Carbidschieten

Melkbus

Carbidschieten (Nederland), carbuurschieten (België), melkbusschieten, losschieten (Brabant) of pulleschieten is een plaatselijk gebruik in sommige zuidelijke, noordelijke en oostelijke streken van Nederland. Het vindt gewoonlijk plaats op of rond oudjaar alhoewel het in het zuiden van Nederland traditioneel ook bij de avond van de ondertrouw veel gedaan wordt. In België is er sinds enkele jaren weer een heropleving met oudjaar, en ook met bruiloften.

Schieten

Carbid wordt in een melkbus, verfbus of (aangepaste) gasfles gelegd en enigszins natgemaakt, b.v. met speeksel of water, waarna de bus wordt afgesloten met het deksel of een (plastic) bal. Het zich vormende ethyn wordt door een klein zundgat (of met een bougie) ontstoken en ontploft met een dreunende (met een grote bus vaak oorverdovende) knal, waarbij deksel of bal uit de bus schiet en tientallen meters verderop terechtkomt. Om onnodige schade te voorkomen wordt een deksel meestal vastgebonden met een stevig touw van enkele tientallen meters lengte. Het bevestigen van een touw aan zowel deksel als bus kan ervoor zorgen dat het deksel de bus mee trekt.

De uitdaging van het carbidschieten ligt hem in de moeilijkheid van het timen. Door de hoeveelheid carbid en water en de tijdsduur tot ontsteking te variëren is het een sport een optimale knal te veroorzaken. Om nog grotere knallen te veroorzaken wordt incidenteel ook wel gebruikgemaakt van groter materiaal, zoals omgebouwde giertanks.

Geschiedenis

De oorsprong van dit gebruik komt waarschijnlijk nog uit de tijd van de Germanen met hun joelfeesten, hoewel er toen natuurlijk nog geen carbid verkrijgbaar was. Carbid werd voor de tweede wereldoorlog gebruikt voor fietsverlichting. Ook werd het – toen er nog geen flessen met acetyleengas te krijgen waren – door de meeste dorpssmeden gebruikt om te lassen. Er was dus eenvoudig aan te komen. Melkbussen waren op het platteland ook ruim voorhanden.

Risico’s

Het carbidschieten is niet geheel ongevaarlijk voor de afvuurder, omstanders, ruiten en auto’s in de omgeving. Om de knal zo hard mogelijk te maken wordt deksel of bal vaak met een hamer vastgeslagen in de opening. Hieraan zijn twee risico’s verbonden. De wrijving van het deksel met de bus kan een vonk veroorzaken, waardoor het ethyn voortijdig ontstoken wordt. Als het deksel te vast zit in de opening, kan de bus bovendien uit elkaar knallen.

• 
• 
•