Universiteit Leiden, waar hij op 28 mei 2004 zijn oratie "De neutrale staat, het bijzonder onderwijs en de multiculturele samenleving" hield. Zijn werkzaamheden omvatten vooral het juridisch, cultuurhistorisch, filosofisch en ethisch gebied.

Columnist en publicist[bewerken]

Cliteur is echter vooral bekend vanwege zijn opiniërende werken, die onder andere politiek getint zijn. Hij columneerde onder meer voor Trouw en had een gesproken column in het tv-programma Buitenhof. Hij uit hierin vooral liberale standpunten, heeft een eigen visie over de multiculturele samenleving en komt ook sterk op voor dierenrechten.

In maart 2004 stelde Cliteur in een interview met Het Parool dat hij zich beperkt voelde in het uiten van zijn mening over de islam nadat hij door anderen als racist en stigmatiseerder was bestempeld. Hierin speelde ook een rapport van de AIVD mee, waarin werd gesteld dat felle kritiek op de islam contraproductief zou zijn voor de integratie van moslims. Cliteur voelde zich genoodzaakt de toon in zijn gesproken columns in Buitenhof te matigen. Na kritiek op deze stellingname besloot hij een week later zijn medewerking aan Buitenhof helemaal te stoppen, omdat hij zichzelf niet geloofwaardig genoeg meer vond.

Een overzicht van zijn denken staat in het boek Dirk Verhofstadt in gesprek met Paul Cliteur. Een zoektocht naar harmonie, 2012, Houtekiet. Het betreft een diepgaand interview van Dirk Verhofstadt met Paul Cliteur over de Verlichtingswaarden zoals de vrijheid van meningsuiting, de scheiding van kerk en staat, het recht op zelfbeschikking en de gelijkwaardigheid van elke mens.

Werken[bewerken]

Geschreven in zijn hoedanigheid van rechtsgeleerde
  • Humanistische filosofie, 1990
  • Filosofen van het Hedendaags Liberalisme, als mederedacteur, 1990
  • Filosofen van het Klassieke Liberalisme, als mederedacteur, 1993
  • Rechtsfilosofische stromingen van de twintigste eeuw, 1997
  • De filosofie van mensenrechten, 1999
  • Rechtsfilosofie, een Thematische Inleiding, 2001
  • Verscheidenheid en Verdraagzaamheid. Op de Bres voor Tolerantie, 2001
  • Inleiding in het Recht, 2001
  • Natuurrecht, Cultuurrecht, Conservatisme, 2005, proefschrift
  • The Secular Outlook: In Defense of Moral and Political Secularism, 2010. Wiley-Blackwell
Geschreven in zijn hoedanigheid van Socrates-hoogleraar
  • Onze verhouding tot de apen; de consequenties van het Darwinisme voor ons mensbeeld en voor de moraal, inaugurele rede, 1995
Geschreven in zijn hoedanigheid van publicist
Hoorcollege op audio-cd
  • Humanisme. Een hoorcollege over vrijdenken, atheïsme, politiek en moraal, Home Academy Publishers (Den Haag, 2006)

Verdere wetenswaardigheden[bewerken]

  • In 2001 was Paul Cliteur ambassadeur van de Stichting Varkens in Nood en ondersteunde hij het initiatief van Hans Baaij voor een "Universele Verklaring voor de Rechten van het Productiedier".
  • In zijn gesproken column in de uitzending van Buitenhof van 1 december 2002 besprak Cliteur op positeve wijze de theorie van Francesco Carotta, die stelt dat Jezus Christus in feite de door verschrijvingen getransformeerde figuur van Julius Caesar is.[1] In de uitzending van NOVA van 23 december 2002 noemde hij Carotta's theorie een “ontdekking die gelijk staat aan de denkbeelden van Darwin en Galileo en die de hele cultuurgeschiedenis omver gooit”. Deze opvatting kwam hem te staan op de hoon van de Nijmeegse classicus Anton van Hooff.[2][3]
  • In 2004 en 2014 was Cliteur lijstduwer bij de Europese verkiezingen voor de Partij voor de Dieren. Hij schreef ook een bijdrage in het boek "De eeuw van het dier" van Marianne Thieme. Ook voor de Tweede Kamerverkiezingen 2006 was Cliteur lijstduwer. Tevens sprak hij, voor dezelfde verkiezingen, zijn steun uit voor de nummer zeven op lijst EénNL, voormalig VVD-Kamerlid Anton van Schijndel.[4] Van de JOVD (de JongerenOrganisatie Vrijheid en Democratie) kreeg hij in 2002 de prijs voor Liberaal van het jaar.

Noten

  1. Column: De geboorte van Jezus Christus
  2. Anton van Hooff. Atheïstisch bijgeloof. Skepter 15(4) (december 2002) (met naschrift 4 november 2007)
  3. Paul Cliteur - Modern zelotisme (in: “De Vrijdenker”, juni 2008)
  4. Stemoproep voor Van Schijndel (via archive.org)

Externe links