Rabobank

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rabobank
Rabobank Bestuurscentrum in Utrecht (in gebruik genomen juni 2011)
Rabobank Bestuurscentrum in Utrecht (in gebruik genomen juni 2011)
Motto of slagzin Samen sterker.
Oprichting 1972
Oprichter(s) Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank
Coöperatieve Centrale Boerenleenbank (fusie)
Werknemers 27.000 (fte) in Nederland
Producten Financiën
Verzekeringen
Vermogensbeheer
Beleggingen
Leases
Vastgoed
Industrie Financiën
Winst 2,0 miljard (2013)
Website www.rabobank.nl
Portaal  Portaalicoon   Economie
Voorgevel Hoofdkantoor Rabobank in Utrecht in 1996.
Een Rabobankfiliaal aan de Nieuwmarkt in Amsterdam.

De Rabobank (Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank B.A) (coöperatie) is een Nederlandse bank, bestaande uit 136 (2013) zelfstandige coöperaties die allen een eigen bankvergunning van De Nederlandsche Bank bezitten. De Rabobank is onderdeel van de Rabobank Groep, en naar eigen zeggen de grootste financiële dienstverlener in Nederland.

In 2013 beheerden de 129 lokale Rabobanken 722 vestigingen en 2.524 geldautomaten. Het totale personeelsbestand van de lokale banken omvat ongeveer 27.000 formatieplaatsen. De lokale Rabo-coöperaties bedienen gezamenlijk ongeveer 7,5 miljoen klanten, waarvan bijna 6,8 miljoen particulieren. 1.947.000 (2013) klanten zijn lid van de Rabobank. Wereldwijd hebben de Rabobank en al haar dochterondernemingen 56.870 medewerkers formatieplaatsen.

Geschiedenis[bewerken]

De Rabobank Groep is ontstaan in 1972 door een fusie tussen de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Bank en Coöperatieve Centrale Boerenleenbank in de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank. De nieuwe bank gebruikte de naam Rabobank als handelsnaam, omdat ze Raiffeisen-Boerenleenbank te lang en moeilijk te onthouden vond. De naam komt van Raiffeisenbank-Boerenleenbank. Sinds 1980 wordt de bank nog slechts aangeduid als Rabobank. De Rabobank probeert zich te profileren als een bank die zich anders gedraagt dan andere banken. In reclamespotjes wordt daarom veel aandacht geschonken aan het 'coöperatieve' karakter. Dit houdt in dat de Rabobank uit 141(2013) zelfstandige aangesloten banken bestaat, die alle een coöperatie vormen en over een eigen bestuur en raad van commissarissen beschikken. De centrale coöperatie Rabobank Nederland behartigt de belangen van de leden (de lokale banken), oefent een eigen bankbedrijf uit, is houdster van binnenlandse en buitenlandse deelnemingen, en oefent het toezicht op de lokale banken uit als bedoeld in de Wet op het financieel toezicht.

Lidmaatschap en bestuur[bewerken]

Lidmaatschap van de lokale coöperaties was van oudsher verplicht gesteld voor ondernemers die geld leenden, terwijl andere klanten geen lid konden worden. De Rabo-coöperaties kenden voor de leden een beperkte aansprakelijkheid van 5.000 gulden. Bij het honderdjarig bestaan van de Rabobank in 1998 werd besloten de coöperaties te moderniseren. Alle klanten kunnen sindsdien vrijwillig lid worden en de aansprakelijkheid verviel.

In 2001 begon de Rabobank met een ledenwerfcampagne. Het ledental steeg van ruim 500.000 in 2000 naar 1,95 miljoen tegen het einde van 2013. Het aantal lokale Rabo-coöperaties neemt juist door fusies drastisch af. Het aantal lokale Rabo-coöperaties daalde van 547 in 1996 naar 129 in 2013. De coöperaties worden dus zowel qua ledental als geografische omvang steeds groter.

Om de groter wordende coöperaties beter te kunnen besturen, bestaat sinds 2004 de mogelijkheid het zogeheten 'directiemodel' in te voeren. Hierbij wordt de coöperatie volledig bestuurd door professionals. De directe zeggenschap van de leden verdwijnt hierbij grotendeels door de instelling van een gekozen ledenraad van minimaal 30 en maximaal 50 leden. De ledenraad vervangt qua functie de algemene ledenvergadering (ALV) vrijwel geheel. De ALV mag dan alleen nog beslissen over opheffing of uittreding van de coöperatie uit Rabobank Nederland.

