Arnošt Lustig

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Arnošt Lustig
Arnošt Lustig tijdens een signeersessie in 2009.
Arnošt Lustig tijdens een signeersessie in 2009.
Algemene informatie
Volledige naam Arnošt Lustig
Geboren 21 december 1926
Overleden 26 februari 2011
Land Tsjecho-Slowakije, Verenigde Staten en Tsjechië
Beroep Schrijver en journalist
Werk
Jaren actief 1956 – 2011
Genre Romans over de holocaust
Bekende werken Krásné zelené oči (Mooie groene ogen)
Portaal  Portaalicoon   Literatuur
Arnošt Lustig tijdens een signeersessie in 2008.
Arnošt Lustig tijdens een anti-nazi demonstratie in Praag op 10 november 2007

Arnošt Lustig (IPA ˈarnoʃt ˈlustɪk; uitspraak in het Tsjechisch) (Praag, 21 december 1926 – aldaar, 26 februari 2011) was een Joods Tsjechisch schrijver en journalist.[1] Lustig was een overlevende van de naziconcentratiekampen, de holocaust vormt het hoofdthema van zijn oeuvre. Lustig schreef zowel toneelstukken, romans als korte verhalen.[2][3] Zijn ervaringen in de concentratiekampen heeft hij verwerkt in de boeken Diamanten van de nacht en Een gebed voor Catherine Horowitzová.[4]

Biografie[bewerken]

Vroegere leven en de Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Lustig werd geboren op 21 december 1926 in Praag, de hoofdstad van het toenmalige Tsjecho-Slowakije. In 1939 werd Lustig samen met andere joodse leerlingen verboden nog langer lessen te volgen aan de technische school door de Duitse bezetter. In 1942 werd hij samen met zijn familie gedeporteerd naar concentratiekamp Theresienstadt in Terezín. In 1944 is hij gedeporteerd naar Auschwitz, vervolgens is hij naar Buchenwald gedeporteerd in 1945 omdat het Rode leger Auschwitz naderde.[5] Toen het Derde Rijk aan het slinken was in 1945 werd Lustig samen met andere gevangen op transport gezet naar concentratiekamp Dachau in Beieren. Lustig wist te ontsnappen en vluchtte naar Praag, alwaar hij onderdook en hij op 5 mei 1945 deel nam aan de opstand tegen de Duitse troepen. Enkel zijn moeder en zuster hadden de oorlog ook overleefd.[3][6]

Professionele leven[bewerken]

Na de Tweede Wereldoorlog studeert Lustig journalistiek aan de Karelsuniversiteit in Praag waar hij in 1948 afstudeerde. Tijdens zijn studie is hij gaan werken voor Radio Praha (Radio Praag) en versloeg hij o.a. de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948. Van 1948 tot en 1956 werkte hij als correspondent voor de Tsjecho-Slowaakse radio in Europa, Azië en Noord-Amerika. In 1957 publiceerde Lustig zijn eerste boek: Noc a Naděje (Nacht en Hoop). Lustig was één van de belangrijkste critici van het communistische regime. In 1967 gaf hij zijn lidmaatschap op van de communistische partij uit protest tegen de Tsjecho-Slowaakse regering die na de Zesdaagse Oorlog alle banden met Israël had verbroken.

Lustig schaarde zich in bij de reformist en politiek leider van Tsjecho-Slowakije op dat moment, de Slowaak Alexander Dubček, die de Praagse Lente inluidde in januari 1968; een periode van liberalisatie en het socialisme met een menselijk gezicht brak aan. Hij verliet Tsjecho-Slowakije nadat de landen van het Warschaupact binnen waren gevallen op 21 augustus 1968 om de Praagse Lente te beëindigen. Hij vertrok naar Israël, later werkte hij bij een filmstudio in het toenmalige Joegoslavië, in Zagreb, de hoofdstad van het tegenwoordige Kroatië. Hierna vertrok hij naar Des Moines, in de Amerikaanse staat Iowa, alwaar hij werkzaam was aan de private Drake University. Uiteindelijk belandde Lustig in 1973 in Washington D.C., hier was hij werkzaam als professor in Film en Literatuur aan de American University. Het is een betrekking die hij vervulde tot 2003; het jaar waarin zijn boek Krásné zelené oči (Mooie groene ogen) werd genomineerd voor de Pulitzerprijs.[3]

Latere leven en overlijden[bewerken]

In 2003 remigreerde Lustig permanent naar Praag. De toenmalige Tsjechische president en collega-auteur Václav Havel bezorgde hem een appartement in de Praagse burcht. In 2008 won Lustig de Tsjechische Franz Kafka-Prijs en een geldbedrag van zevenduizend euro.[7] In 2009 werd Lustig genomineerd voor de Man Booker International Prize voor zijn gehele oeuvre, uiteindelijk won de Canadese Alice Munro.[5] Op 11 mei 2009 kwam zijn vrouw, dichteres Vera Weislitzová (1927) te overlijden.[8][3] Lustig overleed zelf op 28 februari 2012 aan de gevolgen van de Ziekte van Hodgkin waar hij reeds vijf jaar aan leed. Arnošt Lustig is 84 jaar oud geworden.[6]

