Politieke partijen in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Portal.svg Portaal Politiek

De lijst van politieke partijen in Nederland is een historisch overzicht van politieke partijen die in het heden of het verleden actief zijn geweest in de Nederlandse politiek, op zowel nationaal als lokaal niveau. De lijst van provinciale en lokale (plaatselijke) partijen beperkt zich tot partijen die bij de laatste verkiezingen een of meer zetels hebben gehaald.

Landelijke partijen[bewerken]

Nationaal vertegenwoordigd[bewerken]

Twaalf politieke partijen zijn vertegenwoordigd in de Eerste of Tweede Kamer of het Europees Parlement. Negen partijen zijn in al deze raden vertegenwoordigd.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Voortgekomen uit Zetels ledenaantal (2007)[1] ledenaantal (2009)[2] ledenaantal (2010)[3] ledenaantal (2011)[3] ledenaantal (2012)[3]
  TK     EK     EP  
Christen-Democratisch Appèl CDA 1980 Fusie ARP, CHU en KVP 13 11 5 69.200 68.102 67.592 65.905 61.294
ChristenUnie CU 2001 Fusie RPF en GPV 5 2 1 27.683 26.745 26.140 25.489 24.701
Democraten 66 D66 1966 12 5 3 10.370 12.432 18.507 21.599 21.985
GroenLinks GL 1990 Fusie CPN, PPR, PSP en EVP 4 5 3 21.901 20.815 21.315 27.477 26.505
Partij van de Arbeid PvdA 1946 Fusie CDU, SDAP en VDB 36 14 3 59.327 56.507 54.504 55.723 54.279
Partij voor de Dieren PvdD 2002 2 1 1 6.972 8.012 10.310 11.610 12.250
Partij voor de Vrijheid PVV 2006 VVD (afsplitsing) 12 10 3 1[4] 1 1 1 1
Staatkundig Gereformeerde Partij SGP 1918 ARP (afsplitsing) 3 1 1 26.906 26.940 27.162 27.687 28.048
Socialistische Partij SP 1971 KEN(ml) (afsplitsing) 15 8 2 50.238 50.444 46.507 46.308 44.186
Volkspartij voor Vrijheid en Democratie VVD 1948 PvdV en Comité-Oud 41 17 3 36.832 37.703 35.465 37.942 38.412
50Plus 50+ 2009 2 1 - - - - - 1.321
Onafhankelijke Senaatsfractie[5] OSF 1995 - 1 - - - - - -

Lokaal vertegenwoordigd[bewerken]

De volgende landelijke partijen zijn niet in Eerste of Tweede Kamer of Europarlement vertegenwoordigd maar wel in één of meer gemeenteraden of Provinciale Staten.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Voortgekomen uit Zetels
  GR     PS  
Artikel 50 2012 1 -
Gemeentebelang Boerenpartij Heerde 1959 2 -
De Groenen 1983 2 -
Fryske Nasjonale Partij FNP 1962 58 4
Nederland Transparant[6] 2004 Europa Transparant (zustervereniging) 3 -
Nieuwe Communistische Partij-NCPN NCPN 1992 VCN en ex-CPN'ers 3 -
Trots op Nederland TROTS 2007 VVD (afsplitsing) 65 -
Partij Veilig Maastricht PVM 2011 TROTS (afsplitsing) 2 -
Groen Rechts GR 2011 TROTS (afsplitsing) 1 -
Verenigde Communistische Partij VCP 1999 NCPN (afsplitsing) 2 -
Verenigde Senioren Partij VSP 2001 ASP en Ouderenunie 6 1

Actieve partijen[bewerken]

De volgende politieke partijen hebben in het verleden deelgenomen aan verkiezingen, maar zijn niet (meer) vertegenwoordigd in het nationaal parlement, Provinciale Staten of gemeenteraad en (voor zover bekend) niet opgeheven. Partijen met kruis (†) zijn "schijndood", een officieel einde is nooit aangekondigd of status van politiek verkeer of enige activiteit is onbekend.


Opgeheven partijen[bewerken]

De volgende landelijke politieke partijen zijn opgeheven, gefuseerd met andere partijen of opgegaan in een nieuwe partij.


Provinciale partijen[bewerken]

De volgende politieke partijen zijn actief op provinciaal niveau en in sommige gevallen tevens gemeentelijk niveau. Ze hebben bij de Provinciale Statenverkiezingen 2007 één of meer zetels gehaald.

