Dierenriem
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
De dierenriem of zodiak is een ongeveer 20 graden brede zone aan de hemelbol, waarbinnen de schijnbare banen van de zon, de maan en de planeten verlopen.
De zon heeft altijd een voorname rol gespeeld bij veel oude beschavingen. En dan speciaal haar veranderlijke positie ten opzichte van de sterren. Dat het de aarde was die telkens een andere positie aannam, wist men nog niet.
Volgens oude astrologische tradities verdeelde men de weg die de zon aflegde (zoals later bleek: de aarde) in twaalf parten of tekens met een lengte van 30 graden. De baan die de zon en de planeten aan de hemel afleggen noemen we ook wel ecliptica. Als startpunt voor een eclips werd de positie van de zon genomen aan het begin van de lente: het lentepunt. Dat lentepunt stond in het sterrenbeeld Ram. Het jaar door beweegt de zon zich dan door alle tekens of sterrenbeelden die voornamelijk levende wezens of dieren voorstellen. Omdat de tekens hoofdzakelijk dieren zijn, werd de strook van sterrenbeelden 'dierenriem' of zodiak genoemd (uit het Grieks: zooion = levend wezen of dier). Het enige niet-levende wezen uit de dierenriem, de Weegschaal, is pas in latere tijden toegevoegd. Aanvankelijk werden de schalen van de Weegschaal gezien als de klauwen van de Schorpioen.
De volgorde van de dierenriem is gemakkelijk te onthouden doordat er in het Nederlands toevallig alfabetische reeksen te herkennen zijn: RST - KLM - W - SSS - WV. En de drie SSS-sterrenbeelden staan ook nog in alfabetische volgorde: Schorpioen, Schutter, Steenbok.
| Naam | Astrologisch teken |
Zon in teken vanaf ca. |
Astronomisch sterrenbeeld |
Zon in sterrenbeeld vanaf ca. |
|---|---|---|---|---|
| Aries | Ram | 21 maart | Ram | 19 april |
| Taurus | Stier | 20 april | Stier | 14 mei |
| Gemini | Tweelingen | 21 mei | Tweelingen | 20 juni |
| Cancer | Kreeft | 21 juni | Kreeft | 21 juli |
| Leo | Leeuw | 23 juli | Leeuw | 10 augustus |
| Virgo | Maagd | 23 augustus | Maagd | 16 september |
| Libra | Weegschaal | 23 september | Weegschaal | 31 oktober |
| Scorpius* | Schorpioen | 23 oktober | Schorpioen | 23 november |
| Ophiuchus | niet in tropische dierenriem | Slangendrager | 30 november | |
| Sagittarius | Boogschutter | 22 november | Schutter | 18 december |
| Capricornus | Steenbok | 22 december | Steenbok | 19 januari |
| Aquarius | Waterman | 20 januari | Waterman | 16 februari |
| Pisces | Vissen | 19 februari | Vissen | 12 maart |
| * In de astrologie ook vaak Scorpio genoemd. | ||||
[bewerken] Relatie met de moderne astronomie
Ongeveer 2000 jaar geleden stond de zon vanaf ongeveer 21 maart inderdaad in het sterrenbeeld Ram, maar door de precessie van de equinoxen schuift het lentepunt 30 graden per 2148 jaar op, waardoor de zon op die datum thans in de Vissen staat. Binnenkort zal dat de Waterman zijn, en dat is dan de aanvang van het tijdperk van de Waterman (the Age of Aquarius), volgens sommige astrologen een belangrijk moment.
De westerse astrologie houdt vast aan de oorspronkelijke indeling, waarbij de Zon [1] aan het begin van de lente astrologisch in Ram staat. De tekens dragen dus nog steeds de namen van sterrenbeelden die eeuwen geleden in die buurt stonden: Ram, Stier, Tweelingen, enzovoort. Dat dit nu niet meer het geval is, is echter niet zo belangrijk, vermits de (westerse) astrologie werkt met sectoren (stukjes hemel) waar bepaalde eigenschappen aan toegekend worden, ongeacht welke sterrenbeelden er nu staan.
Merkwaardig is dat de periodes van de sterrenbeelden van deze zogenaamde westerse astrologie nagenoeg samenvallen (soms één dag verschillen) met de Indiase kalender.
De sterrenbeelden zijn overigens niet allemaal even groot, terwijl de astrologie ervan lijkt uit te gaan dat ieder sterrenbeeld 30 graden van de dierenriem in beslag neemt. Zoals reeds gezegd, baseert de westerse astrologie zich echter eerder op sectoren van 30 graden, waaraan toevallig of niet de namen van sterrenbeelden zijn verbonden die toentertijd op het pad van de zon langs de hemel lagen. Volgens de moderne begrenzingen van de sterrenbeelden is er zelfs een sterrenbeeld, Slangendrager (Ophiuchus), dat niet tot de tropische dierenriem behoort, hoewel de ecliptica er wel doorheen loopt. Dat probleem zag Claudius Ptolemaeus in zijn Tetrabiblos ook al, maar hij verkoos om de traditie met de 12 tekens voort te zetten. In de vedische astrologie wordt met de siderische dierenriem gewerkt, met de werkelijke positie van de astronomische sterrenbeelden dus, en die dierenriem telt dan weer 13 sterrenbeelden, met de Slangendrager erbij.
[bewerken] Zie ook
Bronnen
|
| Astrologie |
|---|
|
Dierenriem · Ram · Stier · Tweelingen · Kreeft · Leeuw · Maagd · Weegschaal · Schorpioen · Boogschutter · Steenbok · Waterman · Vissen |
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Signs of Western astrology van Wikimedia Commons. |
