Greenpeace

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Greenpeace
Greenpeace.svg
Landen waar Greenpeace een nationaal kantoor heeft
Landen waar Greenpeace een nationaal kantoor heeft
Opgericht 1971 in Vancouver (Canada)
Plaats Amsterdam (Nederland)
Voorzitter Sylvia Borren
Aantal leden 2,9 miljoen (2009)
Website

Greenpeace (letterlijk: groene vrede) is een internationale milieuorganisatie die als eerste doel heeft grootschalige milieuproblemen onder de aandacht te brengen van de politiek en het publiek door middel van lobbyen en geweldloze acties. Greenpeace heeft kantoren in 40 landen. Het hoofdkantoor is gevestigd in Amsterdam. Greenpeace gaat begin 2014 verhuizen naar de Smederij; een industriële loods op het terrein van de NDSM in Amsterdam-Noord die gerenoveerd gaat worden.

Vrijwilligers[bewerken]

Greenpeace is afhankelijk van de betrokkenheid en inzet van duizenden vrijwilligers over de hele wereld. In Nederland zijn zo'n 400 vrijwilligers actief die voorlichting geven op scholen en bij evenementen. Ook zijn vrijwilligers betrokken aan uiteenlopende publieksactiviteiten voor de campagnes van Greenpeace Nederland, allerlei grote en kleine klussen, van vertaalwerk tot het onderhoud van schepen.

Greenpeace-schepen[bewerken]

De Sirius

Nadat de Rainbow Warrior tot zinken was gebracht door de Franse geheime dienst, kocht Greenpeace in 1985 een schip dat MV Greenpeace (Motor Vessel) genoemd werd. De MV Greenpeace ligt nu in de haven van Maassluis (Zuid-Holland) en is in bezit van de stichting Maritieme Collectie Rijnmond. Daar wordt het schip door vrijwilligers teruggebracht in de originele staat, namelijk als Hollandse zeesleper, de Elbe genaamd.[1]

Schepen zijn erg belangrijk bij de acties van Greenpeace. Het eerste schip die door Greenpeace gebruikt werd heette de Phillis Cormack. Dit was een oude vissersboot die al snel werd omgedoopt tot de Greenpeace. Hierna kwamen ze aan hun tweede boot, die de Greenpeace II werd genoemd. Met deze twee boten voerden ze de eerste actie in 1971 (zie geschiedenis). De Vega kwam daarna en werd omgedoopt in Greenpeace III.

In 1978 werd het schip Sir William Hardy gekocht en heeft het schip een andere naam gekregen: de Rainbow Warrior. In 1981 en 1982 was de Sirius het belangrijkste schip, maar ondertussen is het schip 45 jaar oud en ligt in de haven van Amsterdam.

Bij een actie in 1985 is de Rainbow Warrior opgeblazen door de Franse geheime dienst. Hierbij is een Nederlandse fotograaf om het leven gekomen. In 1986 verbouwde Greenpeace een Nederlandse vissersboot tot de Moby Dick, waarmee veel actie wordt gevoerd. In 1985 werd de Beluga, een kleine brandweerboot, door Greenpeace-leden omgebouwd. Aan boord is nu wetenschappelijke uitrusting.

De MV Greenpeace heeft in 1986 en in 1987 mensen naar Antarctica meegenomen voor onderzoek. In 1988 werd een zeesleper (de voormalige Smit Houston) aan Greenpeace gegeven. Deze kreeg de naam Solo, en werd tijdelijk het vlaggenschip van Greenpeace, tot het in 1991 weer werd verkocht. Onder de naam Waker voer het tot september 2009 nog langs de kust van de Noordzee. Op 7 september 2009 brandde het schip volledig uit en werd gesloopt.[3]

In 1989 werd de Rainbow Warrior II in gebruik genomen. De Arctic Sunrise werd ook in 1995 gekocht. De eerste actie van de Arctic Sunrise was tegen het dumpen van het olielaadstation Brent Spar in de Noordzee, samen met de Solo en het gehuurde schip Altair. De meest recent aangekochte boot is een slechts 15 jaar oud Russisch brandblusschip dat de naam Esperanza heeft gekregen.

De Rainbow Warrior II is in 2011 met pensioen gegaan. Voor de vervanging van dit markante schip liet Greenpeace voor de eerste keer een eigen schip bouwen: de Rainbow Warrior III.

Geschiedenis[bewerken]

Greenpeace ontstond in 1971 in Canada, allereerst onder de naam Don't Make a Wave Committee.

De aanleiding hiervoor was het plan van de Verenigde Staten om opnieuw een atoomproef uit te voeren op het eilandje Amchitka voor de kust van Alaska.

De Don't Make a Wave Committee voerde toen al actie door zich met kleine bootjes in het nucleaire testgebied te wagen. De groep huurde een oude vissersboot, de Phyllis Cormack, en doopte het schip 'Greenpeace'. Spectaculaire acties zijn steeds het handelsmerk geweest van de organisatie, waardoor ze op veel media-aandacht kunnen rekenen.

Grote populariteit bereikte de organisatie met haar acties tegen de jacht op zeehonden in Canada, en de jacht op walvissen in de oceanen. Bij de acties van Greenpeace wordt de veiligheid van de actievoerders zeer goed in acht genomen.

