De Leeuwenkoning

De Leeuwenkoning
Afbeelding gewenst
Regie	Roger Allers Rob Minkoff
Productie	Don Hahn
Scenario	Irene Mecchi Jonathan Roberts
Hoofdrollen	Matthew Broderick Jeremy Irons James Earl Jones Jonathan Taylor Thomas Nathan Lane Ernie Sabella Moira Kelly Robert Guillaume Rowan Atkinson Whoopi Goldberg Cheech Marin Jim Cummings
Muziek	Elton John Hans Zimmer
Distributie	Walt Disney Pictures
Première	15 juni 1994
Lengte	88 minuten
Taal	Engels
Land	Verenigde Staten
Budget	$ 79.300.000
Opbrengst	$ 783.841.776
Nominaties	66
Prijzen	24
Vervolg	De Leeuwenkoning II: Simba's trots
IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal    Film

De Leeuwenkoning (Engelse titel The Lion King) is een Amerikaanse animatiefilm uit 1994, geproduceerd door Walt Disney Feature Animation. Het is de 32ste van Disneys animatiefilms. Vanwege de toen geldende spellingregels was de Nederlandse versie destijds uitgebracht als De Leeuwekoning (dus zonder de tussen-n). Deze schrijfwijze was onder meer te vinden op de filmposters en video-uitgaven. Later werd de titel aangepast in Leeuwenkoning.

Verhaal

De Leeuwenkoning vertelt het verhaal van de Afrikaanse savanne, waar de koning der dieren, de leeuw, heer en meester is. De dieren zijn allemaal dusdanig vermenselijkt dat zij kunnen praten en denken als mensen.

Koning Mufasa woont, samen met zijn vrouw Sarabi en de andere leeuwen, op de koningsrots, en is de trotse heerser van de savanne. In zijn schaduw staat zijn broer Scar. Scar is vol wrok en ziet zijn broer liever gaan dan komen: hij wil zelf koning worden.
Volgens een vast ritueel bij de geboorte van een nieuwe prins stromen alle dieren in het koninkrijk toe naar de koningsrots. Voor het oog van vele zebra's, olifanten, buffels en andere dieren presenteert de mandril Rafiki de jongste welp en kroonprins, Simba. Mufasa leert Simba wat het koningschap inhoudt en dat hij ook ooit koning zal worden. Hij vraagt Simba om nooit buiten de grens van het koninkrijk te komen. Dit wekt de nieuwsgierigheid van Simba. Simba is beste vrienden met Nala en samen komen ze al snel in de problemen wanneer ze buiten de grens van het koninkrijk gaan kijken. De 'knecht' van de koning, roodsnaveltok Zazu, komt er al gauw achter wat ze van plan zijn, maar hij is niet in staat de twee tegen te houden. Zo komen ze in aanraking met de hyena's Shenzi, Banzai en Ed, aan wie ze ternauwernood ontkomen.

In een poging Mufasa van zijn troon te stoten en ook zijn opvolger Simba uit de weg te ruimen, roept Scar de hulp in van de verstoten dieren die onderaan de voedselketen staan: de hyena's. Met hun hulp ontstaat er een stormloop van op hol geslagen gnoes, die recht op de plek af komen waar Scar Simba met een smoes naartoe heeft gelokt. Mufasa's poging om Simba te redden lukt, maar hij belandt zelf in een hulpeloze positie waarbij hij aan een rots hangt, net boven de stormloop met de gnoes. Scar staat bovenaan de klif. Na smeekbedes van Mufasa, grijpt Scar hardhandig met zijn klauwen in de poten van Mufasa. Met de woorden 'Lang leve de koning', gooit Scar Mufasa van de rots, waardoor deze zijn dood tegemoet valt. Simba is getuige van deze moord. Een hulpeloze Simba blijft achter bij het dode lichaam van zijn vader, hopende dat hij zal ontwaken.

Scar maakt Simba wijs dat het zijn schuld is dat Mufasa is omgekomen, en zegt hem te vluchten en nooit meer terug te komen. Hij stuurt de hyena's Shenzi, Banzai en Ed achter Simba aan om hem te vermoorden, maar Simba ontkomt aan hen door te vluchten. Hij vlucht naar het tropisch regenwoud, waar hij het stokstaartje Timon en het winderige knobbelzwijn Pumbaa ontmoet. Hoewel hij behoorlijk verdrietig is en zich schuldig voelt voor de dood van zijn vader, wil hij in eerste instantie niets weten van de vreemdelingen. Maar door hun open en vrolijke karakter trekt hij een beetje bij. Van hen leert Simba 'Hakuna matata': Heb geen zorgen. Simba besluit zijn oude leventje achter zich te laten, overtuigd dat de dood van zijn vader zijn schuld was. En leeft een bijna zorgeloos leven in het tropische regenwoud. Hij groeit op van welp tot leeuw onder toeziend oog van Timon en Pumbaa.

