Tippeligaen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Norsk Tippeligaen
Land Vlag van Noorwegen Noorwegen
Bond NFF
Opgericht 1937
Systeem Competitie
Degradatie naar Adeccoligaen
Internationale
kwalificatie
UEFA Champions League (1)
UEFA Europa League (3)
Aantal teams 16
Huidige kampioen Molde FK (2014)
Recordkampioen Rosenborg BK (22x)
Huidig seizoen 2014
Portaal  Portaalicoon   Sport
Voetbal

De Tippeligaen is de hoogste voetbaldivisie die door de Noorse voetbalbond (NFF) wordt georganiseerd.

In deze lente-herfstcompetitie (van april tot november) spelen vanaf het seizoen 2009 zestien clubs waarvan de nummers vijftien en zestien degraderen naar de Adeccoligaen en de nummer veertien speelt voor lijfsbehoud. De naam Tippe verwijst naar de sponsor van de liga, Norsk Tipping, die de liga sinds 1991 sponsort. De competitie wordt ook aangeduid als de Eliteserien (onofficieel).

De huidige positie van Noorwegen op de UEFA-coëfficiëntenranglijst betekent dat van de Noorse deelnemers aan de Europese toernooien de kampioen zich plaatst voor de (voorronden van de) UEFA Champions League en de nummers twee en drie zich plaatsen, samen met de bekerwinnaar, voor de (voorronden van de) UEFA Europa League.

Geschiedenis[bewerken]

Norgesserien 1937-1948

De eerste landelijke competitie in Noorwegen was de Norgesserien, hoewel deze niet het gehele land omvatte. Ploegen uit de drie noordelijkste provincies, Nordland, Troms en Finnmark werden niet toegelaten. De afstanden zouden te groot zijn, en bovendien meende de Noorse voetbalbond dat de kwaliteit van die ploegen niet groot genoeg was.

De ploegen uit de andere provincies speelden in twee regionale afdelingen, die beiden uit acht teams bestonden. Beide afdelingskampioenen speelden een finale om het Noors kampioenschap. De competitie volgde in die periode het gangbare schema, een herfst-lentecompetitie van september tot mei, met een lange winterpauze. De eerste kampioen was Frederikstad FK dat in de finale SFK Lyn versloeg.

De naam Nogesserien bleef gehandhaafd tot 1948. In de periode 1940-1947 werd de competitie niet gespeeld wegens de Tweede Wereldoorlog.

Hovedserien 1948-1962

Hoewel de naam gewijzigd werd in Hovedserien veranderde daarmee de competitie niet van karakter. Ploegen uit het Noorden werden nog steeds niet toegelaten. Het laatste seizoen onder deze naam, 1961/62, werd een extra lange competitie gespeeld. De Bond had inmiddels gekozen voor een nieuwe opzet, met een landelijke topklasse en een seizoen dat binnen een kalenderjaar zou vallen, van april tot oktober. Om de periode naar de start van de nieuwe opzet te overbruggen werd in het laatste seizoen daarom een anderhalve competitie gespeeld.

1 Divisjon 1963-1990

De nieuwe landelijke topklasse kreeg als naam 1 Divisjon (Eerste Divisie). De klasse bestond oorspronkelijk uit tien ploegen. De eerste kampioen van de nieuwe eerste divisie werd SK Brann. In het seizoen 1972 werd het aantal ploegen uitgebreid tot twaalf. De ploegen uit het noorden werden niet langer gediscrimineerd, de eerste noordelijke ploeg die zich wist te plaatsen was FK Mjølner.

Tippeligaen 1991-heden

Met ingang van het seizoen 1991 ging Norsk Tipping de hoogste klasse sponsoren en wijzigde de naam. De naam Adeccoligaen bleef bestaan, maar werd vanaf 1991 de naam voor de één na hoogste klasse. In het seizoen 1995 werd het aantal ploegen uitgebreid tot veertien deelnemende clubs. Vanaf het seizoen 2009 spelen er zestien clubs in de hoogste divisie.

Clubs[bewerken]

In het huidige seizoen (2014) spelen onderstaande clubs in de hoogste afdeling.

Kampioenen[bewerken]

Overzicht van de Noorse kampioenen.

