Lodewijk Filips I van Frankrijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Lodewijk Filips I
1773-1850
Louis-Philippe de Bourbon.jpg
Hertog van Orléans
Periode 1793-1830
Voorganger Lodewijk Filips II
Opvolger Ferdinand Filips
Koning der Fransen
Periode 1830-1848
Voorganger Karel X
Opvolger Geen (Tweede Franse Republiek)
Co-vorst van Andorra
Periode 1830-1848
Voorganger Karel X
Opvolger Napoleon III

(President van de Tweede Franse Republiek)

Vader Lodewijk-Filips II van Orléans
Moeder Louise Marie Adélaïde van Bourbon-Penthièvre
Handtekening Handtekening
Portaal  Portaalicoon   Frankrijk

Lodewijk Filips I (Frans: Louis-Philippe) (Parijs, 6 oktober 1773Claremont, 26 augustus 1850), bijgenaamd de Burgerkoning (le Roi Citoyen), was koning van Frankrijk van 1830 tot 1848, de periode die geschiedkundig de Julimonarchie wordt geheten.

Zijn vader, hoewel hertog, had de Franse Revolutie gesteund maar werd toch geëxecuteerd met behulp van de guillotine. Daarom vluchtte Lodewijk Filips als jongeman weg uit Frankrijk en bracht 21 jaar door in ballingschap, inclusief een aanzienlijke tijd in de Verenigde Staten.

Hij werd tot koning benoemd in 1830 nadat Karel X gedwongen werd af te treden. Zelf werd Lodewijk Filips in 1848 gedwongen af te treden en bracht de rest van zijn leven door in ballingschap in Engeland. Hij was de laatste koning die over Frankrijk regeerde, hoewel keizer Napoleon III de laatste Franse monarch zou zijn.

Jeugd[bewerken]

Hij werd geboren in Parijs als zoon van Lodewijk Filips II van Orléans (Philippe Égalité) en diens vrouw Louise Marie Adélaïde van Bourbon-Penthièvre en was een afstammeling van Lodewijk XIII alsook afstammeling van een bastaarddochter van Lodewijk XIV. Hij had twee jongere broers: prins Anton (1775-1807), de hertog van Montpensier, en prins Lodewijk Karel (1779-1808), de graaf van Beaujolais. Lodewijk Filips had ook een jongere zus: prinses Eugénie (1777-1847), in Frankrijk beter bekend onder de naam Mademoiselle d'Orléans. Geen van zijn broers noch zijn zuster traden in het huwelijk.

Tijdens de Franse Revolutie en het daaropvolgende regime van Napoleon Bonaparte verbleef Lodewijk Filips meestal buiten Frankrijk en maakte vele reizen, onder andere naar de Verenigde Staten, waar hij vier jaar in Philadelphia verbleef.

Na het aftreden van Napoleon keerde Lodewijk Filips terug naar Frankrijk, en mede door zijn liberale gerichtheid genoot hij wat sympathie van de bevrijde burgers van het land. Met het herstel (de Restauratie) van de monarchie onder zijn neef Lodewijk XVIII en onder diens broer Karel X, groeide de populariteit van Lodewijk Filips.

Koning der Fransen[bewerken]

In 1830 wierp de Julirevolutie het onderdrukkende regime van Karel X omver. Karel trad af ten gunste van zijn kleinzoon Henri d'Artois, die door monarchisten werd gezien als de rechtmatige Bourbon-koning Hendrik V. Aanhangers van deze Hendrik V werden legitimisten genoemd. Later kreeg hij nogmaals de troon aangeboden in de jaren 1870, maar weigerde na een dispuut betreffende de Franse driekleur.

De republikeinse achtergrond van Lodewijk Filips en zijn populariteit onder de massa brachten de Kamer van Afgevaardigden ertoe om de wens van de Legitimisten te negeren en Lodewijk Filips tot de nieuwe Franse koning uit te roepen. De nieuwe monarch koos als titel koning der Fransen, een constitutionele innovatie bekend als volksmonarchie die de titel van de monarch aan de mensen bond en niet aan de staat, zoals het geval was met de vorige titel koning van Frankrijk. Een symbolisch verschil werd duidelijk bij zijn troonsbestijging: hij werd niet gezalfd en gekroond (zoals al zijn voorgangers) maar moest een eed afleggen.