Ontwikkeling coöperaties en ledental[bewerken]

Jaar Aantal
coöperaties
Gezamenlijk
ledental
Gemiddeld
ledental
1995 547 595.000 1.088
1996 510 585.000 1.147
1997 481 525.000 1.091
1998 445 515.000 1.157
1999 424 510.000 1.203
2000 397 550.000 1.385
2001 369 825.000 2.236
2002 349 1.108.000 3.178
2003 328 1.360.000 4.146
2004 288 1.456.000 5.056
2005 248 1.551.000 6.254
2006 188 1.641.000 8.729
2007 174 1.638.000 9.414
2008 153 1.707.000 11.157
2009 147 1.762.000 11.986
2010 141 1.801.000 12.773
2011 139 1.862.000 13.396
2012 136 1.918.000 14.103
2013 129 1.947.000 15.093

Ledencertificaten omgezet in certicaten op 14 januari 2014[bewerken]

Sinds 5 juni 2000 kunnen leden van lokale Rabobanken beleggen in certificaten van aandelen van Rabobank Ledencertificaten N.V. Deze naamloze vennootschap leent haar gehele vermogen uit aan Rabobank Nederland in de vorm van een achtergestelde lening.[1] De certificaten worden uitgegeven door de "Stichting AK Rabobank Ledencertificaten" en kunnen maandelijks op een interne markt worden verhandeld. Volgens notulen van de vergadering op 23 april 2013 zijn er ongeveer 160.000 certificaathouders.[2] Het FD meldt op 6 juni 2013 dat er 277 miljoen certicaten van 25 euro zijn geplaatst bij leden. De bank mag een aantal daarvan tot een bedrag van 1,336 miljard euro zelf aankopen, om de verhandelbaarheid en de koers te ondersteunen.

In het najaar van 2013 werd duidelijk dat het idee van de ledencertificaten niet langer houdbaar was. Rabobank schreef zelf 10 september al een brief aan haar leden dat het verstandig was om niet meer dan 20% van het beschikbare vermogen in dit product te beleggen, omdat het risicokapitaal is en geen product met een vaste gegarandeerde rente.[3] Na de verkoopgolf in november 2013 besloot de bank het rentepercentage te verhogen naar 5,2%. Begin december maakte de bank bekend dit percentage verder te verhogen naar minimaal 6,5%[4]. Tegelijkertijd stopt de bank met het opkopen tegen de uitgifteprijs per januari 2014. Ook kondigde ze aan een beursnotering voor de (leden)certificaten aan te vragen, waardoor met name institutionele beleggers zouden kunnen gaan deelnemen. Op 4 december, de laatste handelsdag met een gegarandeerde aankoopprijs[5], wisselden bijna 80 miljoen (dubbeltelling) ledencertifcaten van eigenaar. Een record. Rabobank had al eerder 22 miljoen certificaten doorverkocht aan institutionele beleggers. Op 30 december 2013 was de laatste interne handelsdag met een handelskoers van precies 25 euro. Er werden ruim 31 miljoen ledencertificaten verhandeld.(dubbeltelling). Volgens de Rabobank overtrof de vraag naar 16 miljoen ledencertificaten dit keer het aanbod van 10 miljoen stuks. De bank verkocht daarom uit haar handelsvoorraad 6 miljoen van haar 11 miljoen stuks en bepaalde zelf de prijs op 25 euro. [6]

Op de certificaathoudersvergadering van 14 januari 2014[7] waren 40 miljoen stemgerechtigde certificaten aanwezig, waarvan weer certificaten waren uitgegeven aan één Institutionele Belegger.[8][9][10] Het stemrecht van de 40 miljoen aandelen bleef zo bij het STAK II(Stichting AK Rabobank Ledencertificaten).[11] Aanwezig waren tevens 644.422 certificaten van leden/werknemers Rabobank. In totaal was meer dan 99,79% van de stemmen voor de beursgang. Het STAK was voor, bij de leden was 87% voor. Ter vergadering verklaarde Bert Bruggink van de Rabobank directie desgevraagd dat het belang van de certificaten van 3% in het tier-1 kapitaal in 2013, 2,5% in 2014 volgens prognose zal teruglopen naar 2% in 2016, zonder dat Rabobank actief zal gaan terugkopen op de beurs.[12]

