Paashaas
De paashaas is een fictieve haas waarvan aan kinderen wordt verteld dat hij paaseieren brengt op Pasen. Hij is de personificatie van het paasfeest.
In katholieke regio's (België, Frankrijk, zuiden van Nederlands Limburg) vertelt men de kinderen dat de paaseieren door de paasklokken gebracht worden. De klokken zijn na het luiden tijdens het Gloria van de H. Mis op Witte Donderdag naar Rome vertrokken om er de eieren te halen. Deze klokken hebben de vorm van kerkklokken met vleugeltjes en vliegen door de lucht.
Met de commercialisering van feestperiodes, worden zowel eieren als hazen en klokken in chocoladevorm verkocht.
Inhoud |
[bewerken] Nederland
In Nederland heeft de haas een mandje op zijn rug met daarin eieren waarvan niet duidelijk is door wie ze gelegd zijn. Sommige kinderen wordt verteld dat de paashaas ze verstopt, bijvoorbeeld in de tuin of op het balkon tussen de planten. Een enthousiaste speurtocht op paasmorgen hoort uiteraard bij deze traditie. Tegenwoordig wordt dit vaak met chocolade-eieren gedaan.
Ook wordt de haas veel gebruikt in kunst in de vorm van beeldjes en paasschalen rond de paastijd. Ook het beschilderen van beeldjes en eieren wordt veel gedaan.
[bewerken] Oorsprong
De kerk zou Pasen over een heidens voorjaarsfeest heen hebben geplaatst, in een poging dit feest te kerstenen. Deze theorie rondom de Germaanse mythologie is opgekomen in de Romantiek. Tegenwoordig gaat men er echter van uit dat de kennis van die mythologie is gebaseerd op allerlei twijfelachtige reconstructies en speculaties. In een enkel geval is zo’n 'heidense', mythologische, oud-Germaanse en voor-christelijke verklaring mogelijk, vrijwel altijd echter onwaarschijnlijk, soms speculatief of geheel onjuist. Veel van deze opvattingen zijn keer op keer klakkeloos overgenomen uit populaire publicaties, waarin dit soort theorieën nog altijd worden vermeld, maar die door de serieuze wetenschap al lang zijn opgegeven.[1][2]
De paashaas is een verzonnen kinderritueel, met een pedagogisch karakter. Hij schenkt oorspronkelijk slechts eieren aan kinderen die zich goed gedragen. Via een vertaald Duits boek was de paashaas in ieder geval in 1825 in Nederland bekend. In 1961 wordt de paashaas als 'nieuwe' traditie genoemd door volkskundige S.J. Van der Molen. Mogelijk is het gebruik van de paashaas eveneens door Duitse migranten naar Nederland gebracht, zoals ook de kerstboom door Duitsers in Nederland is geïntroduceerd. In Duitsland wordt de paashaas namelijk al in 1682 genoemd, die het voor elkaar kreeg om gekleurde eieren te leggen.[3]
[bewerken] Varianten
In plaats van een haas is er een haan in Beieren, een kip in Tirol, een vos in Thüringen en in Westfalen en een koekoek in Hannover.
[bewerken] Trivia
- Andere fictieve figuren die verbonden zijn aan feestdagen, zijn Sinterklaas en de Kerstman.
- In Australië wordt sinds 1968 een langoorbuideldas gepromoot als de Paaslangoorbuideldas (Easter Bilby), omdat de uitheemse konijnen grote schade aan de inheemse natuur aanrichten.
 |
Zie de categorie Easter Bunny van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Pasen - Hemelvaart - Pinksteren | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
Bronnen, noten en/of referenties
|
