Kantongerecht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Sector kanton)
Ga naar: navigatie, zoeken
Voormalig (tot 1 november 2007) kantongerecht te Beetsterzwaag (mei 2004)
Kantongerecht in Den Haag, Prinsegracht hoek Lombardstraat (nu appartementengebouw)

Het kantongerecht was in Nederland het onderste niveau in de rechtspraak. De gerechtelijke arrondissementen waren daartoe verdeeld in kantons. De kantongerechten werden in 2002 als zelfstandig gerecht opgeheven en als sector kanton geïntegreerd in de rechtbank. De (bijna altijd alleensprekende) rechter bleef wel de titel kantonrechter houden. Door deze wijziging gaat men tegen vonnissen van de kantonrechter in hoger beroep bij het gerechtshof, voorheen kon men eerst nog in beroep bij de arrondissementsrechtbank.

Tot kantonrechter worden alleen ervaren rechtbankrechters benoemd. Dit lijkt vreemd, omdat kantonrechters vaak kleinere zaken behandelen. Zij moeten echter wel alle rechtsgebieden beheersen (strafrecht en alle terreinen van het civiele recht) en alle zaken alleen afdoen (kantonzaken worden immers in enkelvoudige kamer behandeld).

Na de invoering van een nieuwe gerechtelijke indeling van Nederland in 2013 zijn rechtbanken niet meer verplicht om een aparte sector kanton aan te houden. Bij deze reorganisatie is ook het merendeel van de oude kantongerechten als nevenlocatie van de rechtbank gesloten. De kantonrechter als lokale rechter die bekend was met de plaatselijke omstandigheden en die eenvoudig te benaderen was, is daarmee geschiedenis geworden.

Bij het kantongerecht is een advocaat niet verplicht. Alle partijen kunnen dan (wel) zelf het woord voeren.

Klagen over de handelwijze van een kantonrechter is aan strenge regels gebonden. Men kan alleen in hoger beroep.

De kantonrechter binnen het civiele recht[bewerken]

De kantonrechter houdt zich bezig met geschillen over huurzaken, arbeidsrechtelijke zaken, consumentenkoopzaken, (overige) geldvorderingen tot en met 25.000 euro en een aantal familierechtelijke aangelegenheden. art. 93 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

De eKantonrechter[bewerken]

Bij de eKantonrechter kan sinds 2014 een zaak online worden gestart, gevoerd en gevolgd. De eKantonrechter behandelt eenvoudige geschillen:

  • tussen burgers en/of bedrijven
  • over buren-, arbeids- en contractrecht, oftewel geschillen over ‘wonen, werken en winkelen’
  • tot maximaal € 25.000,- . Voor arbeidszaken (transitie- en billijke vergoedingen) geldt dit plafond niet.

Beide partijen moeten het er over eens zijn dat zij het geschil aan de eKantonrechter willen voorleggen. De rechter beslist of een geschil digitaal kan worden behandeld via de eKantonprocedure. Omdat deze procedure maar acht weken duurt, is er geen tijd voor uitgebreid onderzoek of getuigenverhoor. Zaken kunnen vanuit het hele land worden ingediend, maar de behandeling en de zitting vinden plaats bij de rechtbanken van Oost-Brabant en Rotterdam. Griffierecht is verschuldigd. Hoger beroep is in deze procedure niet mogelijk.

Partijen kunnen zich laten vertegenwoordigen door een advocaat, maar dat is niet verplicht.

De kantonrechter binnen het strafrecht[bewerken]

Binnen het strafrecht behandelt de kantonrechter alleen overtredingen. Vaak gaat het om zaken waarin de politie of de officier van justitie een schikkingsvoorstel heeft gedaan. Als de verdachte niet op zo'n voorstel ingaat, komt de zaak bij de kantonrechter.

De verdachte ontvangt dan een dagvaarding waarin precies staat waarvan hij wordt verdacht. De rechter onderzoekt op de zitting wat er is gebeurd. Eerst komt de officier van justitie aan het woord en daarna de verdachte of zijn advocaat. De kantonrechter kan ook getuigen horen. De verdachte mag altijd als laatste nog iets zeggen. De kantonrechter doet meestal meteen na de zitting een mondelinge uitspraak. Tegen de meeste uitspraken is hoger beroep mogelijk bij het gerechtshof.

Internationaal[bewerken]

De functie die de kantonrechter uitoefent binnen de Nederlandse rechtbank komt in België, Frankrijk en Zwitserland het meest overeen met het ambt van vrederechter, alhoewel er ook verschillen bestaan. Het rechtsgebied van een vrederechter in België heet eveneens (gerechtelijk) kanton.

Zie ook[bewerken]