Voedingssupplement

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Een voedingssupplement is een voedingsmiddel dat aan het normale diëet wordt toegevoegd. Het is een geconcentreerde bron van vitaminen, mineralen of andere substanties. Fabrikanten claimen vaak niet bewezen fysiologische effecten. Het wordt verkocht in capsules, tabletten, poeders of dergelijks.

Inhoud 1 Synthetisch versus natuurlijk 2 Natuuridentiek 3 Combinaties van voedingstoffen 4 Kwaliteit 5 Vitaminen bij medicijnen 6 Niet teveel

[bewerken] Synthetisch versus natuurlijk

Natuurlijke voedingsstoffen zijn stoffen die in de natuur ontstaan zijn en als zodanig voorkomen. Deze stoffen kunnen van plantaardige of van dierlijke oorsprong zijn. Synthetische (of kunstmatige) voedingsstoffen zijn stoffen die in een laboratorium ontstaan. Deze stoffen kunnen in chemische structuur totaal nieuw zijn, dat wil zeggen niet in opbouw en structuur overeenkomen met stoffen die in de natuur voorkomen. De werking van dergelijke stoffen is daarom niet gelijk aan de werking die natuurlijke voedingsstoffen hebben.

[bewerken] Natuuridentiek

De benaming natuuridentiek doet geen uitspraak over de herkomst van de stof, maar over de chemische structuur. Natuuridentieke voedingsstoffen hebben exact dezelfde molecuulsamenstelling als natuurlijke voedingsstoffen, dit houdt in dat ze dezelfde opbouw, driedimensionale structuur en werking hebben als de natuurlijke voedingsstoffen. De oorsprong van natuuridentieke voedingsstoffen kan zowel natuurlijk als synthetisch zijn, of een combinatie van beide. Voorbeelden van natuuridentieke stoffen die in voedingssupplementen gebruikt worden zijn L-Carnitine en trans-co-enzym Q10, waarentegen D-Carnitine en cis-co-enzym Q10 niet in de natuur voorkomen.

De herkomst van vitaminen kan verschillen, maar dit hoeft geen invloed te hebben op hun werkzaamheid. Het lichaam maakt geen onderscheid tussen een vitamine dat uit een plant is gewonnen of in een laboratorium werd vervaardigd, wanneer de chemische opbouw en structuur gelijk is. Voor vitamine E is de situatie iets complexer, en heeft te maken met de verschillende alpha-tocoferolen die allen onder de noemer "vitamine E" vallen. Het in het laboratorium vervaardigde all-rac-alpha-tocoferol (vroeger dl-alpha-tocoferol) verschilt in chemische opbouw licht van het plantaardige RRR-alpha-tocoferol (vroeger d-alpha-tocoferol). Men neemt aan dat de natuurlijke vitamine E (RRR-alpha-tocoferol) een grotere antioxidatieve effectiviteit vertoont. Er zijn aanwijzingen uit onderzoek dat de natuurlijke en synthetische (uit het laboratorium) vitamine E welleens even effectief zouden kunnen zijn.^[1][2]

[bewerken] Combinaties van voedingstoffen

In voedingssupplementen kunnen combinaties van voedingsstoffen voorkomen, wat betekent dat twee natuurlijke voedingsstoffen (bijvoorbeeld vitamine C en calcium) tezamen één verbinding vormen. Bij natuuridentieke voedingsstoffen is het echter van belang dat deze voorkomen in een lichaamseigen, dat wil zeggen natuurlijke, vorm, voor een goede absorptie en benutting door het lichaam. Dat wil zeggen dat de structuur (niet alleen de chemische verbinding, maar dus ook de 3D-structuur) exact hetzelfde moet zijn als de structuur zoals het lichaam die kent en er het beste mee om kan gaan.

[bewerken] Kwaliteit

Op basis van wat er op verpakking of bijsluiter van het voedingssupplement staat, valt niet uit te maken of men te maken heeft met een goed product. Deze producten hoeven namelijk niet te voldoen aan de strenge eisen zoals deze gelden voor geneesmiddelen. Men kan er niet zeker van zijn dat wat men zegt dat erin zit, er ook echt in zit. In de USA wordt daarom gewerkt aan een database van door onafhankelijke laboratoria geteste voedingssupplementen. Tot die tijd tast men dus enigszins in het duister wat betreft de kwaliteit. Het spreekt voor zich dat men het etiket inspecteert op stoffen waarvoor men allergisch is, of die anderszins schadelijk zouden kunnen zijn.

[bewerken] Vitaminen bij medicijnen

Sommige medicijnen verstoren de opname van essentiële voedingsstoffen. Hieronder volgen enkele voorbeelden. Ten eerste verminderen bepaalde cholesterolverlagende medicijnen niet alleen de opname van cholesterol uit de voeding, maar ook de opname van vitamine A, D, K, foliumzuur en ijzer. Ten tweede zorgen laxeermiddelen ervoor dat het gegeten voedsel het lichaam sneller verlaat. Hierdoor wordt niet alleen minder vet opgenomen, maar ook minder van de in vet oplosbare vitaminen A, D, E en K. Tenslotte kunnen hormoonhoudende medicijnen, zoals de anticonceptiepil, de splitsing van de foliumzuurverbinding uit de voeding afremmen. Hierdoor kan het lichaam slechts in mindere mate beschikken over foliumzuur.

Er zijn ook medicijnen die de omzetting, opslag of uitscheiding van vitaminen beïnvloeden. Antibiotica schakelen bijvoorbeeld niet alleen ziekteverwekkende bacteriën uit, maar ook nuttige darmbacteriën die vitamine K aanmaken.

[bewerken] Niet teveel

De Consumentenbond waarschuwt op haar site voor het teveel innemen van vitamines en mineralen. Het Vitamine Informatie Bureau, onderdeel van TNO Voeding, heeft een richtlijn opgesteld die veilig gebruik moet garanderen.