Windturbine

Windturbines op de rechter havendam in Zeebrugge

Eén van de vier windturbines (2005) uit Lanaken industriepark

Windturbines in opbouw voor het windmolenpark voor de Noord-Hollandse kust

Windturbinepark in de ochtend

Windturbines langs het Boudewijnkanaal in Brugge

Tonmolen met verticale as te Paasloo. Deze molen wordt gebruikt om een waterpomp aan te drijven, maar met hetzelfde principe kan een generator aangedreven worden.

Darrieus windturbine

Panemoon-windmolen met roterende zeilen in Osijek (Kroatië).

Windturbine is de naam die wordt gebruikt voor moderne windmolens. Deze worden meestal gebruikt om elektriciteit (groene stroom) op te wekken, soms in grote 'parken' met vele windturbines, bijvoorbeeld in Nederland op de Maasvlakte en in België in de haven van Brugge-Zeebrugge.

Voor- en nadelen worden besproken onder het lemma windenergie.

De twee hoofdtypes windturbine zijn de Horizontale-asturbine en de Verticale-asturbine.

Windturbines met horizontale as

Zie Horizontaleaswindturbine voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Windturbines met een horizontale as komen in Nederland en wereldwijd momenteel (2006) verreweg het meest voor.

Windturbines met verticale as

Zie Verticaleaswindturbine voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Verticale-aswindturbines (VAWT) zijn onafhankelijk van de windrichting. Voor toepassing in bebouwde omgeving of op gebouwen zijn verticale-as turbines zeer geschikt.

Duurzaamheid

In tegenstelling tot de energie die een windmolen genereert, is niet alles aan een windmolen duurzaam. Zo zijn de meeste windmolenwieken gemaakt van een composiet van polyester en polyurethaan, een combinatie die na gebruik slecht te recyclen is. De levensduur van een windmolenwiek bedraagt ca. 15-20 jaar. De afvalstroom bedroeg in 2007 reeds 200 bladen per jaar, over 15 jaar zal die zijn toegenomen tot minstens 1200 wieken per jaar, een enorme afvalberg. Om het tweede leven van deze wieken te promoten, is door 2012Architecten een speeltuin ontworpen waar vijf afgeschreven wieken worden hergebruikt als speeltuin.

Windturbines in Nederland

Stand december 2008: 1858 grote windmolens, samen met een generatorvermogen van 1736 MW.

		Jaarproductie		Vermogen		Aantal
	Provincie	MWh	%	MW	%	Turbines	%
1	Flevoland	969 032	37	471,280	40	523	31
2	Noord-Holland	466 886	18	199,695	17	296	17
3	Zuid-Holland	479 937	18	179,770	15	137	8
4	Friesland	275 363	10	110,540	9	307	18
5	Zeeland	182 975	7	79,745	7	155	9
6	Groningen	153 517	6	76,348	7	220	13

			Jaarproductie		Vermogen	Aantal
	Gemeente	Prov	MWh	%	MW	Turbines
1	Zeewolde	Fl	410 937	16	197,280	228
2	Rotterdam	Zh	343 283	13	117,450	65
3	Wieringermeer	Nh	281 457	11	113,560	94
4	Dronten	Fl	270 297	10	122,465	94
5	Lelystad	Fl	185 119	7	101,630	104

Windturbines in de Eempolder

Een tijdje was de windturbine van Zoetermeer (1,5 MW vermogen, langs de A12) de hoogste turbine in Nederland. Molens met een tweemaal zo groot vermogen van 3,0 MW staan onder meer bij Neeltje Jans; ze zijn bijvoorbeeld van het type Vestas V90, met een rotordiameter van 90 meter en een torenhoogte van 80 of 105 meter.

In 2007 werd de helft van de in Nederland opgewekte groene stroom opgewekt door windturbines.
Nederland

Jaar	Aantal turbines	Opgesteld vermogen (MW)	Jaarproductie (GWh)
2005			2067
2006			2733
2007			3438
2008			4260
2009	±2000	1993	4589

Bijna een kwart van het opgesteld vermogen in Nederland eind 2007, ruim 400 van de 1.700 MW, is aangesloten bij Coöperatie Windunie. De stroom uit deze windturbines wordt aan huishoudens geleverd onder de naam Winduniestroom.

Windturbines in Vlaanderen

Tijdslijn

Jaar	Aantal turbines	Opgesteld vermogen (MW)	Jaarproductie (GWh)
1994	9	22	9
1995	9	22	8,6
1996	9	22	7,9
1997	9	22	7,9
1998	9	24	10,8
1999	11	28	12,7
2000	13	34	15,5
2001	17	44	34,7
2002	34	52	56,3
2003	56	62	58,9
2004	59	77	95,04
2005	94	100	154,4
2006	130	109	237
2007	127	157	309
2008	110	181	?

