Chipknip
De Chipknip is in Nederland een elektronische portemonnee in de vorm van een chip op een bankkaart. Het is een variant van de Belgische Proton-kaart. De Chipknip houdt op te bestaan: vanaf april 2013 kan de kaart alleen nog gebruikt worden op locaties waar niet gepind kan worden, in bijvoorbeeld bedrijfskantines, snoepautomaten, parkeerautomaten en kaartautomaten, in 2015 is het helemaal niet meer mogelijk om met een Chipknip te betalen.
Het woord Chipknip staat voor: Chip zoals die gebruikt wordt in een chipkaart, en knip voor portemonnee.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
De Nederlandse banken voerden de Chipknip in 1996 in. Later kwamen de Postbank en de ING Bank (in samenwerking met KPN Telecom) met een eigen Chipper. Beide systemen maakten gebruik van verschillende chipkaarttechnologieën en waren daardoor niet uitwisselbaar. Inmiddels is de Chipper verdwenen en zijn de Postbank (in februari 2009 overgenomen door ING) en de ING Bank ook de Chipknip gaan gebruiken, waarmee de Chipknip de standaard is geworden.
De Chipknip is gebaseerd op de technologie van het Belgische bedrijf Proton World. Dit bedrijf had in 1994 de Proton-kaart ontwikkeld die in 1996 in België werd ingevoerd. Hoewel de technologie hetzelfde is, zijn beide systemen niet compatibel.
De Chipknip is bij het grote publiek geen groot succes geworden. Daarbij moet worden opgemerkt dat pinnen inmiddels goedkoper is geworden (winkels vragen meestal geen vergoeding meer voor het pinnen van kleine bedragen). Het aantal Chipkniptransacties neemt al enige tijd sterk af. Van 171,7 miljoen in 2011 tot 148,2 miljoen in 2012 (-14%). Dit werd in de hand gewerkt doordat grote winkelketens zoals HEMA, Albert Heijn en Jumbo stopten met deze betaalmogelijkheid bij het invoeren van het nieuwe pinnen.
[bewerken] Einde van de Chipknip
De eigenaar van de Chipknip, Currence, heeft in 2013 aangekondigd dat de Chipknip in 2015 op zal houden te bestaan. Per april 2013 wordt — zoals men al enkele jaren veronderstelt[1] — de Chipknip afgeschaft in betaalautomaten waar ook gepind kan worden. Dit scheelt in de betaalprocedure de stap waarin de consument bij de automaat de keuze tussen pinnen en chippen selecteert. In 2015 verdwijnt de Chipknip definitief.[2][3]
Op Europees niveau wordt echter meer 'slim geld', waaronder chipkaarttechnieken als betalingsmiddel, als wenselijk gezien.[4][5]
[bewerken] Functioneren
De Chipknip kan worden opgeladen bij een Chipknipoplaadpunt. Er kan maximaal 500 euro op de chip worden gestort (afhankelijk van de limiet die door de bank is toegekend), voor het opladen moet een pincode worden ingetypt.
Bij het betalen met de Chipknip wordt het bedrag direct in mindering gebracht op het saldo van de Chipknip. Er hoeft daarbij geen pincode te worden ingetypt, slechts een druk op de "groene knop" volstaat, zodat de betaling sneller kan plaatsvinden dan bij een pinbetaling. Het "afstorten" van de chipbetalingen vindt meestal eens per week plaats, terwijl elke pin-betaling apart wordt gecontroleerd en verwerkt.
Een nadeel, ten opzichte van contant geld, is dat de bezitter van een Chipknip niet kan zien wat het saldo op de chip is. Daarom zijn er kaartlezers gemaakt (onder meer in de vorm van een sleutelhanger) die het saldo van de Chipknip aangeven (en meestal de laatste 5 of 10 betalingen). Het saldo op de Chipknip is ook te lezen bij een betaalpunt en via een chipknipoplaadpunt. Daarnaast is het mogelijk om tot terugboeking van het saldo over te gaan. Het tegoed op de Chipknip wordt dan volledig teruggestort.
In geval van beschadiging is het mogelijk het op de chip gezette saldo terug te krijgen op de bijbehorende bankrekening. Het is daarvoor niet nodig dat de chip leesbaar is. Via de bank kan nagegaan worden wat het saldo op de Chipknip was. Bij verlies of diefstal heeft de vinder of dief wel de beschikking over het saldo dat op de chip staat. Wat dat betreft is een Chipknip niet beter beveiligd dan een portemonnee met gewoon geld. De verliezer kan de pas echter bij de bank laten blokkeren om te verhinderen dat de vinder het saldo op de chip ten laste van de verliezer opwaardeert. De chip zelf bevat wel een Triple DES beveiliging, maar die voorkomt hooguit dat er onrechtmatig geld op gezet kan worden. Hoewel vals geld maken zo onmogelijk wordt gemaakt, wordt hiermee niet voorkomen dat de verliezer het geld op de chip kwijt is.
[bewerken] Prepaid-chipknip
Er is ook een prepaid variant van de Chipknip.[6] Deze is niet gerelateerd aan een bankrekening en dus ook niet op te waarderen. De prijs van een prepaidkaart kan hoger zijn dan de waarde; met het verschil (vermeld op de achterzijde) worden de kosten van de kaart en het verkoopkanaal gedekt. Prepaid Chipknip kaarten hebben een beperkte geldigheidsduur.
Prepaid Chipknip kaarten kunnen handig zijn voor mensen zonder Nederlandse bankrekening, bijvoorbeeld toeristen, zakenreizigers en jeugd.
[bewerken] Maatschappelijke effecten
In sommige gemeenten (bijvoorbeeld Rotterdam) kon parkeergeld alleen worden betaald met de Chipknip en niet meer contant. Dat leverde grote problemen op voor bezoekers aan de stad die niet over een Chipknip beschikten. Uiteindelijk heeft de gemeente Rotterdam ook betalen met creditcards bij een deel van de parkeerautomaten in het centrum en een aantal bijzondere locaties mogelijk gemaakt.
Op 8 juli 2005 heeft de Hoge Raad bepaald dat het gemeenten is toegestaan automaten in gebruik te hebben waarbij alleen betaling per Chipknip mogelijk is.
Ook in de kantines van veel grote bedrijven kan alleen met Chipknip worden betaald.
[bewerken] Chipknip in andere landen
Het principe van de Chipknip is in gebruik onder verschillende namen in het buitenland: Proton (België), Geldkarte (Duitsland), Avant (Finland), Danmønt (Denemarken, eind 2005 opgeheven in verband met gebrek aan succes), MEP (Portugal), Minipay (Italië), Minicash (Luxemburg), Quick (Oostenrijk), Moneo (Frankrijk) en Monedero 4B (Spanje). De Nederlandse Chipknip kan niet worden gebruikt in deze systemen.
[bewerken] Externe link
Bronnen, noten en/of referenties
|
