E-sigaret

Neem het voorbehoud bij medische informatie in acht. Raadpleeg bij gezondheidsklachten een arts.

Onderdelen van een e-sigaret

A. LED-lampje
B. batterij
C. hitte-element
D. mondstuk

De e-sigaret of elektronische sigaret is een vervangend middel om de behoefte van een roker te bevredigen met mogelijk minder nadelige gevolgen voor de gebruiker of omstanders. De e-sigaret bevat geen tabak en brandt niet, waardoor er geen schadelijke teer en koolmonoxide in het lichaam komen. De elektronische sigaret kan men gebruiken met of zonder nicotine.

De Nederlandse Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) liet in januari 2008 een verklaring uitgaan waarin het waarschuwt voor het gebruik van de e-sigaret omdat er volgens de IGZ te weinig bekend is over de veiligheid van het product, waaronder mogelijke schadelijke effecten op de lange termijn. De e-sigaret moet volgens de IGZ voorlegd worden aan het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) omdat het een geneesmiddel is.

Doelgroep

De elektronische sigaret is bedoeld voor rokers die het normale roken geheel of gedeeltelijk willen vervangen, met het oog op de toenemende rookverboden of om gezondheidsredenen. Over het gebruik van de elektronische sigaret als hulpmiddel zijn de meningen verdeeld. Ook is het gebruik van elektronische sigaretten niet bedoeld en afgeraden voor: niet-rokers, personen onder de wettelijk toegestane leeftijd voor het nuttigen van tabaksproducten, personen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten, bij hoge bloeddruk (hypertensie), diabetici, zwangere vrouwen dan wel vrouwen die borstvoeding geven en bij medicijngebruik tegen depressie en medicijnen tegen astma.

Werking

Er wordt getwijfeld aan de feitelijke juistheid van het volgende gedeelte Raadpleeg de bijbehorende overlegpagina voor meer informatie, en pas na controle desgewenst het artikel aan. Opgegeven reden: Deze sectie mist bronnen

Elektronische sigaretten bestaan over het algemeen uit drie delen, namelijk de batterij, de vulling (ook wel cartridge, tank of ampul genoemd) en een verstuiver (atomizer of clearomizer). Door het inhaleren via het mondstuk of het indrukken van een knop wordt een vacuümschakelaar in werking gesteld, die ervoor zorgt dat de batterij de verstuiver kan verwarmen, die vervolgens de in de vulling aanwezige vloeistof verdampt. Deze vulling wordt in vijf verschillende sterktes geleverd. Dit zijn:

• Extra hoge dichtheid van nicotine: 24 mg nicotine
• Hoge dichtheid van nicotine: 16 mg nicotine
• Middelgrote dichtheid van nicotine: 11 mg nicotine
• Lage dichtheid van nicotine: 6 mg nicotine
• Geen nicotine

(de dichtheid is per 1g e-liquid)

Sommige modellen bevatten een ledlampje dat elke keer als men inhaleert gaat branden. De meeste apparaatjes hebben een functie die kettingroken probeert te voorkomen, door uit te schakelen als de gebruiker te vaak aan de sigaret trekt.

De patronen/vullingen zijn verkrijgbaar in veel verschillende smaken, in een aantal nicotinesterktes en ook als vloeistof in een pipetflesje om lege vullingen zelf na te vullen dan wel rechtstreeks op de verstuiver te druppelen. De smaken zijn zeer variabel: er zijn bekende fruitsmaken, zoals kers en framboos, en andere culinaire smaken, zoals cappuccino en chocolade. Bij het navullen dient men er wel rekening mee te houden dat de nicotine uit de vloeistof snel via de huid wordt opgenomen, en daarom verdient het aanbeveling voorzorgsmaatregelen te nemen (bijvoorbeeld latex handschoenen te gebruiken). Deze navullingen bieden de consument tevens de mogelijkheid zijn eigen sterkte en smaak samen te stellen.

De beschikbaarheid van de verscheidene smaken voor de e-sigaret is, in bijvoorbeerld de VS, ter sprake gekomen vanwege de angst dat het zou aanzetten tot het gebruik van nicotine of zelfs roken. Hierbij is het oog vooral gericht op de jeugd, vanwege de 'snoepsmaakjes' die beschikbaar zijn. Hiertegen staat dat de e-sigaret en de nicotinehoudende E-liquid niet bestemd zijn voor verkoop aan personen onder de legale rookleeftijd.

Soorten en maten

E-sigaret met oplader en bijvulflesje

Naast het grote aanbod van elektrische sigaretten, zijn er ook elektronische versies verkrijgbaar van de sigaar, cigarillo of pijp en zijn er allerlei modificaties beschikbaar zoals het oliespuitje. De laatst genoemde soorten werken op gesloten batterijen, in tegenstelling tot de oplaadbare batterijen met ingebouwde elektronica van de elektronische sigaretten.

Juridische status

In een aantal landen, zoals België, de Verenigde Staten en Oostenrijk, wordt de e-sigaret beschouwd als geneesmiddel. Andere landen, waaronder het Verenigd Koninkrijk, hebben nog geen besluit genomen.

