Slag bij Valmy

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Slag bij Valmy
Onderdeel van de Eerste Coalitieoorlog
Slag bij Valmy
Slag bij Valmy
Datum 20 september 1792
Locatie Valmy, Champagne
Resultaat Franse overwinning
Strijdende partijen
Flag of France.svg Frankrijk Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg Pruisen
Flag of the Habsburg Monarchy.svg Oostenrijk
Hessen KS flag.svg Hessen-Kassel
Commandanten
Flag of France.svg Dumouriez
Flag of Strasbourg.svg Kellerman
Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg Von Brunswijk
Troepensterkte
47,000 35,000
Verliezen
300 184

De Slag bij Valmy (of Kanonnade van Valmy) werd uitgevochten op 20 september 1792 bij de Franse plaats Valmy en was onderdeel van de Eerste Coalitieoorlog.

Tactisch gezien was het niets meer dan een onbeslist artilleriegevecht, maar strategisch gezien zorgde het voor het voortbestaan van de Franse Revolutie. Troepen van het Franse Leger van het Noorden onder Charles-François Dumouriez en van het Centrale Leger onder François Christophe Kellermann stopten de opmars van een Pruisisch leger onder Karel Willem Ferdinand van Brunswijk richting Parijs. Ondanks het lage dodental (in de hele slag minder dan 500) en het onbesliste eindresultaat wordt Valmy gezien als een van de belangrijkste veldslagen in de Coalitieoorlogen omdat het de eerste Franse overwinning was na de Franse Revolutie.[bron?]

Achtergrond[bewerken]

Nadat Frankrijk op 20 april 1792 de oorlog aan Oostenrijk had verklaard en Frankrijk verschillende kleine schermutselingen had verloren, vielen antirevolutionaire troepen Frankrijk op 19 augustus binnen. Deze troepenmacht bestond uit Pruisen, Oostenrijkers, Hessen en émigrés (Fransen die voor de Revolutie waren gevlucht) onder Brunswijk, die het opperbevel van koning Frederik Willem II van Pruisen representeerde. De bevelhebbers van deze geallieerde legers werden al snel elkaars verdachten en konden moeilijk met elkaar overweg. Zij stonden tegenover een Frans leger, aanvankelijk verspreid in drie korpsen onder Rochambeau, Lafayette en Luckner, maar wat later werd opgedeeld in twee korpsen onder Dumouriez en Kellermann.

De binnenvallende geallieerden namen al snel Longwy in op 23 augustus en zetten hun mars door richting Verdun, dat minder verdedigbaar was dan Longwy. De bevelhebber van Verdun, kolonel Beaurepaire, pleegde in wanhoop zelfmoord, en zijn staf gaf zich op 2 september over. Brunswijk zette met zijn legers de mars nu richting Parijs voort, en kwam zo terecht in de bossen van de Argonne. Dumouriez echter, die zijn troepen in Valencijn had getraind in constante kleinschalige militaire acties met als doel de Zuidelijke Nederlanden binnen te vallen, gaf zijn troepen ook opdracht om dezelfde bossen in te gaan. Hij marcheerde langs de Pruisen heen en blokkeerde (net buiten het gezichtsveld van de voorste Pruisische troepen) de weg richting Parijs. Onderwijl had hij Kellermann (die op dat moment met zijn leger in Metz verbleef) om ondersteuning gevraagd. Kellermann kwam maar traag op gang, en voordat hij arriveerde stond de noordelijke verdedigingslinie van de Fransen al onder druk. Nog net op tijd konden de beide bevelhebbers hun verdediging ordelijk opzetten.

De slag[bewerken]

Brunswijk probeerde zijn troepen een flankerende beweging te laten maken om het leger van de Fransen heen richting Châlons. Kellermann doorzag dit echter, en draaide zijn leger met Brunswijk mee, zodat het gepositioneerd stond tussen Sainte-Menehould en Valmy. Door een grote artillerieaanval van de Fransen, gevolgd door een kleine infanterieaanval lukte het Kellermann en Dumouriez om de Pruisen van een echte slag af te doen zien. Aan Franse kant vielen 300 doden, bij de Pruisen waren dit er 184.

Nasleep[bewerken]

Molen van Valmy

Deze ontmoeting bleek een keerpunt in de militaire campagne en ook een keerpunt in de geschiedenis. De 19e eeuwse Britse historicus Edward Creasy rekende de slag dan ook onder zijn vijftien meest beslissende veldslagen in de wereld. Tien dagen later, zonder dat er nog een schot werd gelost, begon het geallieerde leger aan de terugtocht. Dumouriez zette na Valmy de achtervolging wel in, maar deze was nauwelijks dreigend te noemen. Toch leidde het tot de complete terugtrekking van alle geallieerde troepen van Frans grondgebied.

De dag na de overwinning bij Valmy, op 21 september, werd in Parijs de Franse monarchie afgeschaft en de Eerste Franse Republiek uitgeroepen. De Franse overwinning bij Valmy was de eerste overwinning van een leger dat puur door burgerschap en nationalisme werd geïnspireerd.

Bronnen, noten en/of referenties