Evacuatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Evacuatie of ontruiming is het wegtrekken of verplaatsen van meestal groepen personen van een gevaarlijke of omstreden plaats naar een veiligere vanwege dreiging of het plaatsvinden van een gevaarlijke gebeurtenis of andere dringende omstandigheid. Evacuatie kan vrijwillig of gedwongen gebeuren. De meeste overheden hebben uitvoerige regels opgesteld aangaande evacuaties. Ook in internationale verdragen, zoals het Verdrag van Genève, staan aanwijzingen voor evacuaties.

Voorbeelden zijn de evacuatie van een gebouw vanwege een bommelding of brand en de evacuatie van een gebied vanwege een calamiteit, overstroming of bombardement of de evacuatie van een stad vanwege een orkaan. In situaties waarbij gevaarlijke materialen een rol spelen of mogelijke besmetting moeten evacués soms ontsmet worden voordat ze uit het gevaarlijke gebied worden gehaald.

Evacuatiemelding[bewerken]

Een openbare bekendmaking van evacuatie voor de bevolking, bijvoorbeeld voor een dreigende kernramp wordt meestal gegeven door sirenes gevestigd in bijna elke gemeente in België en Nederland. Deze creëren een luide huiltoon eventueel gevolgd door een gesproken mededeling ("Evacuatie, evacuatie!").

Een andere soort van evacuatie omvat bijvoorbeeld brand, bommelding of andere (in)directe gevaren binnen een (gesloten) omgeving. In zo'n geval wordt meestal het brandalarm in werking gesteld. Soms worden er ook specifieke evacuatieinstallaties geïnstalleerd (nucleaire bedrijven, voetbalstadions, enz).

Een evacuatiemelding kan ook manueel gebeuren. Door middel van gesproken boodschappen. Dit kan enerzijds rechtstreeks van persoon tot persoon of via een intercomsysteem.

Redenen voor evacuatie[bewerken]

Evacuaties kunnen plaatsvinden voor, tijdens of na natuurlijke rampen zoals:

Andere redenen kunnen zijn:

  • militaire aanvallen
  • industriële ongelukken
  • verkeersongevallen
  • brand
  • bommen
  • terroristische aanvallen
  • besmettelijke massa-infectie door een gevaarlijk of gemuteerd virus/bacterie (Vb: SARS)

Maatregelen bij evacuatie[bewerken]

De te nemen maatregelen zijn vastgelegd in een Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) en rampen- en calamiteitenplannen.

Overheid[bewerken]

De overheid kan opdracht aan de bevolking geven tot evacuatie. Wanneer zo'n evacuatie nodig is dient de burger de aanwijzingen van de overheid op te volgen, die meestal via radio en televisie worden gegeven.

De Nederlandse overheid geeft in de wet uitgebreide voorschriften en regels met betrekking tot evacuaties en evacués, onder meer in de

  • Arbeidsomstandighedenwet[1]
  • Besluit informatie inzake rampen en crises[2]
  • Kernenergiewet[3]
  • Mijnreglement continentaal plat[4]
  • Regeling bereddingskosten evacués[5]
  • Regeling aanvullende regels veiligheid wegtunnels[6]
  • Regeling eisen theorie-examen rijbewijscategorie D[7]
  • Verdrag van Genève voor de verbetering van het lot der gewonden, zieken en schipbreukelingen van de strijdkrachten ter zee, Genève, 12-08-1949[8]

Rode Kruis[bewerken]

Bij rampen of in oorlogstijd heeft ook het Rode Kruis een belangrijke rol bij evacuaties en het verlenen van snelle en primaire hulp aan evacué(e)s. Bij de evacuatie van Arnhem op 28 september 1944 speelde het Rode Kruis een grote rol. Op 25 juli 2012 hielp het Rode Kruis 150 evacué(e)s op het Kanaleneiland in Utrecht nadat in hun woningen asbest was aangetroffen[9].

