Frederik V van de Palts

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Frederik V van de Palts
Portret van Frederik V door Michiel Jansz. van Miereveld, geschilderd tussen 1628 en 1632.
Portret van Frederik V door Michiel Jansz. van Miereveld, geschilderd tussen 1628 en 1632.
Keurvorst van de Palts
Regeerperiode 1610 - 1623
Voorganger Frederik IV
Opvolger Karel I Lodewijk (1648)
Koning van Bohemen
Regeerperiode 16191620
Verkiezing 26 augustus 1619
Voorganger Ferdinand II
Opvolger Ferdinand II
Huis Palts-Simmern (Wittelsbach)
Vader Frederik IV
Moeder Louise Juliana van Nassau
Geboren 26 aug. 1596
Deinschwang, Opper-Palts
Gestorven 19 nov. 1632 (36 jaar oud)
Mainz, Keur-Mainz
Begraven Onbekend
Echtgenote Elizabeth Stuart
Religie Gereformeerd

Frederik V (Jachtslot Deinschwang bij Neumarkt in der Oberpfalz, 26 augustus 1596 - Mainz, 29 november 1632) was van 1610 tot 1623 keurvorst van de Palts en van 1619 tot 1620 als Frederik I koning van Bohemen. Hij was de zoon van Frederik IV van de Palts en Louise Juliana van Nassau, de oudste dochter van Willem van Oranje en Charlotte de Bourbon. Frederik was dus een neef van prins Maurits en prins Frederik Hendrik.

Leven[bewerken]

Frederik V volgde in 1610 zijn vader op als keurvorst van de Palts. In 1618 rebelleerde het protestantse Bohemen tegen de Rooms-katholieke keizer van Oostenrijk, Ferdinand II. (In dat jaar vond de Tweede Praagse Defenestratie plaats, waarbij de afgezanten van de keizer uit het venster werden geworpen.) Op 26 augustus 1619 koos het Frederik V als koning van Bohemen. Frederik was een invloedrijk lid van de Protestantse Unie, die door zijn vader was gevormd ter bescherming van het protestantisme in het keizerrijk. Hij werd op 4 november 1619 als Frederik I gekroond in de Sint-Vituskathedraal in Praag.

Kort na zijn kroning lieten zijn bondgenoten in de unie hem in de steek. Hij regeerde slechts enkele maanden en werd verbannen nadat hij op 8 november 1620 de Slag op de Witte Berg verloren had. Hij kreeg de bijnaam Winterkoning, omdat hij slechts één volledige winter koning was geweest.

Hij vluchtte met zijn gezin naar Nederland en leefde voor de rest van zijn leven in ballingschap in Den Haag. Zijn woning aan de Kneuterdijk 20-24, de voormalige woning van Johan van Oldenbarneveldt, werd in de volksmond het Hof van Bohemen genoemd. De naam van de stadswijk Bohemen herinnert hier nog aan.

Hij kocht in Rhenen het agnietenklooster, liet het afbreken, waarna hij door achitekt Bartholomeus van Bassen een paleis liet bouwen. Het paleis was gereed in 1630 en stond bekend onder de naam het Kooningshuys, het werd ook wel de Koningshof genoemd. Na zijn overlijden bleef zijn weduwe tot een jaar voor haar overlijden in het paleis wonen. In 1812 is het, inmiddels geheel vervallen, afgebroken.

In januari 1629 waren Frederik V en zijn zoon kroonprins Frederik Hendrik op weg van Den Haag naar Amsterdam om daar de schatten van de Zilvervloot met eigen ogen te gaan zien. Frederik Hendrik verdronk bij het oversteken van het Haarlemmermeer. Zijn vader de koning bracht het er ternauwernood levend van af.

Titels en wapen[bewerken]

Het wapen van Frederik V als koning van Bohemen.

Als keurvorst voerde Frederik de volgende titels:

Toen Frederik tot koning van Bohemen werd gekozen voegde hij daar de volgende titels aan toe:

Frederik bezat op Luxemburg na ook werkelijk alle gebieden en waardigheden die met deze titels verbonden waren. De koningen van Bohemen maakten sinds het uitsterven van het Huis Luxemburg dat lange tijd de Boheemse gebieden had geregeerd aanspraak op de titel hertog van Luxemburg.

Huwelijk en kinderen[bewerken]

Frederik V van de Palts

Frederik trouwde op 14 februari 1613 met Elizabeth Stuart (1596-1662), dochter van Jacobus I van Engeland en Anna van Denemarken. Uit dit huwelijk werden de volgende kinderen geboren:

Door zijn jongste dochter Sophia is Frederik een van de voorvaderen van de Britse koninklijke familie.

Voorouders[bewerken]

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
8. Frederik III van de Palts
 
 
 
 
 
 
 
4. Lodewijk VI van de Palts
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
9. Maria van Brandenburg-Kulmbach
 
 
 
 
 
 
 
2. Frederik IV van de Palts
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
10. Filips I van Hessen
 
 
 
 
 
 
 
5. Elisabetha van Hessen
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
11. Christina van Saksen
 
 
 
 
 
 
 
1. Frederik V van de Palts
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
12. Willem de Rijke
 
 
 
 
 
 
 
6. Willem van Oranje
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
13. Juliana van Stolberg
 
 
 
 
 
 
 
3. Louise Juliana van Nassau
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
14. Lodewijk III van Bourbon-Vendôme
 
 
 
 
 
 
 
7. Charlotte de Bourbon
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
15. Jacqueline de Longwy
 
 
 
 
 
 

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. drs. A.M.G. Sterringa in het Mededelingenblad van de Geschiedkundige Vereniging Oranje-Nassau 28 (1998)
  2. In de Zuydwesthouc van de West Capell is een kelder lanc 6½ en breed 6½ voet, waer in staen drye liken van de Prinsen en Princessen van Bohemen