Norgesserien 1937-1948
1938 · Fredrikstad FK
1939 · Fredrikstad FK
1940 · competitie afgebroken
1940-1947 · geen competitie
1948 · SK Freidig
Hovedserien 1948-1962
1949 · Fredrikstad FK
1950 · Fram Larvik
1951 · Fredrikstad FK
1952 · Fredrikstad FK
1953 · Larvik TIF
1954 · Fredrikstad FK
1955 · Larvik TIF
1956 · Larvik TIF
1957 · Fredrikstad FK
1958 · Viking FK
1959 · Lillestrøm SK

1960 · Fredrikstad FK
1961 · Fredrikstad FK
1962 · SK Brann
1 Divisjon 1963-1990
1963 · SK Brann
1964 · SFK Lyn
1965 · Vålerenga IF
1966 · Skeid Oslo
1967 · Rosenborg BK
1968 · SFK Lyn
1969 · Rosenborg BK
1970 · Strømsgodset IF
1971 · Rosenborg BK
1972 · Viking FK
1973 · Viking FK
1974 · Viking FK
1975 · Viking FK
1976 · Lillestrøm SK

1977 · Lillestrøm SK
1978 · IK Start Kristiansand
1979 · Viking FK
1980 · IK Start Kristiansand
1981 · Vålerenga IF
1982 · Viking FK
1983 · Vålerenga IF
1984 · Vålerenga IF
1985 · Rosenborg BK
1986 · Lillestrøm SK
1987 · Moss FK
1988 · Rosenborg BK
1989 · Lillestrøm SK
1990 · Rosenborg BK
Tippeligaen 1991-heden
1991 · Viking FK
1992 · Rosenborg BK
1993 · Rosenborg BK

1994 · Rosenborg BK
1995 · Rosenborg BK
1996 · Rosenborg BK
1997 · Rosenborg BK
1998 · Rosenborg BK
1999 · Rosenborg BK
2000 · Rosenborg BK
2001 · Rosenborg BK
2002 · Rosenborg BK
2003 · Rosenborg BK
2004 · Rosenborg BK
2005 · Vålerenga IF
2006 · Rosenborg BK
2007 · SK Brann
2008 · Stabæk Fotball
2009 · Rosenborg BK
2010 · Rosenborg BK
2011 · Molde FK

2012 · Molde FK
2013 · Strømsgodset IF
2014 · Molde FK

Eeuwige ranglijst (1937-2014)[bewerken]

De lijst geeft een overzicht van het aantal seizoenen dat de ploeg in de hoogste afdeling heeft gespeeld. Sinds de invoering van een hoogste afdeling, 1937, zijn er 69 seizoenen geweest. Clubs uit de drie noordelijke provincies konden zich pas vanaf 1972 plaatsen voor de hoogste klasse. De clubs die vet zijn weergegeven spelen in 2014 in de Tippeligaen.

Club / 69
Viking FK Stavanger 65
SK Brann Bergen 58
Vålerenga IF 53
Rosenborg BK Trondheim 51
Lillestrøm SK 51
Fredrikstad FK 42
IK Start Kristiansand 38
Molde FK 38
FC Lyn Oslo 36
Skeid Oslo 34
Odd Grenland 33
Tromsø IL 27
Strømsgodset IF 27
Sarpsborg FK 22
Hamarkameratene Fotball 22
Sandefjord Fotball 22 [1]
Moss FK 20
FK Bodø-Glimt 20
Mjøndalen IF 18
Stabæk IF 18
Kongsvinger IL 17
Bryne FK 17
Sogndal Fotball 16
Frigg Oslo FK 15
Larvik TIF 13
Strømmen IF 13
Aalesunds FK 13
Steinkjer FK 10
Sparta Sarpsborg 10
Raufoss IL 9
FK Haugesund 8
Eik IF 8
Asker SK 8
FC Ørn 8
Lisleby FK 7
Ranheim IL 7
Fram Larvik 6
IL Hødd 6
Årstad IL 6
Sandnes Ulf 5
IF Pors 5
Storms BK 5
SK Freidig Trondheim 5
SK Rapid Moss 5
Stavanger IF 4
Kristiansund FK 4
Gjøvik-Lyn 4
Ålgård FK 4
Greåker IF 4
SK Brage Trondheim 4
SK Vard Haugesund 4
Selbak TIF 4
Kapp IF 4
Geithus IL 4
SK Snøgg 4
Hamar IL 3
Fyllingen Bergen 3
SK Djerv Bergen 3
SK Hardy 3
Flekkefjord FK 3
IK Grane 3
Nydalen Oslo 3
Club /69
Drafn SK 3
SK Jarl Stavanger 3
FK Vigør Kristiansand 3
Neset 3
IF Urædd 3
FK Kvik Trondheim 3
IL Strong Drammen 3
Skiens BK 3
Borg Fotball Sarpsborg 3
Rollon Ålesund 3
Il Varegg Bergen 3
FK Donn Kristiansand 3
SK Djerv 1919 Haugesund 3
Tønsberg Turn 3
IL Brodd Stavanger 3
Fremad Amager 3
Clausenengen FK Kristiansund 3
Hønefoss BK 3
Sarpsborg 08 FF 3
Jevnaker IF 2
Strindheim IL Trondheim 2
Gjøa Oslo 2
Sandaker SoFK 2
Skiens-Grane 2
Torp IF 2
Kvik Halden 2
Vardal IF 2
Berger IL 2
FK Mjølner 2
SBK Skiold 2
National 2
Drammens BK 2
FK Voss 2
IL Braatt Kristiansund 2
SK Viggo Bergen 2
IL Nordlandet Kristiansund 2
SK Haugar Haugesund 1
Birkebeinaren 1
Falken 1
Ulefoss SF 1
Skreia IL 1
Mesna Fotball 1
Veblungsnes FK 1
Verdal IL 1
Tønsbergkameraterne 1
Sprint Moss 1
Kongsberg IF 1
Moelven IL 1
Minde IL Bergen 1
Holmestrand IF 1
Os TF Bergen 1
Orkanger IF 1
Mandalskameratene 1
Nordnes IL Bergen 1
Tistedalen TIF 1
Fredensborg Oslo 1
Kragerø IF 1
Halsen IF Larvik 1
SK Nessegutten 1
Fjell 1
Nymark IL Bergen 1
Slemmestad IF 1
  1. Sandefjord Fotball speelde 18 seizoenen onder de naam Sandefjord BK