De laatste jaren heeft Greenpeace Nederland te maken met een dalend aantal donateurs. In Nederland waren eind 2005 ongeveer 580.000 mensen donateur, in België 150.000. Wereldwijd heeft de organisatie ongeveer 2,6 miljoen donateurs.

De Nationale Postcode Loterij steunt Greenpeace.

Franse aanslag op de Rainbow Warrior[bewerken]

In juli 1985 lag de Rainbow Warrior, het vlaggenschip van Greenpeace, in Auckland (Nieuw-Zeeland) ter voorbereiding van een protestactie tegen de kernproeven die Frankrijk op het atol Moruroa wilde uitvoerden. Op 10 juli 1985 ontploften iets voor middernacht twee bommen aan boord van het schip, dat hierdoor meteen zonk.

Er viel één dode: de Nederlander Fernando Pereira, lid van de bemanning en fotograaf. Hij verdronk toen hij trachtte zijn fotomateriaal te redden uit zijn hut. De daders van de aanslag, leden van de Franse geheime dienst, werden aangehouden en veroordeeld, maar na enkele jaren vrijgelaten. In 2005 werd bekend dat de toenmalige Franse president François Mitterrand de opdracht had gegeven voor de aanslag.

Kritiek[bewerken]

Met name Sea Shepherd bekritiseert Greenpeace omdat ze niet genoeg zouden doen om de walvisjacht te stoppen. Dit was voor Paul Watson, mede-oprichter van Greenpeace, reden om Sea Shepherd op te richten. Ook mede-oprichter Bob Hunter maakte de overstap naar Sea Shepherd. Ook heeft Greenpeace voorgesteld om het teveel (of het er daadwerkelijk te veel zijn wordt betwijfeld) aan kangoeroes in Australië af te schieten. Tevens heeft mede-oprichter Patrick Moore Greenpeace verlaten, omdat 'Greenpeace voor het milieu is, maar tegen mensen' (Elsevier 11-12-2004).

Greenpeace verloor ook aanzien en donateurs door de Brent Spar-affaire. Greenpeace protesteerde tegen het afzinken van het olieplatform door Shell. Greenpeace riep op tot boycot van Shell, omdat het platform meer aardolie zou bevatten dan Shell stelde. Later bleken de schattingen van Greenpeace te hoog. Ook menen enkele wetenschappers dat Greenpeace te veel in Nederland actie voert, terwijl zij in Oost-Europa meer voor het milieu zou kunnen betekenen.

In augustus 2008 kreeg Greenpeace kritiek van de vissers omdat de organisatie rotsblokken stortte in het Sylter Buitenrif bij de zeegrens tussen Duitsland en Denemarken. Het Sylter Buitenrif is een gebied dat aangewezen is als zeereservaat, maar geen enkele bescherming kent. Greenpeace deed dit omdat er volgens hen onvoldoende natuurgebieden in de Noordzee aangewezen en effectief beschermd werden. Volgens de vissers die in het gebied vissen is er nu het risico dat hun sleepnetten blijven haken en dat ze zo hun schepen kunnen laten omslaan. Wel heeft Greenpeace de exacte locaties van de rotsblokken vrijgegeven.[4][5]

Over de affaire rond de Probo Koala is op 30 oktober 2011 het boek "Het Gifschip" verschenen waarin de auteur, Jaffe Vink, verslag doet van wat hij noemt "het journalistieke schandaal" van de berichtgeving over deze zaak. Met name de Volkskrant en Greenpeace zijn in zijn ogen "handelaren in angst". Ex-Greenpeace medewerkers bleken zowel als Officier van Justitie (in Nederland), als Tweede Kamerlid en als (Britse) advocaat van slachtoffers op te treden. In het laatste geval zou zelfs sprake zijn van persoonlijk gewin te koste van de vermeende Ivoriaanse slachtoffers.

Rechtszaak E.ON[bewerken]

In Groot-Brittannië zijn op 11 september 2008 zes activisten van Greenpeace vrijgesproken in een rechtszaak, aangespannen door energiebedrijf E.ON. De activisten protesteerden tegen de uitstoot van CO2 en de aanleg van een nieuwe kolencentrale in Kingsnorth (Kent) en beklommen op 8 oktober 2008 de schoorsteen van de bestaande centrale. Zij wilden hun onvrede uiten door met grote letters Gordon, bin it op de schoorsteen te schrijven; echter, zij kwamen niet verder dan slechts Gordon, na dreigementen dat zij voor de Hoge Raad gesleept zouden worden. E.ON wilde de schade van £ 35.000 op de activisten verhalen, maar zij werden vrijgesproken, omdat de jury besliste dat de schade die de kolencentrale aan het milieu toebrengt vele malen groter is dan de schade die de activisten veroorzaakten met de geplaatste graffiti.[6]

Referenties[bewerken]

  1. Zeesleper de Elbe
  2. http://www.nrc.nl/nieuws/2014/08/09/arctic-sunrise-vandaag-weer-terug-in-nederland
  3. http://www.kustwacht.nl/nl/persseptember2009.html
  4. Vissers: Greenpeace is crimineel.
  5. Greenpeace beschermt Noordzee met enorme rotsblokken
  6. Greenpeace-activisten vrijgesproken van vandalisme

Externe links[bewerken]