Weesperzijde

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Weesperzijde (Amsterdam))
Ga naar: navigatie, zoeken
Weesperzijde
Wijk van Amsterdam
Map - NL - Amsterdam - Stadsdeel Oost en Watergraafsmeer - Buurt 27 Weesperzijde.svg
Kerngegevens
Gemeente Amsterdam
Stadsdeel Oost
Overig
Postcode(s) 1091
De Amstel, vanaf de Omval in de richting van het het IJ, op de rechteroever de Weesperzijde

De Weesperzijde is een bebouwde Amsterdamse kade aan de oostelijke oever van de Amstel tussen Mauritskade en Omval en langs de Weespertrekvaart, in Amsterdam-Oost. De lommerrijke straat wordt gekenmerkt door monumentale 19e eeuwse panden aan de bebouwde kant en woonboten aan de oeverzijde. De aangrenzende buurt noemt men Weesperzijdestrook'. De overzijde van de Amstel (de Amsteldijk) werd Utrechtsezijde genoemd.

De Weesperzijde was na de drooglegging van de Watergraafsmeer in 1629) de belangrijkste uitvalsweg in de richting Weesp. De Zijde werd al snel gebruikt ter ontspanning en vermaak. Er waren herbergen met aanlegsteigers voor pleziervaartuigen, tuinhuizen en later roeiverenigingen als Poseidon en De Hoop. Van 1884 tot met 1942 was er een tramverbinding,[1] tegenwoordig is het een van Amsterdam's belangrijkste verkeersaders voor fietsverkeer. Het gedeelte tussen de Schollenbrug en de Omval kwam met de annexatie van de gemeente Watergraafsmeer in 1921 binnen de gemeente Amsterdam te liggen.

De eerste tramlijn over de Weesperzijde was de paardentramlijn Professor Tulpplein – Weesperzijde – Schollenbrug. Deze werd ingesteld in 1884 Op 12 maart 1904 kwam de elektrische tramlijn 5 hier voor in de plaats, die tot 30 juli 1942 over de Weeperzijde reed. Van 1 april 1904 tot 9 juli 1942 bereed tramlijn 8 het gedeelte ten tussen de Sarphatistraat en Ceintuurbaanbrug.

De eerste bebouwing stamt uit de 17e eeuw maar is verdwenen. Mede vanwege het uitzicht op de Amstel en het vertier dat water en ijs boden, vestigden zich hier in de negentiende en twintigste eeuw veelal mensen uit de gegoede klasse. Aan de Weesperzijde liggen nog steeds bekende cafés zoals journalistencafé Hesp en studentencafé Lax.

Het grand café, voorheen herberg,[2] Grand Café De Ysbreeker op nr. 23 werd, evenals de monumentale Spiegelpanden om de hoek in de Ruyschstraat, in 1884-1885 gebouwd naar ontwerp en onder leiding van bouwmeester A.L van Gendt die ook het Concertgebouw ontwierp, in opdracht van Bouwmaatschappij De IJsbreker.

Tot de opening van de Utrechtsebrug in 1954 was de Weesperzijde van Omval tot Rozenburglaan bij Duivendrecht de uitvalsweg richting Utrecht. Tegenwoordig is hier een fietspad.

Aan de Weesperzijde ter hoogte van de Burmanstraat ligt nu het clubhuis en sociëteit van de in 1848 opgerichte Koninklijke Amsterdamsche Roei- en Zeilvereeniging de Hoop.

Bij de Omval maakten fabrieken als Purilamento (conserven) en Blooker (cacao),[3] plaats voor de eerste hoogbouw aan de Amstel met Rembrandttoren, Mondriaantoren, en Breitnertoren. Er kwam een kantorencomplex, nu in gebruik bij de Hogeschool van Amsterdam en een aantal appartementsgebouwen.

Literatuur[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Geheugen van de Amsterdamse tram - lijn 5. Lijn 5.
  2. Stadsarchief Amsterdam - Amsterdamse Schatten - IJsbreker De IJsbreker
  3. Stadsarchief Gemeente Amsterdam - Collectie J.L. Scherpenzeel. Weesperzijde