Topscorers[bewerken]

Seizoen Speler Club Goals
1983 Vlag van Noorwegen Olav Nysæter Kongsvinger IL 14
1984 Vlag van Noorwegen Sverre Brandhaug Rosenborg BK 13
1985 Vlag van Noorwegen Jørn Andersen Vålerengens IF 23
1986 Vlag van Noorwegen Arve Seland IK Start 12
1987 Vlag van Noorwegen Jan Kristian Fjærestad Moss FK 18
1988 Vlag van Noorwegen Jan Åge Fjørtoft Lillestrøm SK 14
1989 Vlag van Noorwegen Jahn Ivar Jakobsen Rosenborg BK 18
1990 Vlag van Noorwegen Tore André Dahlum IK Start 20
1991 Vlag van Noorwegen Karl Petter Løken Rosenborg BK 12
1992 Vlag van Noorwegen Kjell Roar Kaasa Kongsvinger IL 17
1993 Vlag van Noorwegen Mons Ivar Mjelde Lillestrøm SK 19
1994 Vlag van Noorwegen Harald Martin Brattbakk Rosenborg BK 17
1995 Vlag van Noorwegen Harald Martin Brattbakk Rosenborg BK 26
1996 Vlag van Noorwegen Harald Martin Brattbakk Rosenborg BK 28
1997 Vlag van Noorwegen Sigurd Rushfeldt Rosenborg BK 25
1998 Vlag van Noorwegen Sigurd Rushfeldt Rosenborg BK 27
1999 Vlag van Noorwegen Rune Lange Tromsø IL 23
2000 Vlag van Noorwegen Thorstein Helstad SK Brann 18
2001 Vlag van Noorwegen Thorstein Helstad
Vlag van Noorwegen Frode Johnsen
Vlag van Australië Clayton Zane
SK Brann
Rosenborg BK
Lillestrøm SK
17
2002 Vlag van Noorwegen Harald Martin Brattbakk Rosenborg BK 17
2003 Vlag van Noorwegen Harald Martin Brattbakk Rosenborg BK 17
2004 Vlag van Noorwegen Frode Johnsen Rosenborg BK 19
2005 Vlag van Noorwegen Ole Martin Årst Tromsø IL 16
2006 Vlag van Zweden Daniel Nannskog Stabæk Fotball 19
2007 Vlag van Noorwegen Thorstein Helstad SK Brann 22
2008 Vlag van Zweden Daniel Nannskog Stabæk Fotball 19
2009 Vlag van Zweden Rade Prica Rosenborg BK 17
2010 Vlag van Senegal Djiby Fall Molde FK 16
2011 Vlag van Noorwegen Mostafa Abdellaoue Tromso IL 17
2012 Vlag van Hongarije Péter Kovács
Vlag van Tsjechië Zdenek Ondrasek
Stromsgodset IF
Tromso IL
14
2013 Vlag van Noorwegen Frode Johnsen Odd Grenland 16

Recordhouders[bewerken]

Roar Strand is de meest succesvolle speler in het Noorse profvoetbal. Hij won maar liefst zestien landstitels en vijf keer de nationale beker.