Ondertussen heeft Scar het koninkrijk overgenomen van Mufasa en heeft Sarabi en de leeuwinnen voorgelogen over de dood van zowel Mufasa als Simba. Ook de hyena's doen hun intrede op de koningsrots, tot ongenoegen van de leeuwentroep. De inmiddels volwassen Nala gaat op jacht naar voedsel en komt terecht in het regenwoud waar Simba is opgegroeid. Terwijl ze op Pumbaa jaagt komt ze oog in oog te staan met de volwassen Simba, die Pumbaa juist beschermt. Tot vreugde van Nala nadat ze ontdekt wie deze vreemde leeuw is. Zij vertelt hem dat iedereen hem dood waant en het rijk is uiteengevallen en dat iedereen honger lijdt onder Scars bewind. Simba blijft zich schuldig voelen voor zijn vaders dood en voelt zich niet geroepen om koning te worden. Tot de mandril Rafiki er een stokje voor steekt en hem laat zien dat zijn vader nog in hem voortleeft. Hij leert hem een grote levensles: Je kunt van je verleden wegrennen of er van leren. Dit alles doet Simba besluiten terug te keren naar de koningsrots. Ook Nala keert terug samen met Timon en Pumbaa zodra deze horen dat Simba onderweg is naar zijn geboorteplaats.

Eenmaal aangekomen ziet Simba hoe de savanne een dorre en dode omgeving is geworden en is vastbesloten zijn koninkrijk terug te winnen. Ze sluipen de rots binnen en Simba moet toezien hoe slecht zijn moeder wordt behandeld door Scar. Timon en Pumbaa helpen met het afleiden van enkele hyena's terwijl Simba naar voren stapt en opkomt voor zijn moeder, die neer is geslagen door Scar. Door zowel zijn moeder als Scar wordt hij aangezien voor Mufasa. Als duidelijk wordt dat het om Simba gaat is ieder verrast, behalve Scar. Scar houdt zich eerst zoet, maar al gauw komt zijn ware aard weer naar boven. Hij beschuldigt Simba zijn vader te hebben vermoord tegenover de leeuwinnen en zijn moeder Sarabi. Deze kunnen dit niet geloven. Simba voelt zich zo schuldig dat hij niet ontkent wat Scar hen vertelt.

Als Simba aan de rots hangt met Scar die hem vastklemt met zijn klauwen, herinnert Scar zich hardop dat deze scene hem bekend voorkomt. Dat dit hem doet denken aan zijn vader die ook zo aan zijn einde is gekomen. Hij fluistert in Simba's oor dat hij Mufasa vermoord heeft, denkend dat Simba nu ook zijn dood tegemoet gaat. Echter, Simba's herinnering aan de dood van zijn vader komt boven en hij valt Scar, ondanks zijn ietwat benarde situatie, aan. Terwijl Simba Scar bijna verstikt, bekent Scar tegenover hem en de troep, waaronder zijn moeder, dat hij Mufasa heeft vermoord. Hierop ontstaat een gevecht tussen de leeuwen en de hyena's. Scar rent laf weg, maar Simba achtervolgt hem. Als Simba Scar in het nauw heeft gedreven, beveelt hij hem te vertrekken op dezelfde manier zoals Scar hem als klein welpje ooit vertelde weg te gaan. Scar verklaart alles te doen wat Simba hem opdraagt en beschuldigt bovendien de hyena's ervan dat het hele plan om alles over te nemen hun idee was. Scar begint vervolgens het gevecht door Simba gloeiend heet materiaal in zijn gezicht te gooien. Na een heftige worsteling wordt Scar door Simba van de rots gegooid. Hij overleeft dit, maar dan komen de hyena's. Zij verwijten hem dat hij al zijn helse plannen heel laf op hen heeft afgeschoven tegenover Simba. De troep hyena's vermoordt hem uiteindelijk.

De savanne die grotendeels in de brand stond door de bliksem wordt geblust door de regen. De bomen worden weer groen en alles wordt weer als vanouds. De gehele troep en de dieren van de savanne kijken toe als Simba zijn plek op de rots opeist waar zijn vader Mufasa ooit in volle glorie zijn jonge Simba geleerd heeft wat van hem zal worden. Hij heeft zijn koninkrijk en trouwt met Nala.

De film eindigt bijna net zoals hij begon: Rafiki presenteert voor het oog van alle dieren een welpje, maar dit keer dat van Simba en Nala.

