Oudejaarsavond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Bioscoopjournaal uit 1967 over oudejaarsavond
Afgestoken vuurwerk

Oudejaarsavond (ook wel: Silvester of Silvesteravond, vernoemd naar de heilige paus Silvester) wordt jaarlijks gevierd op de laatste dag van het jaar, 31 december, ook wel oudejaarsdag genoemd, en samen met de daarop volgende nieuwjaarsdag oud en nieuw. Het is de vooravond van de oorspronkelijk christelijke dag om het nieuwe jaar in te luiden volgens de christelijke kalender. Na middernacht, wanneer het nieuwe jaar is begonnen, wordt vuurwerk afgestoken. De Chinezen, die hun eigen oud- en nieuwviering hebben, geloofden dat ze met vuurwerk de geesten zouden wegjagen.

Lekkernijen met oudejaarsavond[bewerken]

Op en rondom oudejaarsavond worden er diverse lekkernijen gegeten, waaronder:

Overdag[bewerken]

Een alternatief voor vuurwerk is carbid; het carbidschieten met behulp van oude melkbussen is vooral in het noorden en oosten van Nederland in gebruik. Dit gebeurt meestal overdag.

In de Kempen gaan de kinderen op pad om te gaan Nieuwjaarszingen. 's Avonds gaan de tieners rommelpotten. Hierbij trekken ze met een metalen doosje met bovenaan een gleuf in van deur tot deur om geld te verzamelen. Ze zingen hierbij een lied en schudden met hun rommelpot.

's Avonds[bewerken]

Nederland[bewerken]

In Nederland is het traditie om oudejaarsavond met familie en vrienden te vieren. Vaak gebeurt dit in huiselijke kring, waarbij oliebollen en/of appelbeignets en (hartige) hapjes worden gegeten en tevens gedronken wordt. Ook wordt vaak een diner gehouden. De laatste seconden van het jaar worden door velen hardop afgeteld.

Ook worden er speciale oudejaaravondfeesten in diverse gelegenheden gehouden. Vooral op het platteland worden door veel gemeenten zelf nachtelijke feesten opgezet, om het alcoholgebruik van jongeren en mogelijk vandalisme in de hand te kunnen houden.

Inmiddels is de oudejaarsconference, die op de televisie wordt uitgezonden, ook een Nederlandse traditie geworden.

In enkele protestantse kerken houden aan het begin van de avond een kerkdienst, waarin ook de overledenen van het afgelopen jaar herdacht worden. Dat gebeurt nu steeds vaker op de laatste zondag voorafgaande aan de eerste advent: de zgn. laatste zondag van het kerkelijke jaar. Met de eerste advent begint al het kerkelijke jaar. In gereformeerde families wordt voor middernacht psalm 90 gelezen, al is deze traditie aan het verdwijnen.

Om klokslag twaalf uur wordt traditioneel champagne gedronken en wenst men elkaar bijvoorbeeld een goed en gezond nieuw jaar. Daarna gaat men vaak naar buiten om buren geluk toe te wensen en vuurwerk af te steken. Tevens zullen tussendoor veel kerken hun klokken laten luiden om het nieuwe jaar te verwelkomen.

Er rijdt geen enkel openbaar vervoer tussen 20.00 en 01.00 uur (een enkele internationale langeafstandstrein komt nog aan rond 21.00 uur).

België[bewerken]

In België wordt oudejaarsavond meestal gevierd met familie of vrienden, en er wordt een uitgebreid maal geserveerd, dat eindigt met koffie in de kleine uurtjes. Rond middernacht wordt meestal luidop meegeteld en om middernacht staat iedereen rechtop om elkaar drie kussen te geven en een gelukkig nieuwjaar te wensen. Vaak worden dan ook de goede voornemens uitgesproken. Meestal gaat iedereen dan naar buiten om vuurwerk af te steken of te bekijken. Ook is het in net als in Nederland gebruikelijk dat veel kerken het nieuwe jaar verwelkomen door de klokken te laten luiden.

In gezinnen waarin gedoopt wordt, wordt net na middernacht het woord gegeven aan de kinderen, die traditioneel hun nieuwjaarsbrief voorlezen, waarin ze hun ouders en doopmeter en -peter de beste wensen geven. Nadien krijgen ze hun geschenk.

In België worden er op oudejaarsavond en nieuwjaarsdag extra busdiensten ingezet om rijden onder invloed tegen te gaan. In vele Belgische steden wordt dit aangemoedigd door het gemeentebestuur door middel van gratis bustickets die geldig zijn op oudejaarsavond en nieuwjaarsdag. De laatste jaren zetten jongeren zich ook in om feestgangers vrijwillig met hun eigen auto naar huis te brengen. Deze actie gaat uit van de Responsible Young Drivers.

Andere landen[bewerken]

  • In Duitsland en enkele andere landen is de sketch Dinner for One een traditioneel onderdeel van de televisieprogrammering op deze avond. Ook in Duitsland is het Bleigießen (loodgieten) populair, waarbij heet lood in een pot water wordt gegoten en uit de resulterende vormen de toekomst wordt gelezen. Ook vindt Rummelpottlaufen plaats in Noord-Duitsland en Denemarken.
  • In Brazilië vieren veel mensen deze avond op het strand, meestal geheel gekleed in wit om hun goede intenties voor het nieuwe jaar uit te drukken. Velen gooien rozen en andere bloemen in de golven als offer aan de Afro-Braziliaanse zeegodin Iemanjá.
  • In Spanje en Argentinië eet men om middernacht op de slagen van de klok twaalf druiven.
  • In de Verenigde Staten laat men vlak voor middernacht de Times Square Ball zakken.

Tijd[bewerken]

Door het tijdsverschil is het in Azië eerder oudejaarsavond dan in Europa, en in Amerika later. Bij de viering van het nieuwe millennium is in Nederland door de NOS onder de naam Hallo 2000 een marathonuitzending van 24 uur rond de jaarwisseling over de hele wereld uitgezonden. Hieronder volgt een willekeurig keuze van de landen en steden in de betreffende tijdzone, en wanneer men viert, in de Midden-Europese Tijd (UTC+1).


Beluister

(info)