Océ

Océ NV
Beurs	Euronext: OCE
Oprichting	1927 (als Océ)
Sleutelfiguren	Ir. R.L. van Iperen, CEO
Hoofdkantoor	St. Urbanusweg 43 5914 CA Venlo
Werknemers	20.708 (voltijdbanen)
Producten	Printers, copiers, papier, scanners en software
Omzet	€ 2,674 miljard (2010)
Winst	€ -124 miljoen (2010)
Website	Océ

Het Nederlandse Océ NV behoort wereldwijd tot de leidende ondernemingen op het gebied van document- en informatiemanagement. Het bedrijf ontwikkelt producten en diensten voor efficiënte en effectieve uitwisseling van informatie. De onderneming is actief in meer dan tachtig landen en heeft research- en productiecentra in Nederland, Duitsland, België, Frankrijk, Tsjechië, de Verenigde Staten en Japan. Océ telt wereldwijd bijna 24.000 medewerkers en realiseerde in 2010 een omzet van € 2,7 miljard en een verlies van € 124 miljoen. Daarnaast is Océ genoteerd op de Eurolist van Euronext Amsterdam.

In november 2009 deed het Japanse Canon een overnamebod op Océ. Het bod van 8,60 euro per aandeel, neerkomend op ongeveer 730 miljoen euro, kreeg de goedkeuring van het bestuur en de commissarissen van Océ.

Geschiedenis

Boterkleurselfabriek

De geschiedenis van Océ begint wanneer Lodewijk van der Grinten in 1857 een apotheek begint in Venlo. Naast zijn apothekerswinkel heeft Van der Grinten ook interesse in de scheikunde, en ontwikkelt hij in de jaren zeventig van de 19de eeuw een stof om margarine, een goedkope vervanger van boter dat recentelijk is uitgevonden, de kleur van boter te geven. In 1877, het jaar dat wordt beschouwd als het jaar dat het bedrijf van start ging, begint Van der Grinten zijn product op de markt te brengen. De boterkleurstof vindt gretig aftrek. Wanneer Van der Grinten overlijdt en zijn derde zoon Frans van der Grinten het apothekersbedrijf overneemt, besluit deze het bedrijf te specialiseren tot boterkleurselfabriek. De apotheek wordt overgenomen door zijn broer Wiel. Het recept voor boterkleursel werd in 1970 verkocht aan Unilever.

Kopieerpapier

"Boterkleurselfabriek L. van der Grinten" groeide in omzet en aantal medewerkers, en begon ook te experimenteren met andere toepassingen van kleurstoffen, zoals het kleuren van gordijnen. Toen in het boekjaar 1918 voor het eerst in de geschiedenis van het bedrijf verlies gedraaid werd (te wijten aan het gebrek aan grondstoffen in de Eerste Wereldoorlog), besloot Frans van der Grinten om de kennis van kleurstoffen in te zetten bij het onderzoek naar blauwdrukmaterialen. Het blauwdrukken was op dat moment een zeer nieuwe techniek, en de familie Van der Grinten stond te springen om ermee te experimenteren. In 1920 werd het eerste blauwdrukpapier verkocht. Dit werd tot 1946 geproduceerd.

Louis en Karel van der Grinten, twee van de kinderen van Frans, hebben intussen een gedegen scheikunde-opleiding genoten in het buitenland, en slagen er in 1927 in om octrooi aan te vragen op het door hen ontwikkelde "semi-droge diazo-procedé", een nieuw kopieersysteem dat onder de merknaam "Océ" op de markt werd gebracht, een merknaam die niet meer was dan een afkorting van het Duitse "Ohne Componente" (OC). Vier jaar later legde het bedrijf zich vrijwel volledig toe op de productie van Océ. Het voordeel van deze nieuwe technologie was dat er een positief in plaats van een negatief beeld ontstond.

In 1928 werd het bedrijf omgezet in een Naamloze Vennootschap.

Pas in 1935 werd een technologie ontwikkeld om ook niet-lichtdoorlatende documenten te kopiëren, de zogenaamde "rasterreflectografie". Deze werd echter overvleugeld door de in 1938 in de Verenigde Staten door Chester F. Carlson uitgevonden "elektrofotografie". In 1956 kwamen de "elektrostatische kopieerapparaten" op de markt, waarmee de rasterreflectografie achterhaald werd.