Rolverdeling

Personage	Stem (Nederlands versie)	Stem (originele versie)
Volwassen Simba	Jurrian van Dongen	Matthew Broderick
Jonge Simba	Piet Hein Snijders	Jonathan Taylor Thomas
Volwassen Nala	Ryan van den Akker	Moira Kelly
Jonge Nala	Dewi Douwes	Niketa Calame
Mufasa	Coen Flink	James Earl Jones
Zazoe	Paul van Gorcum	Rowan Atkinson
Scar	Arnold Gelderman	Jeremy Irons
Shenzi	Irene Kuiper	Whoopi Goldberg
Banzai	Alfred Lagarde	Cheech Marin
Ed	Peter van Hoof	Jim Cummings
Sarabi	Gerda Havertong	Madge Sinclair
Rafiki	Freddy Gumbs	Robert Guillaume
Timon	David Verbeeck	Nathan Lane
Pumbaa	Door Van Boeckel	Ernie Sabella
Sarafina		Zoe Leader

Achtergrond

Productie

De Leeuwenkoning stond tijdens de productie nog bekend als King of the Jungle.

Net als bij de film Bambi bestudeerden tekenaars echte dieren voor de film. Sommige filmmakers gingen naar Afrika om de dieren daar in het wild te observeren, terwijl andere tekenaars de dieren naar de tekenstudio lieten halen.

Voor het tekenwerk werd op grote schaal gebruikgemaakt van computers, vooral bij de scène met de op hol geslagen gnoes.

De film werd tegelijk geproduceerd met Pocahontas. Lange tijd dachten tekenaars dat Pocahontas de succesvolste van de twee films zou worden, en daarom werd daaraan meer tijd besteed. Hoewel qua opbrengst beide films het goed deden, ontving De Leeuwenkoning uiteindelijk gunstiger kritieken van toeschouwers.

Muziek

Elton John en Tim Rice schreven vijf nieuwe muzieknummers voor de film. Elton John zong zelf "Can You Feel the Love Tonight" in voor de aftiteling. Hans Zimmer in samenwerking met Lebo M verzorgde ook een stuk van de muziek, voorzien van traditionele Afrikaanse muziekelementen.

Drie van de nummers werden tegelijk genomineerd voor een Academy Award: "Can You Feel the Love Tonight", "Circle of Life" en "Hakuna Matata".

Vervolgen en spin-offs

De film werd opgevolgd door twee direct-naar-videofilms: De Leeuwenkoning II: Simba's trots en De Leeuwenkoning III.

Van de film werd een musical gemaakt die in 1997 in première ging.

De personages Timon en Pumbaa kregen na de film hun eigen animatieserie, die 86 afleveringen liep.

Over de jaren zijn een aantal videospellen gebaseerd op de film uitgebracht, waaronder The Lion King, The Lion King: Simba's Mighty Adventure en Timon & Pumbaa's Jungle Games.

Controverse

De film is een paar maal onderwerp geweest van controverse.

De Leeuwenkoning werd aangeprezen als de eerste Disneyfilm die een origineel verhaal bevatte dat niet zou zijn gebaseerd op reeds bestaande werken. Hier worden echter nog wel eens vraagtekens bij gezet. Zo zou de film grote gelijkenissen vertonen met de Japanse anime Kimba de Witte Leeuw. Een andere bron van inspiratie was wellicht William Shakespeares Hamlet. In Hamlet gaat het verhaal ook over een koning (Hamlet senior) die wordt vermoord door zijn broer (Claudius). De zoon van de koning (Hamlet junior) moet de dood van zijn vader wreken.

In de film zingen Timon en Pumbaa op een bepaald moment het lied "The Lion Sleeps Tonight". Dit leidde tot een rechtszaak tegen Disney, aangespannen door de familie van Solomon Linda, die het nummer in 1939 oorspronkelijk had bedacht.

Heruitgave in 3D

Op 16 september 2011 werd de film in Amerika gedurende 2 weken opnieuw in de bioscoop uitgebracht in een speciale 3D-versie. Dit bleek een groot succes en bracht 80 miljoen dollar op. In oktober 2011 verscheen de 3D-heruitgave ook in België en Nederland.

Prijzen en nominaties

In totaal werd de film genomineerd voor 66 prijzen, en won hij er 22, waaronder:

1994

• De Annie Award voor Best Achievement for Voice Acting
• De Annie Award voor beste animatiefilm
• De Annie Award voor Best Individual Achievement for Story Contribution in the Field of Animation

1995

• De Academy Award voor “Beste originele muziek” – 2 gewonnen.
• De BMI Film Music Award - Gewonnen
• De BMI Film & TV Awards voor Most Performed Song from a Film – Gewonnen
• Drie Golden Globes:
  • Beste film
  • 2x Beste originele muziek
• 2x de Young Artist Award voor Best Performance by a Young Actor in a Voiceover - TV or Movie (Jason Weaver en Laura Williams)

2004

• De Golden Satellite Award voor Best Youth DVD

Referenties

Disney-bioscoopfilms