NH90

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
NH90
NHIndustries NH-90NFH N-227 (9151715878).jpg
Fabrikant NHIndustries
Functie multi-role
Lengte 19,56 m
Hoogte (vanaf de grond) 5,30 m
Leeggewicht 5.400 kg
Bemanning 2 of 1 vlieger en een Tacco (tactisch coördinator) en een Sensoroperator
Max. aantal passagiers 20 manschappen of 12 brancards
Max. vracht 2.500 kg
Hoofdrotor 16,30 m
Motoren Rolls-Royce Turboméca RTM322-01/9 turboshafts of 2× General Electric T700-T6E turboshafts
vermogen per motor 1.662 kW (RR) of 1.577 kW (GE)
Prestaties
Max. startgewicht 10.600 kg
Kruissnelheid 215 km/h
Max. snelheid 305 km/h
Plafond 2960 m
Actieradius 800 km (TTH), 1000km (NFH)
Eerste vlucht 18 december 1995
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart
Cockpit van een NH90

De NHI NH90 is een tweemotorige multirole helikopter gebouwd door NHIndustries, een bedrijf opgericht door Agusta, Eurocopter en Stork Fokker Aerospace.

De NH90 kan gevlogen worden door één vlieger en is ontworpen om overdag en 's nachts te vliegen en in slechtweercondities.

Geschiedenis[bewerken]

Op 1 september 1992 tekende NH Industries een NH90 design-and-developmentcontract met NAHEMA (NATO Helicopter Management Agency). Dit bureau vertegenwoordigde de vier participerende landen: Duitsland, Frankrijk, Italië en Nederland. Portugal kwam erbij op 21 juni 2001. Het ontwerpen begon in 1993. Het eerste prototype, de PT1, maakte zijn eerste vlucht op 18 december 1995.

Het tweede prototype, de PT2, vloog op 19 maart 1997, en het derde prototype, de PT3, volgde op 27 november 1998. Op 30 juni 2000 werd een industrialisatie en first-batch contract getekend voor 298 NH90's tussen NAHEMA en NHI. In 2001 tekende nog drie klanten kooporders:

Op 29 augustus 2003 bestelde Griekenland 34 NH90's, met een optie op nog eens 14.

In 2005 bestelde Australië er 12. Dit aantal werd in juni 2006 uitgebreid met 34, wat het totaal op 46 brengt. In Australische dienst zal de NH90 MRH-90 genoemd worden, waarbij MRH staat voor Multi-Role Helicopter. NH Industries heeft meerdere problemen gehad, waardoor de leveringen met ongeveer twee jaar vertraagd zijn. De eerste leveringen zijn gebeurd in december 2006, 2 toestellen (in TTH versie) werden geleverd aan het Duitse opleidingscentrum in Bückeburg. Vanaf 2007 zullen de Italiaanse en Franse marine hun NFH versies krijgen. Ook zullen dan de eerste Zweedse en Noorse NH90's geleverd worden.

In juli 2006 tekende de Saoedische regering een contract voor in totaal 142 helikopters: 64 NH90, 20 Eurocopter Cougar, 42 Eurocopter Fennec, 4 Eurocopter Panther marine versie en 12 Eurocopter Tiger gevechtshelikopters. Ook tekende Nieuw-Zeeland een contract voor 8 NH90's om de UH-1 Iroquois van de luchtmacht te vervangen. België tekende in juni 2007 eveneens een contract voor 8 toestellen als vervanging van de SeaKing, met 2 TTH's in optie.

In 2012 besloot Portugal het contract voor 10 exemplaren te ontbinden.[1]

Versies[bewerken]

NFH: NATO Frigate Helicopter[bewerken]

De NFH versie is primair bedoeld voor onderzeebootbestrijding vanaf moederschepen (fregatten en jagers). Dit type wordt dan aangeduid als NH90(M) waarbij de M staat voor Maritiem)

Verder kan dit type taken uitvoeren op het gebied van oppervlakte-oorlogvoering (i.c. aanvallen van andere oorlogsschepen met behulp van zeedoelraketten), opsporing en redding (Search and rescue) en ondersteuning verlenen bij het onderscheppen van drugstransporten en het boarden (i.c. het aan boord laten van mariniers en/of politiepersoneel) van schepen (maritieme interdictie).