Prijzen en onderscheidingen[bewerken]

Werk[bewerken]

Verhalen[bewerken]

  • 1957: Noc a naděje (Nacht en hoop)
  • 1958: Démanty noci (Diamanten van de nacht)
  • 1959: Ulice ztracených bratří (De straat van de verloren broeders)
  • 1961: První stanice štěstí (Eerste station geluk)
  • 1962: Transport z ráje (Transport uit het paradijs)
  • 1963: Nikoho neponížíš (Je zult niemand vernederen)
  • 1966: Bílé břízy na podzim (Witte berken in de herfst)
  • 1966: Propast: Román (Afgrond: Roman)
  • 1968: Hořká vůně mandlí (De geur van bittere amandelen)

Korte verhalen[bewerken]

  • 1961: Můj známý Vili Feld (Mijn vriend Vili Feld)
  • 1962: Dita Saxová (Dita Saxová)
  • 1964: Modlitba pro Kateřinu Horovitzovou (Een gebed voor Catherine Horowitzová)
  • 1979: Nemilovaná: Z deníku sedmnáctileté Perly Sch. (De ongeliefde: Uit het dagboek van een zeventienjarige)

Verzamelwerk[bewerken]

  • 1962: Noc a den (Nacht en dag)
  • 1964: Vlny v řece (Golven in de rivier)

Romans[bewerken]

  • 1968: Miláček (Lieveling)
  • 1990: Král promluvil, neřekl nic (De koning sprak, hij zei niets)
  • 1991: Tma nemá stín (Duisternis werpt geen schaduw)
  • 1991: Velká trojka (De grote trojka)
  • Trilogie o osudech tří židovských žen (Trilogie over het lot van drie joodse vrouwen):
    • 1992: Colette: Dívka z Antverp (Colette: een meisje uit Antwerpen)
    • 1992: Tanga: Dívka z Hamburku (Tanga: een meisje uit Hamburg)
    • 2000: Lea: Dívka z Leeuwardenu (Lea: Een meisje uit Leeuwarden)
  • 1994: Dům vrácené ozvěny (Het huis van de terugkerende echo's)
  • 1995: Dívka s jizvou (Het meisje met het litteken)
  • 1995: Kamarádi (kameraden)
  • 1995: Modrý den (Een blauwe dag)
  • 1995: Porgess (Porgess)
  • 1997: Neslušné sny (Onfatsoenlijke dromen)
  • 1998: Oheň na vodě: Povídky (Vuur op het water: Verhalen)
  • 1999: Dobrý den, pane Lustig: Myšlenky o životě (Goedendag, mijnheer Lustig: Gedachten over het leven)
  • 2000: Krásné zelené oči (Mooie groene ogen)
  • 2002: Zasvěcení (Wijwater)
  • 2007: Dita Saxonová (Dita Saxonová)

Andere werken, Essays[bewerken]

  • 2000: Odpovědi: Rozhovory s Harry Jamesem Cargassem a Michalem Bauerem (Antwoorden: Gesprekken met Harry Jamesem Cargassem en Michalem Bauerem)
  • 2001: Eseje: Vybrané texty z let 1965–2000 (Essays: Geselecteerde teksten uit de jaren 1965 tot 2000)
  • 2004: Esence (Essentie)

Autobiografie[bewerken]

  • 2002: 3x18 (Portréty a postřehy) (3x18 - Portretten en observaties)

Verfilmingen[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. (nl) Tsjechische auteur Arnost Lustig overleden vlabinvbc.be, 28 februari 2011 (geraadpleegd: 24-03-2012)
  2. (nl) Tsjechische auteur Arnost Lustig (84) overleden depapierenman.be, 27 februari 2011 (geraadpleegd: 24-03-2012)
  3. a b c d (en) Arnost Lustig: Survivor of three Nazi concentration camps who became an award-winning author and academic independent.co.uk, 1 maart 2011 (geraadpleegd: 24-03-2012)
  4. (en) ARNOST LUSTIG OBITUARY legacy.com (geraadpleegd: 26-03-2012)
  5. a b (en) Encyclopædia Britannica britannica.com (geraadpleegd: 26-03-2012)
  6. a b (en) Arnost Lustig, 84; Czech novelist who escaped Nazi camps articles.boston.com, 27 februari 2011 (geraadpleegd: 26 maart 2012)
  7. (en) Novelist Lustig awarded Kafka Prize news.com, 9 april 2008 (geraadpleegd: 26-03-2012)
  8. (cs) Zemřela manželka Arnošta Lustiga bkovarikova.cz, 20 mei 2009 (geraadpleegd: 25-03-2012)