Uit de bovenstaande cijfers blijkt dat in het jaar 2007 er een gezamenlijk vermogen was voorzien van 157 MW voor de Vlaamse windmolens. Indien windmolens met een gezamenlijk vermogen van 157 MW een jaar aan 100% van hun vermogen zouden werken, dan produceren ze samen 1375 GWh. In 2007 werd er slechts 309 GWh geproduceerd, in plaats van 1375 GWh. De windmolens werkten dus gemiddeld aan 22% van hun maximaal geïnstalleerd vermogen.

Deze cijfers kunnen geëxtrapoleerd worden. België verbruikt jaarlijks 78.000 GWh aan elektriciteit. Windenergie had in 2006 hier een bijdrage in van 1,4%. Indien windmolens 100% van de huidige elektriciteitsproductie zouden moeten voorzien, dan zijn er minstens 7.800 windmolens van 5 MW nodig. Dit betekent dat er 60 maal zoveel windmolens zouden moeten worden geplaatst als in de huidige situatie.

Lijst

(alfabetisch op gemeente)

Gemeente	Vermogen	Uitbater	Opmerkingen
Antwerpen, Zandvlietsluis	2 x 1MW, E70	VLEEMO
Beveren, Kallo	1 x 0,1 MW, Turbowinds T-600	GRC
Blighbank, (op zee)	55 (55 x 3 MW)	Belwind	Dit windpark is het verst van land gelegen van de hele wereld
Brugge, Herdersbrug	2 (2 x 0,6 MW) Turbowinds T-600-windturbines	Electrawinds Plus
Brugge, Herdersbrug	7 (7 x 0,9 MW) Turbowinds T-600-windturbines	Aspiravi Plus
Brugge, Herdersbrug	7 (7 x 1,8 MW) Enercon E66-windturbines	Electrawinds
Brugge, Herdersbrug	5 x 0,6 MW	Electrabel
Diksmuide	2 (2 x 0,8 MW) Enercon E-48-windturbines	coöperatie BeauVent
Eeklo	1 (1 x 1,8 MW) Enercon E66-windturbine	Aspiravi Plus
Eeklo	3 (2 x 1,8 MW en 1 x 0,6 MW) Enercon-windturbines	de coöperatie Ecopower
Gent, Oostakker	3 x 2 MW	Electrabel	op het terrein van Volvo Trucks
Gent, Rodenhuize	2 x 2 MW	Electrabel	op het terrein van Electrabel
Gent, Wondelgem	2 x 2 MW	Electrabel	op het industrieterrein Durmakker en de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding.
Gent, kluizendok	11 (11 x 2 MW) Enercon-windturbines	Ecopower en SPE Power
Gistel	1 x 2 MW	coöperatie BeauVent/Ecopower	langs de A18/E40 ten oosten van de afrit Gistel
Gistel	1 x 2 MW	Electrawinds	langs de E40
Gistel	4 x 2 MW, Enercon E70-4	Aspiravi	langs de E40
Halle	1 x 1,65 MW, Vestas V66	Colruyt
Hasselt, Godsheide	2 (2 x 2 MW) Vestas V90	Aspiravi	langs Albertkanaal
Hoogstraten	6 x 2 MW	Electrabel
Kapelle-op-den-Bos	3 (3x0,4 MW) Turbowinds T-400-windturbines	Aspiravi	sluis Zemst - Kanaal van Willebroek
Kasterlee (Lichtaart)	1 windturbine (0,66 MW)	Electrabel	in Bobbejaanland
Kortrijk	4 windturbines van 2 MW	Enercon	langs E17
Kruibeke	3 (3 x 2 MW) DeWind D8-windturbines	Fortech	met participatie van cvba Wase Wind langs de E17
Laakdal	6 x 1,5 MW	Seeba	op de terreinen van Nike tussen E313 en Albertkanaal, sinds juni 2006, 22GWh per jaar
Lanaken	4 (4 x 2 MW Vesta V80	Electrabel	Hoogte 100 meter, rotordiameter 80 m, langs Albertkanaal
Lommel	8 x 2MW (Vestas V80-100m)	Gislom	op de terreinen van Umicore langs de J&R Vlegelstraat
Melle, Gijzenzele	3 x 2,3 MW	SPE-Luminus	op de terrein van de Proefhoeve (Universiteit Gent) langs de E40, afrit Wetteren
Middelkerke, Lombardsijde	1 x 0,66 MW Vestas V47 en 1 x 0,9 MW Neg Micon	Aspiravi
Puurs	2 x 2MW	Aspiravi	langs het kanaal Brussel-Rupel, op grond van de Vlaamse Gemeenschap
Schelle	3 x 1,5 MW	Electrabel
Zedelgem	1 (1 x 1,8 MW) Enercon E66-windturbine	Electrawinds
Zeebrugge, oostelijke strekdam en LNG-dam	24 (2x0,6 + 12x0,4 + 10x0,2 MW) Turbowinds-windturbines	Aspiravi	Dit windmolenpark werd reeds gebouwd in 1987 en was daarmee een van de eerste in Europa.