Tweede Wereldoorlog[bewerken]

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vonden op grote schaal evacuaties plaats in vrijwel alle landen die aan oorlogsgeweld blootstonden. In Nederland bijvoorbeeld werden in mei 1940 vanwege de nazi-Duitse inval Amersfoort en omgeving, Breda en omgeving, Rhenen en omgeving en Middelburg van overheidswege geëvacueerd.

De bezetters bepaalden dat vanaf 1942 vrijwel de gehele Nederlandse westelijke kuststrook geëvacueerd moest worden. Delen van kustplaatsen zoals Scheveningen werden vervolgens afgebroken, om de bouw van de Atlantikwall, het stelsel van nazi-Duitse verdedigingswerken tegen een inval vanuit de zee, mogelijk te maken. Ook evacueerden de bezetters regelmatig wijken vanwege de aanleg van militaire vliegvelden of de vestiging van andere bases, zoals bijvoorbeeld de villawijk Trompenburg in Hilversum, waar de Duitse legerleiding in Nederland zich vestigde onder leiding van generaal Friedrich Christiansen.

In september 1944 werden Arnhem en omgeving op last van de bezetter vanwege de Operation Market Garden geëvacueerd, die vervolgens de kans greep om op grote schaal bezittingen te roven.

In mei 1940 bij de Duitse inval vonden in België op grote schaal evacuaties plaats, vooral uit westelijker gelegen plaatsen. Deze waren soms door de overheid georganiseerd en vonden soms spontaan plaats.

Vanaf 1940 werden Britse kinderen uit vooral Zuid-Engeland, vooral uit Londen, geëvacueerd naar plaatsen buiten het bereik van de Duitse luchtaanvallen die erg hevig werden met de start van de Slag om Engeland in juli 1940, en vooral naar het militair-strategisch onbelangrijke platteland.

Aan het einde van de oorlog ontstond een evacuatie van miljoenen mensen vanuit voormalige Duitse gebieden in Tsjechië en Polen. Daarbij vielen vele duizenden doden.

Sinds het aflopen van de oorlog worden regelmatig tijdens het bouwseizoen (delen van) plaatsen in vooral Duitsland geëvacueerd vanwege de vondst van blindgangers.

Lokale maatregel[bewerken]

Evacuatie kan ook nodig zijn van een gebouw of plaats op gezag van de eigenaar of beheerder. In kleinere gebouwen of plaatsen gebeurt de alarmering via geluidssignalen of gesproken boodschappen. Wanneer deze in werking treden dient men het gebouw of plaats onmiddellijk te verlaten via de dichtstbijzijnde uitgang of nooduitgang. In grotere gebouwen of plaatsen worden alarmmeldingen meestal via de intercom doorgegeven. Ook hierbij geldt dat men zich onmiddellijk naar de afgesproken evacuatieplaats dient te begeven.

Recente evacuaties[bewerken]

Externe link[bewerken]

Referenties[bewerken]

  1. http://wetten.overheid.nl/BWBR0010346/geldigheidsdatum_22-12-2011
  2. http://wetten.overheid.nl/BWBR0006755/geldigheidsdatum_04-09-2013
  3. http://wetten.overheid.nl/BWBR0002402/geldigheidsdatum_04-09-2013
  4. http://wetten.overheid.nl/BWBR0002564/geldigheidsdatum_31-12-2002
  5. http://wetten.overheid.nl/BWBR0007611/geldigheidsdatum_wijkt_af_van_zoekvraag/geldigheidsdatum_01-05-2003
  6. http://wetten.overheid.nl/BWBR0019806/geldigheidsdatum_04-09-2013
  7. http://wetten.overheid.nl/BWBR0015602/geldigheidsdatum_26-12-2012
  8. http://wetten.overheid.nl/BWBV0005410/geldigheidsdatum_04-09-2013
  9. http://www.rodekruis.nl/actueel/nieuws/paginas/rode-kruis-vrijwilligers-helpen-evacuees-in-utrecht.aspx