Partij Afkorting Jaar van
oprichting
Provincie Zetels
  PS     GR  
Partij voor het Noorden PvhN 2003 Groningen 1 1
Fryske Nasjonale Partij FNP 1962 Friesland 4 58
Mooi Utrecht Utrecht 1 -
Leefbaar Zuid-Holland Zuid-Holland 1 -
Partij voor Zeeland PvZ Zeeland 2 -
Brabantse Partij 2006 Noord-Brabant 1 -
Partij Nieuw Limburg PNL 1986 Limburg 1 -

Lokale partijen (incompleet)[bewerken]

De volgende partijen zijn uitsluitend actief op gemeentelijk niveau en hebben bij de gemeenteraadsverkiezingen 2006 één of meer zetels gehaald.


Leden[bewerken]

Totaal aantal leden van in de Tweede Kamer vertegenwoordigde politieke partijen in Nederland
Aantal leden van in de Nederlandse Tweede Kamer vertegenwoordige partijen. Klik op de afbeelding voor een grotere versie

Het gezamenlijke ledental van de Nederlandse politieke partijen schommelt sinds 1994 rond de 300.000. Voorheen hadden met name de grote traditionele partijen veel meer leden. Het CDA telde in 1980 nog ruim 162.000 leden, in 1990 ongeveer 125.000 en per 1 januari 2007 nog geen 70.000. De PvdA ging in deze periode van bijna 113.000 naar ruim 91.000 naar 62.846 en de VVD van 85.000 naar bijna 60.000 naar ruim 40.000.

Kleinere partijen zagen hun ledental juist groeien. GroenLinks kende in 1996 een dieptepunt met 11.700, maar staat anno 2007 op 23.490. De SP had bijna 16.000 leden toen ze bij de Tweede Kamerverkiezingen 1994 in het parlement kwam en heeft per 1 januari 2007 50.740 leden. De SGP en ChristenUnie zijn al jaren vrij stabiel en hebben respectievelijk 27.154 en 26.673 leden. De PVV, sinds 2006 vertegenwoordigd in de Tweede Kamer, kent geen lidmaatschap.

Ontwikkeling ledental Nederlandse politieke partijen vertegenwoordigd in de Tweede Kamer 2005-2013 (gemeten op 1 januari)
Partij 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014
CDA[7] 73.000 69.000 69.560 69.200 68.102 67.592 65.905 61.294 59.126 56.310
ChristenUnie[8] 24.235 24.156 26.673 27.683 26.745 26.441 25.489 24.776 24.080 23.631
D66[9] 12.827 11.065 10.462 10.357 12.305 18.507 21.599 21.985 23.105 23.767
GroenLinks[10] 20.709 21.383 23.490 21.410 20.324 20.961 27.477 26.505 23.953 22.435
LPF[11] 2.111 1.274 -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12]
PvdA[13] 61.111 61.913 62.846 59.327 56.456 54.504 55.723 54.279 55.564 52.317
PvdD[14] 1.799[12] 2.408[12] 6.370 6.972 8.012 10.310 11.610 12.250 12.519 12.254
SGP[15] 25.900 26.400 27.154 26.906 26.962 27.196 27.687 28.048 29.648 29.964
SP[16] 44.299 44.853 50.740 50.238 50.444 46.507 46.308 44.186 45.815 44.242
VVD[17] 41.861 40.157 40.849 36.832 36.159 36.371 37.942 38.412 35.362 33.498
50Plus[11] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] -[12] 1.321 5.768 10.428
Totaal 306.053 300.201 318.144 308.925 305.509 308.389 319.749 312.981 314.941 308.846

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Grote politieke partijen verliezen leden" NU.nl, 16 januari 2008
  2. "Forse stijging ledenaantal D66" Trouw, 18 januari 2010
  3. a b c "Ledentallen Nederlandse politieke partijen 2010 - 2012" documentatiecentrum nederlandse politieke partijen - ledentallen per jaar
  4. "Alleen Wilders lid PVV", NRC, 21 april 2007.
  5. De OSF is geen reguliere politieke partij maar een samenwerkingsverband van verschillende provinciale partijen
  6. Nederland Transparant is lokaal vertegenwoordigd door de fracties van Anna Paulowna Transparant, Bladel Transparant en Middelburg Transparant en op 31 december 2007 met Europa Transparant gefuseerd.
  7. CDA ledentallen (1975-), DNPP.
  8. ChristenUnie ledentallen (2002-), DNPP.
  9. D66 ledentallen (1966-), DNPP.
  10. GroenLinks ledentallen (1990-), DNPP.
  11. a b LPF ledentallen (2003-2006), DNPP.
  12. a b c d e f g h i j k l m n o p q Niet vertegenwoordigd in de Tweede Kamer en daarom niet meegenomen in het totaal.
  13. PvdA ledentallen (1946-), DNPP.
  14. PvdD ledentallen (2007-), DNPP.
  15. SGP ledentallen (2002-), DNPP.
  16. SP ledentallen (1992-), DNPP.
  17. VVD ledentallen (2002-), DNPP.