In België is de verkoop toegelaten, aanschaffen kan alleen per postorder in het buitenland. In Nederland is de status nog onduidelijk. Verkoop is wel toegestaan, maar reclame is verboden omdat de e-sigaret niet als geneesmiddel geregistreerd staat, en dus geen officiële handelsvergunning heeft.

Op 8 februari 2008 oordeelde de rechtbank in Den Haag dat het bedrijf E-smoking, een van de grootste verkopers van de e-sigaret in Nederland, geen reclame mag maken voor de e-sigaret. Hiermee werd het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in het gelijk gesteld.

In antwoord op een Kamervraag schreef minister Ab Klink van VWS op 28 januari 2008 dat de e-sigaret voorlopig op de markt blijft. Wel wil hij er bij de Europese Commissie op aandringen de status van de e-sigaret in de EU-landen onderling af te stemmen. Ook moet de veiligheid van de e-sigaret worden getoetst door het te laten registreren bij het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG). Tot die tijd mag geen reclame gemaakt worden voor de e-sigaret.

Gezondheidsaspecten

De gezondheidsaspecten van de elektronische sigaret staan nog ter discussie.

Boston University School of Public Health

Een studie door onderzoekers van de Boston University School of Public Health in 2010 leidde tot de conclusie dat elektronische sigaretten veiliger zijn dan echte sigaretten en kunnen helpen om van het roken af te komen. Elektronische sigaretten bleken "veel veiliger" te zijn dan de traditionele tabak en hadden een niveau van toxiciteit dat vergelijkbaar is met de bestaande nicotinevervangers. Het niveau van de kankerverwekkende stoffen in elektronische sigaretten bleek tot duizend keer lager te zijn dan in gewone sigaretten. Het rapport vermeldde ook dat vroeg bewijs was gevonden dat elektronische sigaretten mensen kunnen helpen te stoppen met roken door het simuleren van een tabaksigaret.

Naast de vraagtekens over de veiligheid van de e-sigaret wordt wel aangegeven dat de risico's van het gebruik van een e-sigaret aanzienlijk minder zijn dan de risico's bij het doorzetten van het rookgedrag, voor zowel de roker als zijn omgeving.

Frans onderzoek

Op 30 november 2012 is er een Frans onderzoek gepresenteerd waarin een aantal significante gezondheidsverbeteringen worden beschreven onder rokers die overstappen op de elektrische sigaret. Het onderzoek werd uitgevoerd door onderzoekers van La Comité Départemental des maladies respiratoires de la Dordogne en het Centre d’examen de santé de Périgueux. Zij deden onderzoek naar de acceptatie en tolerantie van de elektrische sigaret onder rokers en de mogelijkheid om rokers voor te bereiden op een stoppoging.

Bij dit onderzoek, waaraan 74 mensen deelnamen, bleek dat het gebruik van de elektrische sigaret een significatie daling teweeg bracht in het gebruik van normale sigaretten te werk gesteld bij 72% van de rokers. De overige deelnemers hebben aangegeven minder te zijn gaan roken, maar het aantal normale sigaretten is niet gehalveerd. 64 procent van de testpersonen hebben een positief effect gemerkt op hun gezondheid, 15% had kleine bijwerkingen (mond, lippen of keel geïrriteerd). Na 3 maanden was het hartritme van alle deelnemers gedaald evenals het niveau van koolmonoxide. Er was een lichte gewichtstoename. De gewichtstoename bij de rokers die alleen nog dampen was lager dan wanneer een normale stoppoging was ondernomen. Verder is de FVC (Forced Vital Capacity) verbeterd, zeker bij de personen die weinig tot geen normale sigaretten meer roken.

Strijd om vrije verkoop nicotinehoudende e-sigaret in Nederland

Middels een kamerstuk van minister Schippers van 23 december 2011 en een officiële publicatie via de overheidspublicatiesite, is er gepoogd een direct ingaand verbod in te stellen op de verkoop via winkels en online van nicotinehoudende e-sigaretten. Producent United Tobacco Vapor Group stapte naar de Haagse voorzieningenrechter, en kreeg op 13 maart 2012 gelijk. Volgens de rechter is het besluit van de minister onvoldoende deugdelijk gemotiveerd. De overheid moet de invoer van en handel in nicotinehoudende e-sigaretten daarom toestaan, zonder handhavend op te treden op grond van de geneesmiddelenwet.

Het ministerie van Volksgezondheid gaat tegen deze beslissing in hoger beroep. Woordvoerster Karin IJzendoorn benadrukt dat het ministerie en de Inspectie voor de Gezondheidszorg de e-sigaret blijven beschouwen als een product dat onder de Geneesmiddelenwet valt. ‘Dit op grond van de werking van dit product in het menselijk lichaam.’ Zij wijst erop dat een vergelijkbaar product, van Nicorette, wel als geneesmiddel is geregistreerd.

Op 26 juni 2012 bevestigde het gerechtshof te 's-Gravenhage op hoofdlijnen het oordeel van de Haagse voorzieningenrechter. De Staat werd veroordeeld tot betaling van de proceskosten. Alleen de firma UTVG die het geding voerde, kan aanspraak maken op dit vonnis.

Bronnen, noten en/of referenties

Mediabestanden

Zie de categorie Electronic cigarettes van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.