Politieke partijen in Nederland
| Portaal Politiek |
De lijst van politieke partijen in Nederland is een historisch overzicht van politieke partijen die in het heden of het verleden actief zijn geweest in de Nederlandse politiek, op zowel nationaal als lokaal niveau. De lijst van provinciale en lokale (plaatselijke) partijen beperkt zich tot partijen die bij de laatste verkiezingen een of meer zetels hebben gehaald.
Inhoud |
Landelijke partijen [bewerken]
Nationaal vertegenwoordigd [bewerken]
Twaalf politieke partijen zijn vertegenwoordigd in de Eerste of Tweede Kamer of het Europees Parlement. Negen partijen zijn in al deze raden vertegenwoordigd.
| Partij | Afkorting | Jaar van oprichting |
Voortgekomen uit | Zetels | ledenaantal (2007)[1] | ledenaantal (2009)[2] | ledenaantal (2010)[3] | ledenaantal (2011)[3] | ledenaantal (2012)[3] | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TK | EK | EP | |||||||||
| Christen-Democratisch Appèl | CDA | 1980 | Fusie ARP, CHU en KVP | 13 | 11 | 5 | 69.200 | 68.102 | 67.592 | 65.905 | 61.294 |
| ChristenUnie | CU | 2001 | Fusie RPF en GPV | 5 | 2 | 1 | 27.683 | 26.745 | 26.140 | 25.489 | 24.701 |
| Democraten 66 | D66 | 1966 | 12 | 5 | 3 | 10.370 | 12.432 | 18.507 | 21.599 | 21.985 | |
| GroenLinks | GL | 1990 | Fusie CPN, PPR, PSP en EVP | 4 | 5 | 3 | 21.901 | 20.815 | 21.315 | 27.477 | 26.505 |
| Partij van de Arbeid | PvdA | 1946 | Fusie CDU, SDAP en VDB | 38 | 14 | 3 | 59.327 | 56.507 | 54.504 | 55.723 | 54.279 |
| Partij voor de Dieren | PvdD | 2002 | 2 | 1 | - | 6.972 | 8.012 | 10.310 | 11.610 | 12.250 | |
| Partij voor de Vrijheid | PVV | 2006 | VVD (afsplitsing) | 15 | 10 | 5 | 1[4] | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Staatkundig Gereformeerde Partij | SGP | 1918 | ARP (afsplitsing) | 3 | 1 | 1 | 26.906 | 26.940 | 27.162 | 27.687 | 28.048 |
| Socialistische Partij | SP | 1971 | KEN(ml) (afsplitsing) | 15 | 8 | 2 | 50.238 | 50.444 | 46.507 | 46.308 | 44.186 |
| Volkspartij voor Vrijheid en Democratie | VVD | 1948 | PvdV en Comité-Oud | 41 | 17 | 3 | 36.832 | 37.703 | 35.465 | 37.942 | 38.412 |
| 50Plus | 50+ | 2009 | 2 | 1 | - | - | - | - | - | 1.321 | |
| Onafhankelijke Senaatsfractie[5] | OSF | 1995 | - | 1 | - | - | - | - | - | - | |
Lokaal vertegenwoordigd [bewerken]
De volgende landelijke partijen zijn niet in Eerste of Tweede Kamer of Europarlement vertegenwoordigd maar wel in één of meer gemeenteraden of Provinciale Staten.
| Partij | Afkorting | Jaar van oprichting |
Voortgekomen uit | Zetels | |
|---|---|---|---|---|---|
| GR | PS | ||||
| Gemeentebelang Boerenpartij Heerde | 1959 | 2 | - | ||
| De Groenen | 1983 | 2 | - | ||
| Fryske Nasjonale Partij | FNP | 1962 | 58 | 4 | |
| Nederland Transparant[6] | 2004 | Europa Transparant (zustervereniging) | 3 | - | |
| Nieuwe Communistische Partij-NCPN | NCPN | 1992 | VCN en ex-CPN'ers | 3 | - |
| Trots op Nederland | TROTS | 2007 | VVD (afsplitsing) | 65 | - |
| Partij Veilig Maastricht | PVM | 2011 | TROTS (afsplitsing) | 2 | - |
| Verenigde Communistische Partij | VCP | 1999 | NCPN (afsplitsing) | 2 | - |
| Verenigde Senioren Partij | VSP | 2001 | ASP en Ouderenunie | 6 | 1 |
Actieve partijen [bewerken]
De volgende politieke partijen hebben in het verleden deelgenomen aan verkiezingen, maar zijn niet (meer) vertegenwoordigd in het nationaal parlement, Provinciale Staten of gemeenteraad en (voor zover bekend) niet opgeheven. Partijen met kruis (†) zijn "schijndood", een officieel einde is nooit aangekondigd of status van politiek verkeer of enige activiteit is onbekend.