Windturbines in Schelle

In aanbouw

• In Lommel komen nog eens 6 windmolens bij, oorspronkelijk waren er 8 gepland, maar dit mocht niet omwille van de aanvliegroute naar de vliegbasis in Keiheuvel (Balen); een van de acht bestaande moet nog verplaatst worden omdat die te dicht bij de autoweg staat.
• In Zeebrugge worden sinds september 2008 de 24 kleinere turbines uit 1987 vervangen door 14 grotere turbines van 850 kW.
• In Ieper komen er ook windmolens langs de kaai.
• Fortech bouwt in 2008 twee bijkomende windturbines in Melsele (Beveren) langs de E17
• De bouw van een farshore windenergiepark op de Thorntonbank, 27 à 30 km in de Noordzee is beeïndigd. De eerste zes turbines werden geplaatst. Deze hebben samen een vermogen van 30 MW. In haar latere fases,die zullen worden gebouwd in 2012 en 2013 zal het park een geïnstalleerd vermogen van 325 MW krijgen. De jaarproductie zou kunnen oplopen tot 1000 GWh.
• Het grootste, verste en diepst gelegen windpark werd in 2010 op de Bligh zandbank gebouwd, 52 km uit de Belgische Kust. Belwind produceert met haar 55 windturbines van 3 MW nu 540 GWh elektriciteit per jaar. In 2013 zal naast de Bligh Bank een even grote centrale gebouwd worden. De Belwind-Bligh Bank centrale zal dan 1,1 TWh elektriciteit produceren, voldoende voor 330.000 gezinnen.

Opbouw offshore windturbinepark Thornton Bank

Windmolen op de Thorntonbank

De eerste bouwfase begint met het maken van de fundering in de Oostendse haven. Er worden in de eerste fase zes funderingen afgewerkt. Later worden de ladders en het toegangsplatvorm in de structuur geïntegreerd. Daarna worden ze over land naar de kaai getransporteerd en via een ponton naar de Thorntonbank.

De tweede fase bestaat uit het klaarmaken van de zeebodem. Eerst wordt de losse zandlaag weggebaggerd, daarna de dichtere zandlaag en vervolgens het overtollig zand en sedimenten. Dan volgt een grindlaag waar de funderingen op zullen rusten.

In de derde fase brengt het ponton de fundering naar de voorbereide locatie en zet hem neer op de grindlaag. De fundering wordt geballast en beveiligd zodat deze niet zou gaan bewegen.

De vierde fase bestaat uit het maken van de turbines. De onderdelen worden op elkaar gemonteerd en die worden door het ponton naar de fundering gebracht en gemonteerd.

Als laatste wordt de molen aangesloten op het elektriciteitsnetwerk en zo wordt de stroom naar de huizen van 600.000 Belgen gebracht.

Opbouw Belwind-Bligh Bank Farshore Elektriciteitscentrale

Zie Belwind voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

In planning

• Ook op een volgende zandbank, evenwijdig aan de Thorntonbank, die de naam Bank Zonder Naam draagt, plant men een windmolenpark van 36 windturbines van elk 6 MW of 72 windturbines van elk 3 MW. Het project draagt de naam ELDEPASCO en bestaat uit de aandeelhouders Electrawinds, Depret, Aspiravi en Group Colruyt.
• In totaal zullen de zeven projecten rond de Thorntonbank en de zandbank Noordhinder over een vermogen van 2.300 MW beschikken. Dit windmolenpark zou 6% tot 10% kunnen leveren van de totale Belgische elektriciteit. Dit park zou, zolang een reusachtig Duits windmolenpark in zee niet klaar is, het grootste windmolenpark in zee ter wereld worden.
• Hasselt maakt een plan voor de bouw van 5 windmolens ter hoogte van de Grenslandhallen
• Langs de E313 ter hoogte van Herentals maakt men een plan voor een vijftal windturbines tegen 2010 met een hoogte van ongeveer 140 meter.
• Voor eind 2009 zijn in totaal 45 nieuwe windturbines gepland met een bijkomend vermogen van 84,4 MW. 57 MW hiervan betreft de turbines in West-Vlaanderen, maar ook in Antwerpen (14 MW) en Oost-Vlaanderen (13 MW) wordt het totale vermogen verhoogd.
• In Essen worden 4 windmolens met een totaal vermogen van 10MW geplaats.

Trivia

• In de hoofdstad van Bahrein, Manamah wordt het Bahrain World Trade Center gebouwd. Dit is 's werelds eerste wolkenkrabber waarin windturbines zijn geïntegreerd.

Zie ook

• Windenergie
• Windmolenpark
• Lijst van windturbinefabrikanten
• Energy Ball

Externe links

Mediabestanden

• Windenergie.nl, webportal met praktische (bestuurlijke) informatie voor de ontwikkeling en bouw van grote windmolens en windmolenparken
• CBS-statistieken. Windenergie; elektriciteitsproductie, capaciteit en windaanbod per maand
• (en) Guided Tour on wind energy
• (en) Overzicht Europese windenergietechnologie, opgesteld door Europese deskundigen met subsidie van de Europese Gemeenschap
• Windenergiepark op de Thorntonbank
• (en) Wind Turbine Technology Gets Bigger and Better

Referenties