Er was forse kritiek op het uitgeoefende stemrecht na verkoop van 40 miljoen stukken aan een geheimzinnige outsider.[13] [14][15]

Rabobank certificaten[bewerken]

27 januari 2014 gingen 237.961.365 certificaten naar de Beurs Euronext te Amsterdam[16][17]. Op de eerste handelsdag was de openingsnotering 105,00% (26.25 euro)[18] en de slotkoers 105.21. Donderdag 15 mei 2014 was de eerste vergadering van certificaathouders op de 25e etage van het hoofdkantoor.[19] CFO/CRO[20] Bert Bruggink verklaarde dat de overgang van ledencertificaten naar certificaten ook juridisch op den duur onontkoombaar was.[21]

Sponsoring[bewerken]

De lokale Rabobanken besteden een deel van de winst aan maatschappelijke en/of culturele activiteiten. Dit wordt door de banken het "coöperatief dividend" genoemd. Het overgrote deel van de coöperaties heeft hiervoor een coöperatiefonds ingesteld. In 2009 gaven de lokale Rabobanken hier gezamenlijk 24,5 miljoen euro aan uit.

Eind 2010 raakte bekend dat de Rabobank hoofdsponsor wordt van de Nederlandse Bachvereniging. Voorheen steunde zij het Amsterdamse Van Gogh Museum. Met dit initiatief wil de bank haar betrokkenheid in cultuursponsoring verbreden met een focus op klassieke muziek.

Ook was de Rabobank hoofdsponsor van de Nederlandse professionele heren wielerploeg, maar is daar op 31 december 2012 mee gestopt. De Rabobank is nog wel sponsor van de Nederlandse dames wielerploeg (onder de naam Rabobank Liv/Giant Team) alsook het veldrijden en de amateursport.[22]

Ledenblad[bewerken]

Sinds 2006 wordt door de Rabobanken het ledenblad 'Dichterbij' uitgegeven. Het blad verschijnt ieder kwartaal.

Duurzaamheid[bewerken]

De Rabobank werd in verlegenheid gebracht doordat ze voor de helft eigenaar is van het in opspraak geraakte Champignonbedrijf Prime Champ. Deze dochteronderneming heeft verschillende keren vervuild afvalwater op de Gekkengraaf geloosd. Dat maakte Waterschap Peel en Maasvallei bekend. Rabobank kwam eerder in 2012 ook al in opspraak omdat personeelsleden van Prime Champ uitgebuit zouden worden.[23]

Integriteit[bewerken]

In september 2012 bleek uit eigen onderzoek van de curator en de Belastingdienst dat Rabobank vlak voor het faillissement van het champignonbedrijf in 2006 in overleg met Heveco de inventaris via een leasemaatschappij is opgekocht. Inmiddels is de Rabobank aansprakelijk gesteld en wordt 2 miljoen euro geëist. Heveco heeft inmiddels een doorstart gemaakt als het, eveneens in opspraak geraakte, bedrijf Prime Champ. Sinds 5 december 2012 is Rabobank geen 50% eigenaar meer van Prime Champ. Hun aandelenbelang is per die datum verkocht aan RG Invest BV (in Eindhoven).

Rabo Vastgoedgroep[bewerken]

In 2003 nam Rabobank FGH over voor 415 miljoen euro. Door toevoeging van Bouwfonds Property Development, MAB Development en Bouwfonds Investment Management, ontstond de Rabo Vastgoedgroep.[24] In 2013 leed dit onderdeel een verlies van 817 miljoen euro.

