Macrobiotiek
Macrobiotiek is een voedings- en gezondheidsleer, die berust op ideeën uit het zenboeddhisme en is ontwikkeld door de Japanner George Ohsawa (1893-1966). Het woord is afgeleid van het Griekse "makros", dat groot betekent en "bios" dat leven betekent. Samen houdt het "kunst om tot een veelomvattend leven te komen" in. De leer wordt ten minste ten dele beschouwd als pseudowetenschap en is een combinatie van 5000 jaar oude ervaring en kennis van het Japanse Zen, Boeddhisme en de westerse wetenschap. De leer is gebaseerd op de filosofie dat er in een mensenleven evenwicht dient te zijn tussen yin- en yang.
Inhoud |
[bewerken] Macrobiotisch eten
In dagelijks spraakgebruik is "macrobiotiek" wellicht het bekendste in de context van het eten van macrobiotisch voedsel. In macrobiotische landbouw wordt erop gelet dat groenten en vruchten niet chemisch behandeld, kunstmatig bemest (met dierlijke meststoffen) of in kassen verbouwd zijn. Voedsel dat met chemische middelen en kleurstoffen is behandeld of is ingeblikt, wordt afgeraden voor mensen die macrobiotisch willen eten. Men dient goed te kauwen (elke hap 50 maal) en specerijen te vermijden.
Het macro-biotische standaard-dieet ziet er als volgt uit:
- 50-60% granen en graanproducten
- 20-25% groenten
- 12% peulvruchten en zeewier
- 6% soep
- 7% andere producten
Macrobiotische voeding is in hoofdzaak veganistisch. De producten dienen biologisch te zijn geteeld en groenten en fruit dienen uit de streek te komen. Belangrijke bereidingstechnieken bij macrobiotische voeding zijn koken onder druk, kort frituren (tempura) en stomen. Andere kooktechnieken zijn blancheren, persen, fermenteren, alsook pickelen, stoven, sauteren met of zonder olie. Om gerechten op smaak te brengen wordt in plaats van tafelzout vaak ongeraffineerd zeezout of miso gebruikt.
[bewerken] Kritiek op de macrobiotiek
De macrobiotische keuken heeft vanuit de wetenschappelijke zijde kritiek gekregen. Er wordt gezegd dat de keuken veel te zout is, waardoor er grotere kans is op onder andere nierproblemen en hartproblemen. Dat het zoutgehalte relatief hoog ligt, zou te wijten zijn aan het feit dat de macrobiotische keuken gebaseerd is op de oude Japanse macrobiotische gerechten (van George Ohsawa) die het best pasten in de Oosterse manier van eten, en niet in de Westerse. Daarbij wordt gesuggereerd dat Japanners een hogere tolerantie voor zout zouden hebben dan westerlingen, een suggestie die op zijn minst discutabel is. Verder kunnen er, doordat er veel voedingsmiddelen verboden worden, deficiënties ontstaan. Echter is er wel de mogelijkheid om een gezonde voeding samen te stellen binnen "de richtlijnen" van de macrobiotiek.
Een van de pleitbezorgers van de macrobiotiek, Adelbert Nelissen is veroordeeld tot 6 maanden voorwaardelijke gevangenisstraf omdat hij José Krijnen had afgehouden van een medische behandeling in de reguliere gezondheidszorg.
[bewerken] Macrobiotische gemeenschappen
In Nederland is er het Kushi Instituut dat onder andere lezingen en kooklessen geeft. In België worden door het Oost West Centrum lezingen over onder andere macrobiotiek en T'ai chi gegeven. In België kan men, voor een macrobiotische kookopleiding, wekelijkse lessen en workshops, terecht bij 'De Natuurlijke Kookschool' en voor studie van de filosofie, shiatsu en Oosterse Geneeskunst, bij 'De Internationale Shiatsu School'. De Vlaamse kunstenaar en striptekenaar Herr Seele is een bekend macrobioticus.
[bewerken] Overschakelen op een macrobiotisch dieet
Wie overweegt over te schakelen op een macrobiotisch dieet doet er goed aan om de argumenten die aan die overweging ten grondslag liggen kritisch te overwegen. Gezondheidsargumenten zijn zelden valide, omdat een positief effect van macrobiotische voeding op de gezondheid nog nooit is aangetoond, maar de wens om een bijdrage te leveren aan een beter milieu kan wel een geldig argument zijn: omdat de macrobiotische keuken bij voorkeur gebruik maakt van streekproducten die niet behandeld zijn met chemische bestrijdingsmiddelen is de milieubelasting veel lager dan bij producten uit de reguliere landbouw.
Voor de ingrediënten kan men langs gaan naar de "reformwinkel" (die hebben wellicht wel (één) of meerdere schappen met macrobiotisch voedsel.
[bewerken] Referenties
- Complete Gids voor de Makrobiotische Keuken, Kushi A. ISBN 9072538021
- Makrobiotische Geneeskunde, Kushi M. ISBN 9070391139
- Macrobiotiek, de Universele Weg, Kushi M. ISBN 9020250310
- Voor mij alleen makrobiotiek, Marian en Erik de Graaf ISBN 9026932383
- Kushi over Natuurlijke Landbouw, Kushi M. ISBN ???
- Makrobiotische Weg, Kushi M. ISBN 9072538013
- Goed eten: Macrobiotisch ISBN 9020205560
- Koken voor je leven, Nora Goud ISBN 9021014041
- Makrobiotisch koken, Trees Laridon en Willy Maes