Apparaten

Kopieerapparaten werden oorspronkelijk niet door Van der Grinten vervaardigd, maar door de in 1931 te Venlo door L.P. Grothauzen opgerichte "Machinefabriek De Emwee". In 1958 werd dit bedrijf, dat toen 220 medewerkers telde, in de Van der Grinten groep opgenomen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog is medewerker Th. Sanders in de Verenigde Staten begonnen met "The Guthery Company for Van der Grinten products" waardoor de productie kon worden voortgezet, terwijl in Nederland de werkzaamheden stagneerden.

In de jaren '50 van de 20e eeuw braken er andere tijden aan voor "Chemische Fabriek L. van der Grinten". Het bedrijf expandeerde en verkooporganisaties werden opgezet. In 1956 trad er voor het eerst een directielid aan dat niet tot de familie Van der Grinten behoort. Twee jaar later ging het bedrijf naar de beurs, en in 1959 werd de eerste (een eerdere mislukte poging in de jaren 30 niet meegerekend) eigen buitenlandse vestiging van het bedrijf geopend in Mülheim (Duitsland). De fabriek hield zich op dat moment vrijwel alleen nog met het merk Océ bezig. In de jaren '40 van de 20e eeuw was men al gestopt met de blauwdrukproductie, en in 1970 beëindigde men de productie van boterkleursel. Het recept hiervoor werd overgedragen aan Unilever. Door deze specialisatie besloot het bedrijf om in 1970 de merknaam van zijn product in de bedrijfsnaam te verwerken, en volgde er een naamswijziging van "Van der Grinten N.V." naar "Océ-van der Grinten N.V.". Tal van overnames hadden plaats evenals de oprichting van verkooporganisaties, eerst in West-Europese landen en later over de gehele wereld.

Olav van der Grinten, kleinzoon van Frans van der Grinten, was uiteindelijk de laatste telg van de familie die actief was in het bestuur van het bedrijf. In 1988 ging hij met pensioen en werd vervolgens commissaris van Océ N.V. In 1996 verliet hij het bedrijf. Het jaar daarop besloot men om het "Van der Grinten" uit de naam van de onderneming te halen, en stond het bedrijf voortaan bekend als "Océ Venlo".

Verdere toplieden van het bedrijf waren Henk Bodt, Harry Pennings van 1990-1997, en Jan Hovers, die in 1999 weer moest gaan en werd opgevolgd door Rokus van Iperen.

In 1996 werd de printerdivisie van Siemens Nixdorf overgenomen waardoor Océ ook in de printermarkt actief werd. De rooskleurige vooruitzichten werden ongunstiger omdat de concurrentieslag met een aantal veel grotere spelers op de markt (Canon, Rank Xerox en dergelijke) wel eens verloren zou kunnen worden. Er volgde verplaatsing van de productie naar lage-lonenlanden en de afbouw van het bestand aan geleasede apparaten. Hierdoor raakten ook de toeleveranciers in de regio tal van opdrachten kwijt.

In 2005 werd de Amerikaanse dealer Imagistics opgekocht, waardoor Océ het recht verwierf om in Europa de eenvoudiger kopieermachines van Konica Minolta te verkopen. Océ ging zich richten op nichemarkten, en produceerde nog slechts grootformaatkopieermachines, geavanceerde kleurenprinters en kopieermachines voor grote volumes.

Hoewel er in Venlo nog wel assemblagewerkzaamheden plaatsvinden, werd de belangrijkste activiteit aldaar sindsdien gevormd door het onderzoeks- en ontwikkelingslaboratorium. Het was met name de kennis die in dit laboratorium aanwezig is die aantrekkelijk bleek voor Canon, het bedrijf dat op 13 november 2009 aankondigde dat het Océ zou overnemen.

