Voetbalscheidsrechter
Een voetbalscheidsrechter is een persoon die in een voetbalwedstrijd de beide teams controleert op het navolgen van de regels en het overtreden van de regels bestraft. Bij voetbal is er één scheidsrechter, die soms aan de zijlijnen wordt ondersteund door twee assistent-scheidsrechters of lijnrechter (vroeger grensrechter genoemd) en een vierde scheidsrechter buiten het veld. Bij het WK 2006 was er ook een vijfde official. In het seizoen 2009/2010 experimenteerde de UEFA tijdens het Europa leaguetoernooi met een vijfde en een zesde official, die plaatsnamen achter de doellijn.
Inhoud |
Dood element[bewerken]
In het veld is de scheidsrechter een zogeheten dood element. Als de scheidsrechter geraakt wordt door de bal, geldt hetzelfde als wanneer de bal tegen de paal of lat, wat ook dode elementen zijn, wordt geschoten: er moet worden doorgespeeld. Als de bal via de scheidsrechter, die zich binnen het speelveld bevindt, over de zij- of achterlijn gaat, krijgt de partij die daaraan voorafgaande de bal het laatste speelde, een inworp of hoekschop tegen, dus weer hetzelfde verhaal als wanneer de bal via de paal of lat over de zij- of achterlijn lijn gaat, de partij die de bal daarvoor het laatst raakte, krijgt een inworp of hoekschop tegen.
Beginnende scheidsrechters[bewerken]
In Nederland kan men vanaf twaalf jaar de cursus Pupillenscheidsrechter volgen. De vervolg opleiding is de Juniorenscheidsrechter, te volgen vanaf een leeftijd van 14 jaar. Voor de Basisopleiding Scheidsrechter (BOS), veld en futsal, moeten deelnemers ten minste zestien jaar zijn (dispensatie mogelijk). De curcist van de Basisopleiding Scheidsrechter (BOS) zal 2 "stagewedstrijden" moeten fluiten, en een examen afleggen. Indien de curcist slaagt dan zal deze ingedeeld worden in een START-groep, hierin zal hij de eerste paar wedstrijden begeleid worden door een ervaren scheidsrechter. Deze begeleider beoordeeld de beginnend scheidsrechter ook, en zal deze scheidsrechter indelen in een groep die voor hem/haar geschikt is.
In België kan men scheidsrechter worden vanaf vijftien jaar. Daarvoor moeten de kandidaat-scheidsrechters een cursus volgen en een bijhorend examen afleggen. De geslaagde kandidaten worden dan stagiair. Per provincie is er een cursus, behalve in West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen. Daar is er per gewest een cursus. De stagiairs worden in hun eerste drie wedstrijden opgevolgd door een peter. Deze zorgen voor de begeleiding van de beginnende scheidsrechters. Een jaar later volgt de cursus 'benoeming'. De geslaagde stagiairs zijn vanaf dan scheidsrechter.
Opvolging van scheidsrechters[bewerken]
In België krijgen scheidsrechters regelmatig een nazicht waarbij ze worden beoordeeld. Aan de hand van die beoordeling kan de scheidsrechter aangeduid worden voor wedstrijden uit hogere categorieën. De nazichten bepalen ook in welke categorie de scheidsrechter terechtkomt. De begeleiding van scheidsrechters is afhankelijk van de categorie van de scheidsrechters.
Onderrichtingen[bewerken]
In elk land zijn er onderrichtingen opgesteld voor voetbalscheidsrechters. Deze zijn gebaseerd op de algemene onderrichtingen, opgesteld door de FIFA. De onderrichtingen kunnen in elk land verschillen. Een voorbeeld is dat de KBVB in de Belgische onderrichtingen vermeldt dat doelnetten verplicht zijn, terwijl de algemene onderrichtingen van de FIFA vermelden dat doelnetten niet verplicht zijn.
Vriendenkringen[bewerken]
In België en Nederland is er per gewest een vereniging voor scheidsrechters (in Nederland de COVS). Deze vriendenkringen houden regelmatig een vergadering waarbij onderrichtingen van de provinciale scheidsrechterscommissie worden meegedeeld. De meeste vriendenkringen organiseren regelmatig activiteiten en quizzen om de spelregels bij scheidsrechters op te frissen.
Uitrusting van een voetbalscheidsrechter[bewerken]
De scheidsrechter draagt een uitrusting die aangepast is een de wedstrijd bijvoorbeeld geel, oranje, blauw of rood. Vroeger was het uniform van een scheidsrechter meestal volledig zwart. De kleur wordt nu door de scheidsrechter zelf gekozen door te vergelijken met de tenues van de thuisspelende en uitspelende clubs van de wedstrijd die de scheidsrechter moet leiden.
In de hogere afdelingen van België dragen de scheidsrechters een uitrusting van het merk Patrick en de daarbij horende schoenen van Patrick, in de lagere afdelingen mogen de scheidsrechters kiezen en worden er ook veel uitrustingen van Erima en adidas gedragen en nu ook van Patrick. In Nederland is het officiële tenue van het merk Nike. In september 2007 is het officiële tenue ook voor amateurvoetbal op de markt gebracht door KNVB in samenwerking met Perry Sport.
In Europese wedstrijden dragen de scheidsrechters een uitrusting van het merk Adidas.