Rondom het faillissement van projectontwikkelaar Eurocommerce op 12 juli 2012[25] [26], lijkt Rabodochter FGH een kwalijke rol te hebben gespeeld. In De Telegraaf van 6 maart 2014 wordt directievoorzitter Peter Keur ervan beschuldigd in 2011 bewust een valse kredietaanvrage van Eurocommerce te hebben laten passeren.[27][28] Op 7 maart legde Peter Keur tijdelijk zijn functie neer lopende een extern onderzoek.[29] Op 5 maart 2014 oordeelde de rechtbank Gelderland dat de beroemde springstal van Eurocommerce, terecht door de curator terug in de boedel was gestopt.[30] Op 20 september 2012 had de rechtbank te Zutphen al de paspoorten van 21 paarden bij de Rabobank gelaten. [31] Maandag 7 april 2014 vond de veiling plaats, waar onder andere het Olympische springpaard London 8,6 miljoen euro opbbracht.[32] De totale opbrengst was ruim 11 miljoen euro.[33] Na een extern onderzoek kwam op 20 mei 2014 Peter Keur terug in zijn functie.[34]

Liborschandaal[bewerken]

De grote zakenbanken in Londen geven dagelijks de rente door op kortlopende leningen die ze elkaar in rekening brengen. Het betreft de kortlopende rentetermijnen van 1 dag oplopend tot 1 jaar. Toen naar buiten kwam dat sommige banken deze rente sinds 1991 al opzettelijk soms te hoog of te laag opgaven, was het Liborschandaal geboren. Omdat de Libor-rente ook in de Verenigde Staten wordt gebruikt om de prijs van derivaten te berekenen, kwamen ook de Amerikaanse toezichthouders in het geweer. Barclays en UBS waren de eerste twee deelnemers, die een schikking moesten treffen van respectievelijk 460 miljoen en 1500 miljoen dollar. RBS kreeg een boete van 612 miljoen dollar.[35]

Op 29 oktober 2013 is bekendgemaakt dat Rabobank tot overeenstemming is gekomen met De Nederlandsche Bank (DNB), het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM), de Financial Conduct Authority (FCA) in het Verenigd Koninkrijk, de Commodity Futures Trading Commission (CFTC) in de Verenigde Staten, het Amerikaanse Openbaar Ministerie (Department of Justice; DOJ) en de Japanse Financial Services Authority (JFSA). Dit in verband met hun onderzoeken naar Rabobanks inzendingsprocedures met betrekking tot de London Interbank Offered Rate (Libor) en de Euro Interbank Offered Rate (Euribor) in het verleden. Rabobank is akkoord gegaan met het betalen van schikkingsbedragen aan OM, FCA, CFTC en DOJ van in totaal circa 774 miljoen euro.[36] Hiervan gaat 70 miljoen euro naar het Nederlandse Openbaar Ministerie. In ruil daarvoor volgt er geen strafrechtelijk onderzoek. De Nederlandsche Bank heeft ook maatregelen genomen. Topman Piet Moerland nam vervroegd ontslag op 29 oktober.[37][38][39][40] Op 18 november werd alsnog verantwoordelijk bestuurder Sipko Schat heengezonden met 1,2 miljoen na 28 dienstjaren bij de bank.[41][42]

In de Verenigde Staten werden 6 voormalig handelaren van Rabobank alsnog aangeklaagd vanwege manipulatie van de Libor-rente en andere belangrijke rentetarieven.[43][44] Het is inmiddels komen vast te staan dat de schikking alleen de Rabobank en de nog in dienst zijnde medewerkers vrijwaring geeft van verdere strafvervolging.

Rentederivaten[bewerken]

Rabobank krijgt waarschijnlijk op woensdag 4 juni een schadeclaim van 7 miljard euro, vanwege "dwaling en bedrog" bij het verkopen van rentederivaten.[45] De bank zou voor klanten hebben verzwegen welke grote financiële risico's die producten met zich meebrachten. Dat stelt de stichting Renteswapschadeclaim, die een procedure tegen de bank is begonnen. De Vereniging Cliënten van Financiële instellingen heeft advocaat Gerard Spong ingeschakeld om te onderzoeken of de top van de Rabobank kan worden vervolgd in deze kwestie, Dit gebeurt namens de Stichting Justitia Distributiva. Laatstgenoemde bracht 20 november 2014 naar buiten dat het Gerechtshof te Den Haag de klacht gaat onderzoeken.[46] In december 2013 had de Tweede Kamer moties van SP en PVV met hetzelfde doel verworpen. Op 13 januari 2014 meldt De Volkskrant dat juist de ledencertificaathouders zich hebben verenigd in de Stichting Justitia Distributiva, waarvan vrijdag 10 januari de stichtingsakte was gepasseerd. Het waren echter juist de ledencertificaathouders die hebben geprofiteerd van het schandaal, de rentevergoeding op de certificaten moest omhoog van 5,2% naar 6,5%.