Opgeheven partijen [bewerken]
De volgende landelijke politieke partijen zijn opgeheven, gefuseerd met andere partijen of opgegaan in een nieuwe partij.
Provinciale partijen [bewerken]
De volgende politieke partijen zijn actief op provinciaal niveau en in sommige gevallen tevens gemeentelijk niveau. Ze hebben bij de Provinciale Statenverkiezingen 2007 één of meer zetels gehaald.
| Partij | Afkorting | Jaar van oprichting |
Provincie | Zetels | |
|---|---|---|---|---|---|
| PS | GR | ||||
| Partij voor het Noorden | PvhN | 2003 | Groningen | 1 | 1 |
| Fryske Nasjonale Partij | FNP | 1962 | Friesland | 4 | 58 |
| Mooi Utrecht | Utrecht | 1 | - | ||
| Leefbaar Zuid-Holland | Zuid-Holland | 1 | - | ||
| Partij voor Zeeland | PvZ | Zeeland | 2 | - | |
| Brabantse Partij | 2006 | Noord-Brabant | 1 | - | |
| Partij Nieuw Limburg | PNL | 1986 | Limburg | 1 | - |
Lokale partijen (incompleet) [bewerken]
De volgende partijen zijn uitsluitend actief op gemeentelijk niveau en hebben bij de gemeenteraadsverkiezingen 2006 één of meer zetels gehaald.
Leden [bewerken]
Het gezamenlijke ledental van de Nederlandse politieke partijen schommelt sinds 1994 rond de 300.000. Voorheen hadden met name de grote traditionele partijen veel meer leden. Het CDA telde in 1980 nog ruim 162.000 leden, in 1990 ongeveer 125.000 en per 1 januari 2007 nog geen 70.000. De PvdA ging in deze periode van bijna 113.000 naar ruim 91.000 naar 62.846 en de VVD van 85.000 naar bijna 60.000 naar ruim 40.000.
Kleinere partijen zagen hun ledental juist groeien. GroenLinks kende in 1996 een dieptepunt met 11.700, maar staat anno 2007 op 23.490. De SP had bijna 16.000 leden toen ze bij de Tweede Kamerverkiezingen 1994 in het parlement kwam en heeft per 1 januari 2007 50.740 leden. De SGP en ChristenUnie zijn al jaren vrij stabiel en hebben respectievelijk 27.154 en 26.673 leden. De PVV, sinds 2006 vertegenwoordigd in de Tweede Kamer, kent geen lidmaatschap.
| Partij | 1-1-2005 | 1-1-2006 | 1-1-2007 | 1-1-2008 | 1-1-2009 | 1-1-2010 | 1-1-2011 | 1-1-2012 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| CDA | 73.000 | 69.000 | 69.560 | 69.200 | 68.102 | 67.592 | 65.905 | 61.294 |
| ChristenUnie | 24.235 | 24.156 | 26.673 | 27.683 | 26.745 | 26.140 | 25.489 | 24.701 |
| D66 | 11.744 | 11.059 | 10.462 | 10.357 | 12.432 | 18.507 | 21.599 | 21.985 |
| GroenLinks | 20.709 | 21.383 | 23.490 | 21.901 | 20.815 | 21.315 | 27.477 | 26.505 |
| LPF | 2.111 | 1.274 | -[8] | -[8] | -[8] | -[8] | -[8] | -[8] |
| PvdA | 61.111 | 61.913 | 62.846 | 59.327 | 56.507 | 54.504 | 55.723 | 54.279 |
| PvdD | 1.799[8] | 2.408[8] | 6.370 | 6.972 | 8.012 | 10.310 | 11.610 | 12.250 |
| SGP | 25.900 | 26.400 | 27.154 | 26.906 | 26.940 | 27.162 | 27.687 | 28.048 |
| SP | 44.299 | 44.853 | 50.740 | 50.238 | 50.444 | 46.507 | 46.308 | 44.186 |
| VVD | 41.861 | 40.157 | 40.849 | 36.832 | 37.703 | 35.465 | 37.942 | 38.412 |
| Totaal | 304.970 | 300.195 | 318.144 | 309.416 | 307.700 | 307.502 | 319.740 | 311.660 |
Zie ook [bewerken]
- Deelnemende partijen bij de Tweede Kamerverkiezingen 2010
- Deelnemende partijen bij de Tweede Kamerverkiezingen 2006
- Historische zetelverdeling Eerste Kamer
- Historische zetelverdeling Tweede Kamer
- Historische zetelverdeling Nederlandse afvaardiging Europarlement
- Politieke jongerenorganisatie
- Politieke partijen in België
Externe links [bewerken]
Bronnen, noten en/of referenties
|