Naam Club(s) Beker Competitie Totaal
Vlag van Noorwegen Roar Strand Rosenborg 5 16 21
Vlag van Noorwegen Bent Skammelsrud Rosenborg 3 11 14
Vlag van Noorwegen Erik Hoftun Rosenborg 3 11 14
Vlag van Noorwegen Bjørn Otto Bragstad Rosenborg 3 10 13
Vlag van Noorwegen Ørjan Berg Rosenborg 4 8 12
Vlag van Noorwegen Jahn Ivar Jakobsen Rosenborg 4 7 11
Vlag van Noorwegen Karl Petter Løken Rosenborg 4 7 11
Vlag van Noorwegen Ola By Rise Rosenborg 4 7 11
Vlag van Noorwegen Ståle Stensaas Rosenborg 2 9 11
Vlag van Noorwegen Harald Brattbakk Bodø/Glimt, Rosenborg 3 8 11
Vlag van Noorwegen Christer Basma Rosenborg 2 8 10
Vlag van Noorwegen Fredrik Winsnes Rosenborg 2 8 10
Vlag van Noorwegen Arne Pedersen Fredrikstad 3 6 9
Vlag van Noorwegen Trond Henriksen Rosenborg 3 5 8
Vlag van Noorwegen Willy Olsen Fredrikstad 2 6 8
Vlag van Noorwegen Trond Sollied Bodø/Glimt, Rosenborg, Vålerenga 3 5 8
Vlag van Noorwegen Gøran Sørloth Rosenborg 3 5 8

Scheidsrechters[bewerken]

Bijgaand een overzicht van Noorse scheidsrechters die niet alleen actief zijn of waren in Tippeligaen, maar daarnaast ook internationale wedstrijden leiden of hebben geleid.



AFC: Australië · Bahrein · Bangladesh · Bhutan · China · Filipijnen · Guam · Hongkong · India · Indonesië · Irak · Iran · Japan · Jemen · Kirgizië · Koeweit · Libanon · Mongolie · Myanmar · Noord-Korea · Oezbekistan · Oman · Qatar · Saudi-Arabië · Singapore · Tadzjikistan · Thailand · Turkmenistan · Verenigde Arabische Emiraten · Vietnam · Zuid-Korea
CAF: Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Marokko · Mauritanië · Mauritius · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Réunion · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Soedan · Somalië · Swaziland · Tanzania · Togo · Tsjaad · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika
CONCACAF: Antigua en Barbuda · Aruba · Bermuda · Costa Rica · Curaçao · El Salvador · Guatemala · Honduras · Jamaica · Mexico · Nederlandse Antillen · Nicaragua · Panama · Suriname · Trinidad en Tobago · Verenigde Staten
CONMEBOL: Argentinië · Bolivia · Brazilië · Chili · Colombia · Ecuador · Paraguay · Peru · Uruguay · Venezuela
OFC: Amerikaans-Samoa · Cookeilanden · Fiji · Frans-Polynesië · Nieuw-Caledonië · Nieuw-Zeeland · Niue · Palau · Papoea-Nieuw-Guinea · Salomonseilanden · Samoa · Tonga · Vanuatu
UEFA: Albanië · Andorra · Armenië · Azerbeidzjan · België · Bosnië en Herzegovina · Bulgarije · Cyprus · Denemarken · Duitsland · Engeland · Estland · Faeröer · Finland · Frankrijk · Georgië · Gibraltar · Griekenland · Hongarije · Ierland · IJsland · Israël · Italië · Joegoslavië · Kazachstan · Kosovo · Kroatië · Letland · Litouwen · Luxemburg · Macedonië · Malta · Moldavië · Montenegro · Nederland · Noord-Cyprus · Noord-Ierland · Noorwegen · Oekraïne · Oostenrijk · Polen · Portugal · Roemenië · Rusland · San Marino · Schotland · Servië · Slovenië · Slowakije · Sovjet-Unie · Spanje · Tsjechië · Tsjecho-Slowakije · Turkije · Wales · Wit-Rusland · Zweden · Zwitserland
Bronnen, noten en/of referenties