Op 17 november 2014 stelde de Stichting Renteswapschadeclaim Rabobank een ultimatum om voor een beperkte groep renteswaphouders in het Westland 200 miljoen euro beschikbaar te stellen voor 17 december.[47]

Zorgplicht[bewerken]

Op 1 april 2014 oordeelde de rechtbank Oost-Brabant dat de Rabobank bij het verkopen van renteswaps haar zorgplicht had geschonden. De gedupeerde melkveehouder moest bij het voortijdig emigreren een boete betalen aan de bank, welke boete grotendeels werd kwijtgescholden.[48]

Depositogarantiestelsel[bewerken]

De afzonderlijke lokale Rabobanken (niet te verwarren met de afzonderlijke kantoren) vallen elk apart onder het depositogarantiestelsel, wat van belang is voor de maximumdekking.

Roparco (een onderdeel van het Robeco-rekeningensysteem, maar niet verkocht aan Orix Corporation) is een handelsnaam van de Coöperatieve Centrale Raiffeisen-Boerenleenbank B.A. (Rabobank Nederland). Een Levenslooprekening bij Rabobank valt ook onder Rabobank Nederland. De maximumdekking heeft dus betrekking op het tegoed bij Roparco plus dat op de Levenslooprekening.

Rabo Mobiel[bewerken]

Rabo Mobiel is een virtuele Nederlandse aanbieder van mobiele telefonie. Rabo Mobiel richt zich op het aanbieden van de combinatie bellen en mobielbankieren/mobielbetalen. Rabo Mobiel laat het mobiele verkeer van haar klanten via het netwerk van KPN verlopen.

Financiële gegevens[bewerken]

Alle bedragen zijn in miljoenen
Jaar Rabobank
resultaat
Rabobank
tier1 ratio
Rabobank
eigen vermogen
Rabobank
rendement eigen vermogen
Werknemers
einde jaar in FTE
2009 € 2208 13,8% € 37883 7,3% 59311
2010 € 2772 15,7% € 40757 8,6% 58714
2011 € 2627 17,0% € 45001 7,6% 59670
2012 € 2058 17,2% € 42080 5,4% 59628
2013 € 2012 16,6% € 40037 5,2% 56870

In de jaren van de kredietcrisis 2009 tot 2013 kon de Rabobank jaarlijks een nettowinst bijschrijven tussen de 2 en 3 miljard euro. [49]

