Meiboom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken
Meiboom, Kalkar, 2007
Dansen rond de meiboom, Engeland
Meiboom, Duitsland

Het planten van een meiboom is een erg oud gebruik dat voorkwam in grote delen van Europa (Germaans en Slavisch). Het is een vruchtbaarheidsrite om bij het begin van de zomer de natuur te huldigen. Men geloofde dat het planten van de boom leidde tot vruchtbaarheid voor vee, akkers en mensen. Het planten van de meiboom is in sommige gemeenten nog een erg levend ritueel, dat gepaard gaat met feestelijkheden en uitingen van liefde voor de gemeente waarin men woont.

Inhoud

[bewerken] Symboliek

Als symbool refereert de meiboom aan de levensboom ten teken van vruchtbaarheid. In de oude mythologieën van het noordelijke deel van Europa was dat Yggdrasil. Boven in de meiboom hangt een groene krans ten teken van de cyclische rondgang van het leven of het levensrad. Het wordt aan gang gebracht door de jeugd.

[bewerken] Vieringen

[bewerken] België

De meiboomplantingen van Brussel en Leuven vinden plaats in augustus. In beide steden geeft die meiboomplanting overigens aanleiding tot het oprakelen van een eeuwenoude twist, waarbij ze elk beweren "de echte meiboom" te planten.

In Hasselt heeft de meiboomplanting plaats op de vooravond van 1 mei. De traditie dateert uit de tijd dat de Hasseltse rederijkerskamer De Roode Roos op meiavond een meigraaf koos (1557). Aan de stadswallen kwamen de gezellen bijeen om het Meiliedeken te zingen. Nog steeds komen de leden van de rederijkerskamer samen ter hoogte van de vroegere Jongmanstoren. Ze gaan met de meiboom naar de grote markt en planten hem daar. Muziekmaatschappijen spelen er het Meiliedje. Het lied dateert uit de 17de eeuw en werd ooit ten onrechte toegeschreven aan Vondel. Componist Maurice Leenders schreef in 1870 een arrangement en de dirigent van Sint-Cecilia, Alexis Pierloz (1853-1919), schreef de bezetting voor het hedendaagse Meiliedje.

[bewerken] Nederland

In Zuid Limburg wordt in veel dorpen elk jaar een den geplant (net als in de Eifel). Dit gebeurt vaak door óf de plaatselijke schutterij, die de den meestal plant bij de schutterskoning, óf door de jonkheid (een vereniging ongehuwde mannen). In Valkenburg aan de Geul wordt de den overigens gestolen ('geklauwd') uit het bos door de jonkheid 'Boete de Poort'. Hij wordt goed bewaakt om niet door andere jonkheden gestolen te worden en op 30 april wordt de mei-den rechtgezet op het Grendelplein, onderaan de Cauberg. Op die dag wordt ook de Meikoningin en het Meipaar uitgeroepen.

Daarnaast is het in sommige gedeelten van Nederland (o.a. de Achterhoek en Limburg) de gewoonte om, wanneer een nieuw gebouwd huis het hoogste punt van de bouw bereikt heeft, een meiboom tegen dit punt aan te zetten. De meiboom staat ook in dit geval symbool voor vruchtbaarheid en voorspoed. De boom wordt door buurtbewoners uit bijvoorbeeld een naburig bos gehaald en na de plaatsing wordt er een glaasje gedronken en wordt er samen getoost.

[bewerken] Germaanse meifeesten

De Germanen en West-Slavische volkeren kenden ook een in mei gehouden vruchtbaarheidscultus. Grootse feesten werden gevierd rond op open plekken opgerichte bomen of boomstammen, die later Meibomen zijn gaan heten. Zoals de Romeinen vierden ook de Germanen in mei de zich opnieuw manifesterende groeikracht van de natuur en de overwinning van de zomer op de winter. Meifeesten rond Meibomen met Meidansen, Meikoninginnen en Meigraven bleven ook na de kerstening van Europa voortbestaan.

[bewerken] Trivia

  • In het album "De lieve Lilleham" van Suske en Wiske doet Suske mee in een dans rond de meiboom.
  • De dans rond de meiboom wordt in verband gebracht met het lopen van het pad van het labyrint in een Trojaburg.

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Externe link

 
Persoonlijke instellingen
Boek maken