Ook kunnen deze toestellen beperkt worden ingezet bij luchtverdediging (mits uitgerust met Stinger raketten - of vergelijkbaar), bevoorrading van schepen (het zogenaamde vertrep - vertical replenishment) en troepentransport.

Deze toestellen zijn uitgerust om zowel overdag als 's nachts te kunnen vliegen en ook in slecht weer, als het schip niet stabiel is.

TTH: Tactical Transport Helicopter[bewerken]

De primaire rol van de TTH versie is het transport van 20 militairen of meer dan 2.500 kg aan vracht. Ook zijn de toestellen geschikt voor Search & Rescue.

Andere mogelijke taken zijn medische evacuaties (MEDEVAC - medical evacuation, met maximaal 12 brancards), speciale operaties, electronic warfare, vliegende commandopost, parachuting, VIP transport en opleiding.

De TTH heeft onder meer zelfdichtende brandstoftanks, in verband met het risico boven land beschoten te worden door afweergeschut.

Aangepaste versies[bewerken]

Een kruisbestuiving tussen de NFH en de TTH is de Marinised TTH (MTTH). Dit is een transporthelikopter voor gebruik vanaf zee. In wezen een TTH variant, maar voorzien van het landingsgestel en de opvouwbare rotorbladen van de NFH.

De TNFH (Tactical NFH) is een uitgeklede NFH, die net als de MTTH transporttaken vanaf zee moet uitvoeren. De TNFH is de "landscoped" versie van de NFH, maar dan zonder de zelfdichtende brandstoftanks van de TTH.

Aantallen[bewerken]

Italiaanse NH90

Volgens het Ministerie van Defensie zijn de laatste aantallen voorgenomen, bestelde en geleverde NH90's als volgt[2]:

Voornemens Gecontracteerd Geleverd
TTH NFH Totaal TTH NFH Totaal TTH NFH Totaal
Frankrijk 133 27 160 34 27 61 3 3
Duitsland 181 38 219 122 122 18 18
Italie 150 46 196 70 46 116 12 12
Nederland - 20 20 20 20 10 10
Portugal[1] 10 - 10 10 10
Belgie 6 4 10 4 4 8 1 1 2
Subtotaal NAHEMO 470 135 615 230 97 327 31 14 45
Noorwegen 14 14
Finland 20 20 9 9
Zweden 18 18 6 6
Spanje* 45 45
Griekenland* 20 20
Oman* 20 20 4 4
Australië 46 46 13 13
Nieuw Zeeland* 9 9
Totaal NH90 408 111 519 62 11 73

Toelichting op de tabel: Nederland neemt sinds 7 januari 1991 samen met Duitsland, Frankrijk, en Italië deel aan dit Europese samenwerkingsproject. In 2001 is Portugal en op 25 oktober 2006 België toegetreden. Samen vormen deze zes landen de ´Nato Helicopter Management Organisation´ (NAHEMO). Er wordt samengewerkt met Noorwegen, Zweden, Finland en Australië die eveneens NH90-helikopters hebben besteld. Deze landen behoren met de NAHEMO-landen tot de zogenaamde NH90 Community. De landen met * zijn momenteel nog geen lid van de NH90 Community. Spanje en Nieuw-Zeeland hebben een verzoek gedaan om zich te kunnen aansluiten.

Prijzen[bewerken]

Vliegdemonstratie door een Duitse NH90

Prijzen per toestel wat Frankrijk schatte in 2001 varieerden van €19 miljoen voor de TTH tot €30 miljoen voor de NFH. Italië tekende een contract van €3,2 miljard voor haar 116 (+ 1 optie) helikopters, voor een tijd van 2000 tot 2018.

In 1999 wilde Defensie voor een bedrag van 1,3 miljard gulden twintig exemplaren van de NH90 kopen ter vervanging van de Lynx-helikopters van de marine[3], dat wil zeggen circa dertig miljoen Euro per stuk.