De nieuwe koning schafte de oude Franse orden als de Orde van de Heilige Geest, de Orde van Sint-Michel en de Orde van de Heilige Lodewijk af. Daarvoor in de plaats kwam een vernieuwd Legioen van Eer met een portret van de populaire Hendrik IV van Frankrijk en Franse driekleuren op de ster. Voor de revolutionaire strijders van de julidagen werden een Kruis van Juli en een medaille ingesteld.

Koning Lodewijk Filips

Lodewijk Filips gaf actieve steun aan de Belgische opstand, die direct op de julirevolutie was gevolgd. Tenslotte was het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden in het leven geroepen om Frankrijk aan de noordgrens af te grendelen. In 1832 werd zijn dochter, Louise Marie, de eerste koningin der Belgen, toen ze in het huwelijk trad met koning Leopold I.

Enkele jaren lang regeerde Lodewijk Filips op een bescheiden wijze en vermeed hij de arrogantie, pracht en weelderige uitgaven van zijn voorgangers. Ondanks zijn uitstraling van eenvoud ontving de koning zijn steun van de rijke middenklasse. In het begin was hij erg geliefd en uit die periode stamt ook zijn officieuze titel Burgerkoning. Daarna begon zijn populariteit te tanen en zijn regering werd steeds meer gezien als conservatief en monarchaal. Onder zijn leiding verslechterden de leefomstandigheden van de arbeidersklasse en werden de tegenstellingen tussen armen en rijken verscherpt. Een economische crisis in 1847 dreef de burgers van Frankrijk opnieuw tot revolutie tegen hun koning.

Aftreden[bewerken]

Op 24 februari 1848 trad koning Lodewijk Filips tot ieders verbazing af, ten gunste van zijn jonge kleinzoon Philippe (zijn zoon en troonopvolger Ferdinand was enkele jaren daarvoor omgekomen bij een ongeluk). Bevreesd voor wat Lodewijk XVI en Marie-Antoinette was overkomen, vermomde hij zich snel en vluchtte weg uit Parijs. Rijdende in een onopvallend rijtuig onder de naam 'Mister Smith', ontsnapte hij naar Engeland. De Nationale Vergadering was aanvankelijk wel van plan zijn kleinzoon als koning te erkennen, maar liet zich meeslepen door de publieke opinie en riep, onder controversiële omstandigheden, de Tweede Republiek uit in het stadhuis van Parijs. De troon van de afgetreden koning werd verbrand op een brandstapel als symbool van het einde van de monarchie.


In een verkiezing met algemeen mannenstemrecht werd prins Lodewijk Napoleon Bonaparte verkozen tot president. In 1851 verklaarde deze zichzelf tot president voor het leven en binnen een jaar riep hij zichzelf uit tot keizer Napoleon III en herstelde het concept van een 'Napoleontisch Keizerrijk'.

Lodewijk Filips leefde met zijn familie in Engeland tot aan zijn dood op 26 augustus 1850, in Claremont, Surrey. Hij ligt begraven, tezamen met zijn vrouw Amélie (25 april 1782 - 24 maart 1866) in de Chapelle Royale te Dreux, Frankrijk, waar Lodewijk Filips in 1816 een familiecrypte had laten bouwen.

Koning Louis-Philippe verandert in een peer, tekening van Charles Philipon (ca. 1831)

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Op 25 november 1809 huwde Lodewijk Filips in Palermo met prinses Marie Amélie van Bourbon-Sicilië (17821866), dochter van koning Ferdinand I der Beide Siciliën. Ze hadden de volgende kinderen:

Voorouders[bewerken]

Voorouders van Lodewijk Filips I van Frankrijk
Overgrootouders Lodewijk van Orléans, Hertog van Orléans (1703-1752)
∞ 1724
Augusta van Baden-Baden (1704-1726)
Lodewijk Armand II van Bourbon, prince de Conti (1695-1727)
∞ 1713
Louise Elisabeth van Bourbon (1693-1775)
Lodewijk Alexander van Bourbon (1678-1737)
∞ 1723
Marie Victoire de Noailles (1688-1766)
Francesco III d'Este (1698-1780)
∞ 1720
Charlotte Aglaë van Orléans (1700-1761)
Grootouders Lodewijk Filips I van Orléans (1725-1785)
∞ 1743
Louise Henriëtte van Bourbon (1726-1759)
Lodewijk Jan Maria van Bourbon (1725-1793)
∞ 1744
Maria Theresia van Modena ((1726-1754)
Ouders Lodewijk Filips II van Orléans ((1747-1793)
∞ 1769
Louise Marie Adélaïde van Bourbon (1753-1821)