Erfgoed

Straatnamen

In de loop der tijd zijn er in Nederland inmiddels zes straten vernoemd naar een aantal oprichters van genoemde bedrijven. Op vrijdag 9 januari 2009 is ook Lodewijk van der Grinten, de zevende grondlegger in de rij van Nederlandse industrialisten, op deze manier geëerd. Meer dan 130 jaar leveren familie van der Grinten en Océ N.V. al een substantiële bijdrage aan de stad Venlo. Reden voor de gemeente deze gelegenheid aan te grijpen een passend cadeau aan te bieden aan de oprichters en haar familieleden. De Van der Grintenstraat zal daarom nu, middels een voor Nederland uniek en innovatief ontwerp van het straatnaambord, deel uitmaken van het officiële Venlose stratenplan, ter vervanging van het westelijk deel van de voormalige Hakkesstraat, waar de afdeling R&D is gehuisvest.

Gedenksteen

Aansluitend op de feestelijke onthulling van de Van der Grintenstraat heeft Océ tevens een historisch gedenkteken aangeboden aan de stad Venlo. Daar waar in 1857, in de Steenstraat 2, apotheek Van der Grinten begon, is de gevel van het huidige café de Roëije Lieuw voortaan voorzien van deze bijzondere informatie die het verleden van dit pand tekent. Het pand diende namelijk niet alleen als apotheek, maar is tevens het geboortehuis van Lodewijk van der Grinten, uitvinder van Boterkleursel (1877), oprichter van de Nederlandsche Chemische fabriek L. van der Grinten N.V. (1889) en grondlegger van Océ N.V. (1972).

Producten

Océ ontwikkelt en vervaardigt zijn grotere en specialistische producten grotendeels zelf en verkoopt voornamelijk direct via eigen verkoop- en serviceorganisaties; de kleinere en goedkopere apparaten worden door derden geproduceerd. Een beperkt gedeelte van haar producten wordt ook via derden gedistribueerd. Océ richt zich op professionele gebruikers, in het bijzonder daar waar hoge documentenvolumes worden verwerkt. Océ levert:

• Printers, kopieerapparaten, scanners
• Outputmanagementsoftware
• Toebehoren, zoals papier, toner, inkten, en dergelijke;
• Professionele diensten: adviezen met betrekking tot de inrichting van output management systemen en systeemintegratie bij klanten;
• Zakelijke diensten: organisatie en operationele uitvoering van documentmanagement voor verschillende typen klanten;
• Onderhoud en after sales service;
• Financiering van de aankopen van hardware en software.

De hoofdvestiging van Océ NV bevindt zich in Venlo. De voornaamste taak van de hoofdvestiging is de ontwikkeling van nieuwe producten en het verbeteren van bestaande technieken. De verkoop- en assemblage-afdelingen bevinden zich verspreid over de verschillende werelddelen.

In januari 2008 verkocht de groep haar OCR en data capture activiteiten aan de Amerikaanse onderneming Captaris Inc.

Klanten

Océ levert zijn producten hoofdzakelijk aan professionele gebruikers in kantooromgevingen en de industrie waar hoge productiviteit en hoge volumes gevraagd worden, alsmede aan de grafische industrie.

Bestuursleden

Raad van Bestuur

• Ir. R.L. van Iperen, CEO
• Ir. A.H. Schaaf, CTO

Raad van Commissarissen

Per 22 juni 2009:

• Mr. P.A.F.W. Elverding, Voorzitter
• G.J.A. van de Aast, Lid
• Drs. M. Arentsen, Lid
• Drs. A. Baan, Lid
• Mr. R.W.A. De Becker, Lid
• D.M. Wendt, Lid

Omzet- en winstgeschiedenis

Jaar	Omzet	Nettoresultaat
2010	€ 2.674 miljoen	€ -124 miljoen
2009	€ 2.648 miljoen	€ -49 miljoen
2008	€ 2.909 miljoen	€ 4 miljoen
2007	€ 3.098 miljoen	€ 79 miljoen
2006	€ 3.110 miljoen	€ 57 miljoen
2005	€ 2.667 miljoen	€ 82 miljoen

Externe link

• Website Océ
• Website Océ Supplies
• Website Océ Supplies België
• Geschiedenis Océ
• informatie voor beleggers in Océ

Bronnen, noten en/of referenties Voor de tekst in de paragraaf over de geschiedenis of een eerdere versie daarvan is gebruikgemaakt van 125 jaar innovatief vermogen en grenzeloze ambities, Océ N.V., 2002

51° 23' NB, 6° 10' OL