Seleuciden
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Seleuciden (ook Seleukiden genoemd) is de naam van een hellenistische dynastie in een koninkrijk in het huidige Syrië ("Koninkrijk der Seleuciden") van 311 tot 63 v.Chr.
Inhoud |
[bewerken] Bloeitijd
Het koninkrijk werd gesticht door Seleucus I Nicator (Nicator, "de Overwinnaar") (rond 358-281 v.Chr.). Hij was een van de generaals van Alexander de Grote, die na diens dood in 323 v.Chr. zichzelf in Mesopotamië en de hoogvlakte van Iran vestigde, en een gebied beheerste dat tot aan de rivier de Indus reikte. Hij stichtte Seleucia aan de Tigris (rond 305 v.Chr.) als zijn nieuwe hoofdstad. Later werd de hoofdstad van zijn dynastie echter verplaatst naar Antiochië, waardoor het machtscentrum zich verplaatste van Mesopotamië naar Syrië.
[bewerken] Gereduceerd tot Syrië
Na een korte expansie onder Antiochus de Grote raakte het rijk van de Seleuciden in verval. Het leed eerst een nederlaag tegen het Romeinse Rijk (Syrische Oorlog) en moest in 188 bij de Vrede van Apamea ruwweg het huidige Turkije afstaan. Na de dood van Antiochus IV Epiphanes in 164 was er onduidelijkheid over de opvolging, zodat de Parthen in 141 de oostelijke gebieden konden overnemen.
[bewerken] Interne troebelen
In 114 v.Chr. ontstond er een dynastiek geschil tussen de halfbroers (en neven) Antiochus VIII Grypus en Antiochus IX Cyzicenus dat nooit meer echt beslecht zou worden. Eindeloze conflicten tussen deze twee linies van het vorstenhuis en tussen de vijf zoons van Grypus onderling bepaalden de laatste decennia.
[bewerken] De ondergang
De dynastieke onenigheden gaven een buitenstaander, de Armeense vorst Tigranes II, de gelegenheid het rijk te bezetten. Hij was zelfs door wanhopige Syriërs te hulp geroepen orde op zake te komen stellen. Omdat hij een bondgenoot van Rome's vijand Mithridates VI van Pontus was raakte ook Rome in de Syrische warboel betrokken. Zij dreven Tigranes terug naar de Armeense bergen en zetten nog een paar telgen uit het Seleucidenhuis op de troon, maar dit leidde uiteindelijk tot de definitieve ondergang in 64 v.Chr., toen de Romeinen door het optreden van Pompeius hun gezag vestigden in wat nog van het ooit machtige rijk resteerde: Syrië.
[bewerken] Lijst van koningen uit het huis der Seleuciden
- Seleucus I Nicator (Satraap 311 - 305 v.Chr. , Koning 305 v.Chr. - 280 v.Chr.)
- Antiochus I Soter (mederegent sinds 291, regeerde 280 - 261 v.Chr.)
- Antiochus II Theos (261 - 246 v.Chr.)
- Seleucus II Callinicus ( 246 - 225 v.Chr.)
- Seleucus III Ceraunus (of Soter) ( 225 - 223 v.Chr.)
- Antiochus III de Grote (223 - 187 v.Chr.)
- Seleucus IV Philopator (187 - 175 v.Chr.)
- Antiochus IV Epiphanes (175 - 164 v.Chr.)
- Antiochus V Eupator (164 - 162 v.Chr.)
- Demetrius I Soter (162 - 150 v.Chr.)
- Alexander I Balas (154 - 145 v.Chr.)
- Demetrius II Nicator (145 - 138 v.Chr.)
- Antiochus VI Dionysus (of Epiphanes) (145 - 140 v.Chr.?)
- Diodotus Tryphon (140? - 138 v.Chr.)
- Antiochus VII Euergetes Sidetes (138 - 129 v.Chr.)
- Demetrius II Nicator (opnieuw, 129 - 126 v.Chr.)
- Alexander II Zabinas (129 - 123 v.Chr.)
- Cleopatra Thea (126 - 123 v.Chr.)
- Seleucus V Philometor (126/125 v.Chr.)
- Antiochus VIII Grypus (125 - 96 v.Chr.)
- Antiochus IX Cyzicenus (114 - 96 v.Chr.)
- Demetrius III Eucaerus (of Philopator) (97/96-87 v.Chr.)
- Seleucus VI Epiphanes Nicator (96 - 94 v.Chr.)
- Antiochus XI Epiphanes Philadelphus (ca.95 - 93/92 v.Chr.)
- Philippus I Philadelphus (ca.95 - 75 v.Chr.)
- Antiochus X Eusebes Philopator (95 - 88 v.Chr.)
- Antiochus XII Dionysus (87 - 83/82 v.Chr.)
- (Tigranes II van Armenië) (74 - 69 v.Chr.)
- Antiochus XIII Asiaticus (69 - 64 v.Chr.)
- Philippus II Philoromaeus (67/66 - 66/65 v.Chr.)
- (Annexatie door de Romeinen)
[bewerken] Moderne literatuur
- O. Hoover, "Revised Chronology for the Late Seleucids at Antioch (121/0-64 BC)" in: Historia 65/3 (2007) 280-301
- Amelie Kuhrt en Susan Sherwin-White, From Samarkhand to Sardis. A new approach to the Seleucid empire (1993 Londen)
[bewerken] Externe links
- Seleukids: bronnen en munten
- The Seleucid Empire: kort overzichtsartikel
- Seleucid Kings: koningslijst die ook rekening houdt met spijkerschriftteksten; links naar koningsbiografieën en bronnen
 |
Meer afbeeldingen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden in de categorie Seleucids van Wikimedia Commons. |