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Notulen van de vergadering van houders van Rabobank Ledencertificaten gehouden te Utrecht op 5 juni 2012, Rabobank 26 augustus 2012.
  2. Notulen van de vergadering van houders van Rabobank Ledencertificaten gehouden te Utrecht op 23 april 2013, Rabobank 21 mei 2013.
  3. http://www.rabobank.nl/images/brief_aan_rlc_houders_10_sept_2013_29575502.pdf?ra_resize=yes&ra_width=800&ra_height=600&ra_toolbar=yes&ra_locationbar=yes
  4. http://www.rabobank.nl/particulieren/servicemenu/nieuws/rabobank_nieuws/ledencertificaten_naar_de_beurs
  5. http://www.rabobank.nl/images/persbericht_verhandelbaarheid_rabobank_ledencertificaten_gewaarborgd_29495863.pdf?ra_resize=yes&ra_width=800&ra_height=600&ra_toolbar=yes&ra_locationbar=yes
  6. http://www.agriholland.nl/nieuws/artikel.html?id=155065
  7. [1] Persbericht
  8. Bank of Amerika/Merril Lynch?
  9. Pikant! In 2010 procedeerde Rabobank nog tegen Merill Lynch wegens fraude: http://www.beurs.nl/nieuws/binnenland/3053160/rabobank-merrill-lynch-ook-schuldig-aan-fraude
  10. Of toch BlackRock? http://www.iex.nl/Column/115477/Niet-Leden-Certificaten-Rabo.aspx
  11. "Daarnaast verklaart de heer Everwijn dat de 40 miljoen RLC die de STAK II houdt, voor deze vergadering stemgerechtigd zijn verklaard door de Stichting Toezicht conform de administratievoorwaarden"
  12. [2] Deze koersgevoelige link is inmiddels verwijderd door Rabobank
  13. http://www.bnr.nl/nieuws/beurs/746423-1401/beursgang-rabo-certificaten-gaat-door?s_cid=blogitems
  14. http://www.ftm.nl/exclusive/de-mysterieuze-superbelegger-rabobank/
  15. [3] Notulen 14 januari 2014
  16. http://www.banken.nl/nieuws/1857/euronext-amsterdam-verwelkomt-rabobank-certificaten
  17. http://www.telegraaf.nl/dft/goeroes/frankschaeffers/22205356/__Olleke_bolleke_Rabobank__.html
  18. http://www.rabobank.nl/particulieren/servicemenu/nieuws/rabobank_nieuws/rabobank_certificaten_op_beurs
  19. Oproep [4]
  20. Chief Risk Officer
  21. [5]Notulen
  22. Wielersponsoring rabobank.nl
  23. Rabobank belast door Prime Champ (Dagblad de Limburger, 21 augustus 2012)
  24. http://www.rabovastgoedgroep.nl/nl/Overons/Paginas/Over-ons.aspx
  25. http://www.rtvoost.nl/nieuws/default.aspx?nid=147448
  26. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/20899050/__Banken_het_schip_in_door_Eurocommerce__.html
  27. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22357358/__FGH-bankier_dekte_fraude_Eurocommerce_af__.html
  28. http://www.telegraaf.nl/dft/22360753/__Gevallen_vastgoedbaron_haalt_uit_naar_Rabobank__.html
  29. http://www.rabobank.nl/particulieren/servicemenu/nieuws/rabobank_nieuws/fgh_directeur_legt_tijdelijk_functie_neer_rabobank
  30. Vonnis 5 maart 2014 ECLIECLI:NL:RBGEL:2014:1383
  31. Vonnis 20 september 2012 ECLIECLI:NL:RBZUT:2012:BX7903
  32. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22479523/__Rabobank_vangt__8_6_miljoen_voor_Olympisch_paard_London__.html
  33. http://www.nuzakelijk.nl/ondernemen/3746168/rabobank-vangt-ruim-11-miljoen-stal-eurocommerce.html
  34. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22644766/__FGH-baas_Peter_Keur_weer_in_functie__.html
  35. 'Libor scandal: RBS fined £390m', BBC News 6 februari 2013, laatst geraadpleegd op 30 oktober 2013.
  36. 'Rabobank treft schikking in Libor- en Euriboronderzoeken', Rabobank.
  37. 'Rabobank schikt in Libor-affaire voor €774 miljoen', De Telegraaf 29 oktober 2013, laatst geraadpleegd op 30 oktober 2013.
  38. 'DNB neemt maatregelen bij Rabobank wegens Libor affaire', De Nederlandsche Bank 29 oktober 2013.
  39. 'Rabobank treft schikking in Libor- en Euriboronderzoeken. Rabobank neemt strenge corrigerende maatregelen', Rabobank 29 oktober 2013 (persbericht).
  40. Rabobank Chairman Piet Moerland resigns immediately after Libor settlement op YouTube
  41. Vertrekregeling [6]
  42. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22207455/__Sipko_Schat_vier_maanden_doorbetaald__.html
  43. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/22207285/__Drie_ex-Rabohandelaren_aangeklaagd_in_VS_om_Libor__.html
  44. http://www.telegraaf.nl/dft/nieuws_dft/23213989/__Ex-Rabobankiers_aangeklaagd_om_Liborfraude__.html
  45. http://www.nu.nl/economie/3793180/rabobank-krijgt-claim-van-7-miljard-euro.html
  46. http://www.nu.nl/economie/3931910/gerechtshof-bekijkt-of-rabobank-wordt-vervolgd-liborfraude.html
  47. http://www.beursgorilla.nl/nieuws-item.asp?titel=Rabobank+krijgt+ultimatum+voor+swapclaims&story_ID=601921
  48. ECLIECLI:NL:RBOBR:2014:1415ECLIECLI:NL:RBOBR:2014:1415 vonnis rechtbank 1 april 2014
  49. Jaarverslag 2013 [7]

Beluister

(info)