Tasmanië

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tasmania
Deelstaat van Australië Vlag van Australië
Vlag deelstaat Wapen deelstaat
Kaart deelstaat
Situering
Afkorting Tas.
ISO 3166-2 AU-TS
Hoofdstad Hobart
Algemeen
Oppervlakte 68.401 km²
Inwoners ((2012) 1) 512.100 (7,49 inw/km²)
Overig
Tijdzone UTC+10
Zomertijd UTC+11
Telefoonzone 61(0)3
Portaal  Portaalicoon   Australië
Tasmaanse wildernis
Werelderfgoed gemengd
Cradle Mountain achter Dove Lake
Cradle Mountain achter Dove Lake
Land Vlag van Australië Australië
UNESCO-regio Azië en Pacific
Criteria iii, iv, vi, vii, viii, ix, x
Inschrijvingsverloop
UNESCO-volgnr. 181
Inschrijving 1982 (6e sessie)
Uitbreiding 1989
UNESCO-werelderfgoedlijst

Tasmanië (Engels: Tasmania) is een eiland en staat van het Gemenebest van Australië. Het ligt 240 kilometer (150 mijl) ten zuidoosten van het Australische vasteland en is ervan gescheiden door de Straat Bass.

Geschiedenis[bewerken]

Tasmanië was het grootste deel van de afgelopen 100.000 jaar verbonden met het Australische vasteland. Daardoor werd het waarschijnlijk vrij snel bevolkt na de aankomst van de eerste mensen in Australië. De oudste Australiërs zouden reeds 60.000 jaar geleden in Australië kunnen aangekomen zijn. Tasmaniërs zagen er uit als zwarte Afrikanen. Ze waren ook vrij groot. De mannen waren gemiddeld 1,63 tot 1,70 meter maar sommigen waren tot 2 meter groot. De oudste archeologische sites van Tasmanië zijn de Warreengrot, naar schatting 34.790 jaar oud,en de Parmerpar Meethaneergrot die tussen 44.200 en 34.000 jaar oud is.

De stenen werktuigen van de Tasmaniërs waren vrij primitief in vergelijking met die van andere moderne mensen. Tasmanië werd ongeveer 8.000 jaar geleden opnieuw gescheiden van het vasteland dat nadien nog een aanzienlijke ontwikkeling doormaakte terwijl op Tasmanië sommige technieken, zoals die van werktuigen met heft, zelfs verloren gingen.

De Tasmaniërs leefden als jagers en verzamelaars. Ze waren, naar gelang de schatting, met tussen de 3.000 en 10.000 mensen. Er leefden verschillende stammen die regelmatig onderling oorlog voerden. De Tasmaniërs maakten zoals mensen elders kunst, onder andere rotskunst.

De gouverneur van Nederlands-Indië, Van Diemen, gaf Abel Tasman opdracht voor een ontdekkingsreis naar het vaste land van Australië. Op zijn reis ontdekte Tasman het eiland Tasmanië op 24 november 1642 en noemde het naar zijn opdrachtgever: Van Diemensland. Aan het einde van de 18e eeuw koloniseerden de Engelsen het eiland en brachten er Engelse en Ierse gedeporteerden onder. Nadat deze deportaties vanuit Engeland werden stopgezet, veranderden de Vandiemenslanders de naam van het eiland op 1 januari 1856 in 'Tasmanië', naar zijn Nederlandse ontdekker.[1] De hoofdstad Hobart is, na Sydney, de oudste stad van Australië.

In 1803 kondigde de Engelse gouverneur, John Bowen, de krijgswet af. De Tasmaniërs (aboriginals) zouden tot 1830 bijna volledig uitgeroeid worden, ondanks hun dappere verzet. Er leven geen rechtstreekse afstammelingen van Tasmaniërs meer, enkel nog mensen die afstammen van vrouwelijke Tasmaniërs en Europeanen[2]. De laatste Tasmaanse, Trucanini, stierf in mei 1876[3].

Natuur[bewerken]

Natuurbescherming[bewerken]

Hoewel het eiland de kleinste deelstaat is, zijn er ongeveer 500 zelfstandige beschermde gebieden, met een totale oppervlakte van 40% van de landoppervlakte van Tasmanië. Het eiland werd ook lange tijd gezien als vooruitstrevend op het gebied van de natuurbescherming, maar inmiddels is dat niet meer het geval. Zo wordt de beroemde Styxvallei bedreigd door houtkapbedrijven en worden ook veel andere natuurgebieden die niet beschermd zijn, bedreigd met totale vernietiging. De status van de beschermde gebieden wordt zelfs als argument gebruikt om de ecologische diversiteit van de aangrenzende gebieden teniet te doen. Desalniettemin staat de Tasmaanse wildernis qua natuur en cultuur op de Werelderfgoedlijst.

Roofbuideldieren[bewerken]

Tasmaanse duivel

Op Tasmanië komen een tweetal soorten roofbuideldieren voor. Zo is het eiland de enige plek waar de Tasmaanse duivel nog rondloopt, een 60 cm lang, vleesetend en zwart-wit gekleurd buideldier, bekend om zijn grote vraatzucht en wreedheid. Sinds eind 20e eeuw neemt het aantal Tasmaanse duivels zienderogen af. Een ander roofbuideldier dat hoofdzakelijk op Tasmanië wordt aangetroffen, is de gevlekte buidelmarter, een buidelmarter van gemiddeld 35 cm lengte met een wit gevlekte, lichtbruine kleur.

Tot begin jaren 30 van de 20e eeuw was Tasmanië ook het enige gebied waar de Tasmaanse tijger (of buidelwolf) zich nog ophield. Maar het laatste exemplaar van dit eveneens tot de roofbuideldieren behorende buideldier stierf in 1936 in de dierentuin van Hobart.

Andere dieren[bewerken]

Tasmanië herbergt nog een aantal andere dieren die nergens anders (meer) voorkomen. De Pseudomys higginsi is een ongeveer 13 cm groot knaagdier dat vooral in de hoger gelegen bossen leeft. De roodbuikpademelon is een bruinachtige kangoeroe van zo'n 60 cm hoogte die alleen nog op Tasmanië rondspringt. De Tasmaanse borstelstaartkangoeroerat is een ruim 30 cm lange, bruingrijze kangoeroerat die slechts Tasmanië nog als leefgebied heeft en zich 's nachts en op de grond voortbeweegt.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Robert Hughes, De Fatale Kust, p. 980, 981
  2. Marc Vermeersch, De geschiedenis van de mens, Boek 2, de maatschappij van jagers en verzamelaars, p.127-136
  3. Robert Hughes, De Fatale Kust, p. 734