Stavanger

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Stavanger

Gemeente in Noorwegen

Locatie provincie Locatie gemeente in Noorwegen in provincie

Situering

Provincie

Rogaland

Algemeen

Oppervlakte

70,04 km²

- land

66,35 km²

- water

3,69 km²

Inwoners (1 januari 2007)

117.315 (1628/km²)

Gemeentenummer

1103

www.Stavanger.kommune.no

Bron: Noors bureau voor statistiek

Noord-Europa

Stavanger is een stad en gemeente in het zuidwesten van Noorwegen en de hoofdstad van de provincie Rogaland. Stavanger is het centrum van de olie-industrie in Noorwegen en kent sinds de jaren zeventig van de twintigste eeuw een enorme groei. Het gebied heeft een zeeklimaat, met veel neerslag en het gehele jaar is de gemiddelde temperatuur boven het vriespunt.

De gemeente zelf heeft 117.315 (2007) inwoners. De agglomeratie inclusief de omliggende gemeenten Sandnes, Sola en Randaberg heeft ruim 170.000 inwoners.

[bewerken] Geschiedenis

De domkerk van Stavanger

De stad dankt zijn bestaan aan de oprichting van een bisdom in het begin van de twaalfde eeuw. Als oorsprong van Stavanger wordt het jaartal 1125 aangehouden. De eerste bisschop begon toen met de bouw van de kathedraal, de oudste stenen kerk in Noorwegen. Overigens wordt aangenomen dat Stavanger ook voor die tijd al als centrum fungeerde voor de regio.

Hoewel Stavanger in 1425 stadsrechten verkreeg bleef het een betrekkelijk bescheiden plaats. Rond 1600 had de stad nog minder dan 1000 inwoners. In de zeventiende eeuw werd Stavanger tot tweemaal toe getroffen door grote branden. Bovendien verloor de stad de bisschopszetel aan Kristiansand dat zich in die periode snel ontwikkelde tot het centrum van het zuiden.

Pas in de negentiende eeuw is er sprake van enige groei. De stad profiteert van de groei in de visserij (voornamelijk haring) en de scheepvaart. Er ontstaat een industriële ontwikkeling, waarbij conservering, vooral van visproducten, een belangrijke sector is. De stad groeit van bijna 4000 inwoners aan het begin van de negentiende eeuw tot 36.000 aan het eind van de eeuw.

Hoewel de stad geen bisschopszetel meer was, bleef Stavanger een stad met een religieuze inslag. In 1818 werd in Stavanger de eerste Quaker gemeente in Noorwegen gesticht, ook de eerste zending vanuit Noorwegen, Det Norske Misjonsselskap werd in de stad opgericht. In 1925 werd de stad bovendien opnieuw bisschopszetel voor de Noorse staatskerk.

In 1969 werd voor het eerst olie gevonden in de bodem van de Noordzee. Die vondst was aanleiding voor een uitgebreid debat in Noorwegen welke stad het centrum van de olie-industrie zou worden. De voornaamste kandidaten waren Kristiansand en Stavanger. De uiteindelijke keuze voor Stavanger was het begin van een stormachtige ontwikkeling voor de stad.

[bewerken] Economie

Modern Stavanger

De keuze voor Stavanger als centrum voor de olie-industrie betekende dat dit tegenwoordig de belangrijkste economische sector is. Noorwegen behoort tot de grootste olie-producenten ter wereld. StatoilHydro, het gedeeltelijk geprivatiseerde Noorse staatsbedrijf, heeft zijn hoofdkantoor in de stad. Ook de meeste buitenlandse oliebedrijven hebben hun Noorse vestiging in Stavanger. De bevoorrading voor de booreilanden op de Noordzee zorgt ook voor flink wat werkgelegenheid.

De conserven-industrie, tot in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw de belangrijkste industrie, is inmiddels geheel verdwenen. Slechts een museum herinnert nog aan de bloei van deze industrie.

Als hoofdplaats van de provincie kende de stad al een aanzienlijke dienstensector. Die sector werd verder gestimuleerd door de oprichting van een hogeschool in 1969, die in 2005 de status van universiteit verkreeg: Universiteit van Stavanger.

[bewerken] Toerisme

Stavanger Stadskaart

Stavanger is tegenwoordig een moderne stad in een prachtige omgeving. Vlak buiten de stad, aan de zuidkant, ligt het enige deel van Noorwegen dat vlak is. Hier bevindt zich een aantal prachtige stranden. Midden in de stad is een klein deel van het oude Stavanger bewaard gebleven: Gamle Stavanger. In het centrum bevindt zich ook de Domkerk van Stavanger. Even ten noorden van de stad begint de Boknafjord en de Lysefjord, een van de fraaiste fjorden van Noorwegen, met de beroemde rots de Preikestolen.

[bewerken] Cultuur

Samen met Liverpool was Stavanger in 2008 Culturele hoofdstad van Europa.

[bewerken] Musea

Stavanger kent verschillende musea, waaronder het Stavanger Museum, gelegen in Oud Stavanger, het Archeologie Museum, dat een van de vijf archeologische musea in Noorwegen is, en het Noors Petroleum Museum, gelegen bij de haven.

[bewerken] Plaatsen in de gemeente

Krossberg

[bewerken] Verkeer en vervoer

Stavanger wordt bediend door de Luchthaven Stavanger Sola, het oudste en op twee na grootste vliegveld van Noorwegen. De spoorlijn Sørlandsbanen loopt van Oslo naar Stavanger.

[bewerken] Geboren in Stavanger

Cornelis Cruys (17 juni 1655), half-Nederlandse viceadmiraal van de Russische vloot
Jan Egeland (22 november 1957), politicus en VN-diplomaat.
Kathrine Maaseide (18 december 1976), beachvolleybalster
Erik Nevland, (10 november 1977) oud-voetballer van FC Groningen, tegenwoordig uitkomend voor Fulham
Tonje Nøstvold (7 mei 1985), handbalster
Camilla Herrem (8 oktober 1986), handbalster