In 2011 is sprake van 1 miljard Euro voor de aanschaf van twintig exemplaren[4], oftewel vijftig miljoen Euro per stuk. Naar verwachting is met de kosten van de materiële exploitatie voor de twintig NH90 toestellen een bedrag gemoeid tussen de € 20 miljoen en € 25 miljoen per jaar.[2]

Status Nederlandse NH90's[bewerken]

De Nederlandse regering heeft 20 stuks (NH90) aangeschaft ter vervanging van de Lynx SH-14D maritieme helikopter en de AB-412-reddingshelikopter. In gevolge de Helikopterstudie van het Ministerie van Defensie zal de configuratie thans 12 stuks NFH en 8 stuks (met een optie op nog 2) TNFH zijn. De 12 NFH worden gestationeerd op Maritiem Vliegkamp De Kooy en worden ingezet voor maritieme taken, zoals het opereren vanaf schepen en search and rescue taken. De andere 8 TNFH gaan transporttaken verrichten vanaf Vliegbasis Gilze-Rijen.

Door diverse problemen bij de ontwikkeling en productie is de introductie van de NH90 NFH helikopter bij de Marine Luchtvaartdienst diverse malen uitgesteld. In september 2007, tijdens de Heldair Show Maritiem, op het marinevliegkamp De Kooy, werd de eerste Nederlandse NH90 NFH getoond. De eerste NH90 heeft op 12 februari 2008 een bezoek gebracht aan de fabrieken van Stork Fokker in Papendrecht[5]. Stork Fokker levert een substantiële bijdrage in het ontwerp en bouw van dit militaire project.

Per april 2014 zijn 12 toestellen in de uitvoering NH90-NFH geleverd: N102 (serienummer NNLN02/1102), N110 (serienummer NNLN03/1110), N164 (serienummer NNLN04/1164), N175 (serienummer NNLN05/1175), N195 (serienummer NNLN06/1195), N227 (serienummer NNLN07/1227), N228 (serienummer NNLN08/1228), N233 (serienummer NNLN09/1233), N234 (serienummer NNLN10/1234), N258 (serienummer NNLN11/1258), N277 (serienummer NNLN12/1277), N316 (serienummer NNLN13/1316).

Eerder is op De Kooy ook de N088 (serienummer NNLN01/1088) gesignaleerd, maar die vliegt nog onder de Italiaanse testregistratie en is derhalve nog niet afgeleverd.

Kritiek[bewerken]

Duitse NH90

Op 1 juni 2011 publiceerde Trouw het bericht[4] dat volgens een intern rapport van de Koninklijke Luchtmacht blijkt dat de NH90 te zwaar is, minder mensen kan meenemen dan was voorzien en bij hoge temperaturen een kleinere actieradius heeft.

Hoewel de NH90 volgens minister van Defensie Hillen in de plaats komt van de uit te faseren Cougar van de Koninklijke Luchtmacht zou de NH90 niet in staat zijn om dezelfde taken uit te voeren. De nieuwe helikopter is 600 kilo te zwaar en kan daardoor minder gewicht meenemen. Bij operaties boven zee kan de NH90 slechts vijf of zes van de gewenste twaalf personen vervoeren. De Cougar kwam tot negen. Met drie mensen aan boord kan de NH90 boven hete en droge gebieden slechts 85 mijl vliegen in plaats van de gewenste 185 mijl. Het toestel is derhalve beperkter inzetbaar.

Ook de Duitse krijgsmacht is kritisch[6] over de NH90. Niet alleen de prestaties vallen tegen, maar ook de beperkte ruimte in het toestel zorgt voor irritaties.

De Belgische luchtmacht is positief en stelt dat het gaat om oude rapporten: ‘Dit gaat over de testvluchten die met die toestellen zijn uitgevoerd. Al die tekortkomingen zijn bij mijn weten aangepast.'[7]

Op 27 juni 2014 werd bekend dat het ministerie van Defensie de afname van de laatste zeven exemplaren van het toestel opschort vanwege grote problemen met roestvorming en slijtage. Er waren twintig NH90's besteld en er zijn er dertien afgeleverd. Onderzoek heeft circa honderd mankementen opgeleverd bij de NH90.[8]


Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties