Bentvueghels
De Bentvueghels (ook Bentvuegels of Bentvogels) was de naam van een soort broederschap van voornamelijk Noord- en Zuid-Nederlandse kunstenaars in Rome. Zij heeft ongeveer van 1620 tot 1720 bestaan. De Bentvueghels telden ongeveer 480 leden in de 100 jaar dat het genootschap bestond.[1]
Bij de Bentvueghels waren kunstschilders, tekenaars, graveurs, beeldhouwers, edelsmeden en ook dichters aangesloten. Zij waren na hun leertijd in het noorden naar Rome getrokken om hun studie af te ronden met het bestuderen van de daar aanwezige meesterwerken.
In Rome verbleven ze meestal enkele jaren, veelal in de omgeving van parochies als Santa Maria del Popolo en San Lorenzo in Lucina in het noorden van de stad. De kunstenaarsvereniging had een puur sociale functie.
Om lid te kunnen worden van de Bentvueghels moest men een inwijdingsritueel ondergaan, waarbij de wijn rijkelijk vloeide - op kosten van het nieuwe lid. Als slot van het ritueel liepen de Bentvueghels gezamenlijk de stad uit om op het zogenaamde graf van Bacchus bij de Santa Constanza een wijnoffer te brengen. In één van de zijkapellen van de Santa Constanza zijn nog ingekraste namen van leden van de Bentvueghels te zien.
Lid waren onder meer Jan Asselyn, Jan van Bijlert (één van de oprichters), Gottlieb en Johan Glauber, Jacob Jordaens, Willem Molijn (één van de oprichters), Isaac de Moucheron en Jacob Toorenvliet.
Op een anonieme tekening in het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam is een aantal van de Bentvueghels met hun bijnaam vastgelegd. De gewoonte om gezamenlijk de wijn aan te spreken komt op deze tekeningen duidelijk naar voren.
Tijdens de inwijdingsplechtigheid kreeg het nieuwe lid ook een bijnaam toegewezen, de bentnaam. Deze naam verwijst vaak naar een opvallende eigenschap of karaktertrek van het lid. Enkele Bentvueghels en hun bijnamen:
| Leden van de Bentvueghels en hun aliassen | ||
|---|---|---|
| Naam | Alias | Bijzonderheden |
| Willem van Aelst | Vogelverschrikker | |
| Dirck van Baburen | Biervlieg | |
| Jacobus de Baen | Gladiator | |
| Pieter van Bloemen | Standaard | |
| Jan Boeckhorst | Lange Jan | |
| Paulus Bor | Orlando | |
| Leonard Bramer | Nestelghat | |
| Bartholomeus Breenbergh | Het Fret | |
| Cornelis de Bruijn | Adonis | |
| Joost Campen | Stokkade | |
| Tyman Arentsz Cracht | Botterkul | |
| Wouter Crabeth | Almanack | |
| Karel Dujardin | Bokkebaard | |
| Wybrand de Geest | De Friesche Adelaar | |
| Pieter Groenewegen | Leeuw | |
| Reynier van Heuckelom | Wolf | |
| Samuel van Hoogstraten | Batavier | |
| Adriaen van der Kabel | Geestigheid | |
| Pieter van Laer | Il Bamboccio en Snuffelaer | |
| Jan Linsen | Hermafrodiet | |
| Reinier van Persijn | Narcissis | |
| Cornelis van Poelenburgh | Satyr | één van de oprichters |
| Johann Heinrich Schönfeld | Triangel | |
| Otto Marseus van Schrieck | Snuffelaer | |
| Herman van Swanevelt | Heremiet | |
| Johannes Teiler | Speculatie (eerder Ezel en Gouden Ezel)[2] | |
| Robert du Val | La Fortune | |
| Jan Baptist Weenix | Ratel | |
| Matthias Withoos | Calzetta bianca | |
| Casper van Wittel | Toorts | |
Bronnen, noten en/of referenties:
- ↑ De Bentvueghels van de Santa Costanza S.P.Q.R. - Rome, de eeuwige stad, 26 april 2010
- ↑ Johannes Teiler, Biografisch Woordenboek Gelderland
