Biologisch-dynamische landbouw

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Biologisch-dynamische landbouw (ookwel biodynamische landbouw[1]) is een vorm van biologische landbouw die gestoeld is op de antroposofische principes van filosoof Rudolf Steiner.[2][3] In de biologisch-dynamische landbouw gaat men ervan uit dat hemellichamen invloed uitoefenen op de groei van de gewassen. Voor en tijdens het verbouwen van de gewassen houdt men daarom in alle opzichten rekening met veronderstelde kosmische invloeden. De maan zou bijvoorbeeld niet alleen de getijstroom beïnvloeden, maar ook de waterhuishouding van gewassen.

Biologisch-dynamisch geteelde producten krijgen veelal het Demeter-keurmerk. Producten die het Demeter-keurmerk hebben, hebben ook het EKO-keurmerk. Andersom is niet het geval.

Ontstaansgeschiedenis[bewerken]

Deze teeltmethode ontstond in de jaren twintig van de twintigste eeuw als een reactie op bezorgdheid over de uitvinding van kunstmest.[3][4] Op verzoek van lokale boeren, hield Steiner rond Pinksteren van 1924 in Koberwitz een achttal voordrachten genaamd "Geesteswetenschappelijke grondslagen voor een vruchtbare ontwikkeling van de landbouw" die gezien worden als de basis van de biologisch-dynamische landbouw. Steiner zag de aarde als een organisme dat een samenhang kent tussen dieren, planten, bodem en de kosmos en vreemde elementen dient te vermijden.[3]

Teeltmethode[bewerken]

Centraal staat het versterken van de 'natuurlijke groei' middels aandacht voor de bodemvruchtbaarheid [3] en wordt er gestreefd naar hoge mate van diversiteit in geteelde gewassen en gehouden dieren.[3] Hierbij wordt gebruikgemaakt van veronderstelde kosmische krachten.

Kosmische krachten[bewerken]

Volgens de biologisch-dynamische landbouw bevorderen de kosmische elementen het groeiproces door de gang van de maan langs de dierenriem. Kleuren spelen hierbij een rol. De Duitse Maria Thun onderzocht de invloed van maanstand ten opzichte van de dierenriem door jarenlange proeven met onder meer de verbouw van radijs. Zij verzamelde haar resultaten in 1963 in een zaaikalender met richtlijnen voor de goede momenten om de diverse gewassen te zaaien of poten. Ze benoemde de vier soorten van gewassen als bladgewassen (zoals sla en prei), wortelgewassen (ook knollen en rapen), vruchtgewassen (peulen, tomaten) en bloemgewassen. Deze corresponderen met de beelden van water, aarde, lucht en vuur. Zo wijst in de theorie van Thun de stand van de sterren de ideale zaaimomenten aan.

Preparaten[bewerken]

In de biologisch-dynamische landbouw wordt er naast organische mest gewerkt met 'preparaten'.[5][6][7] Deze preparaten zouden de vermeende levenskracht van de gewassen ondersteunen. De kosmische krachten zouden via de organische preparaten naar de aarde geleid worden en zo een positieve invloed hebben op de groei van het gewas.

Een voorbeeld van dergelijke preparaten is "preparaat 500": in het najaar worden koehoorns met koemest gevuld en op de akker (40 tot 60 centimeter diep) ingraven. Van de koehoorn wordt verondersteld dat die astrale en etherische krachten vanuit de kosmos verzamelt. In het voorjaar wordt de mest weer opgegraven en in water verdund, waarbij afwisselend linksom en rechtsom geroerd moet worden met een korte tussenpoos. Vervolgens kan de biologisch-dynamische landbouwer het preparaat gebruiken als bijzondere bemesting.

Kritiek[bewerken]

Ten opzichte van vergelijkbare biologische en gemengde landbouwpraktijken zijn er geen betere resultaten op wetenschappelijk wijze vastgesteld bij gebruik van gecertificeerde biologisch-dynamische landbouwtechnieken.

Biologisch-dynamische landbouw wordt door sceptici beschouwd als pseudowetenschap.[8]

Literatuur[bewerken]

  • Anders omgaan met de aarde - Biologisch-dynamische landbouw voor nu en later, Willy Schilthuis - ISBN 90-6238-499-4
  • Biologisch-dynamisch tuinieren in de praktijk, Willy Schilthuis - ISBN 90-6238-799-3
  • Vruchtbare landbouw op biologisch-dynamische grondslag, Rudolf Steiner - ISBN 90-6038-507-1
  • Dynamisch Perspectief, tijdschrift van Vereniging voor Biologisch-Dynamische Landbouw en Voeding
  • De Werking Van De Sidderische Zon En Maan In De Landbouw, Hans Bruinsma, Stichting Agrikos - ISBN 90-809250-1-2.
  • Biodynamic Agriculture: An Introduction, Koepf, Pettersson en Schaumann - ISBN 978-0880101554.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Biodynamische landbouw. Demeter, d.d.
  2. Paull, John "Attending the First Organic Agriculture Course: Rudolf Steiner’s Agriculture Course at Koberwitz, 1924", European Journal of Social Sciences, 2011, 21(1):64-70.
  3. a b c d e Renate Ammerlaan, De geschiedenis van de biologisch-dynamische landbouw, Geschiedenis24.nl. 5 januari 2006
  4. Agri Holland, Wat is Biologisch-Dynamische landbouw?, Bekeken op 4 augustus 2013
  5. Biotek.be, Nieuwsbrief 1:2003]
  6. Olaf Leenders, De preparaten - Biodynamische wijnbouw deel 3, Vinama. 10 juli 2008
  7. Olaf Leenders, De preparaten 500 t/m 507 - Biodynamische wijnbouw deel 4, Vinama. 30 juli 2008
  8. Bram de Boer, Astrale koehoorns: De filosofie van biologisch-dynamische landbouw. Skepter Jaargang 16, nummer 4, 2003.