Wikipedia:Etalage

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Overzicht beheerpagina's
Fairytale bookmark golden.svg  Etalage-navigatie


Fairytale bookmark golden.svg
In de etalage staat een selectie van artikelen die gebruikers van Wikipedia bijzonder waarderen en die aan bepaalde standaarden voldoen. Deze artikelen zijn erg uitgebreid en vaak zijn ze geëvalueerd in de review. De artikelen in de etalage zijn beoordeeld als informatief, objectief en inhoudelijk correct, en ze bevatten indien mogelijk de meest recente gegevens. Er staan op dit moment 366 artikelen in de etalage, op een totaal van 2.058.247 artikelen op Wikipedia. Dat betekent dat één op 5.623 artikelen in deze lijst staat. Zie voor meer statistieken de statistiekenpagina.

Voor wie zelf een Etalage-artikel wil proberen te schrijven, kan het nuttig zijn om De Zes Stappen te volgen. Voor het verbeteren van je artikel is het raadzaam de tips voor het schrijven van een goed artikel te lezen en te kijken of het artikel voldoet aan de criteria voor een etalageartikel. Op deze pagina kunnen artikelen worden aangemeld voor opname in of verwijdering uit de Etalage en wordt over deze artikelen gestemd.

Calendar-blank.png

JUN
12

Nieuwe artikelen in de Etalage

SARS-CoV-2 without background.png

Een virus is een klein stukje organisch materiaal dat zich uitsluitend kan vermenigvuldigen in cellen van levende wezens. Wanneer een virus een levende cel binnendringt, zal deze cel – een zogenaamde gastheercel – duizenden kopieën van het oorspronkelijke virus gaan produceren. Virussen infecteren alle vormen van leven, van dieren en planten tot micro-organismen als bacteriën en archaea. Ze komen voor in alle ecosystemen en zijn zeer talrijk in de bodem, de lucht en in het water. De wetenschap die virussen onderzoekt heet virologie, een deelgebied van de microbiologie.

Een virusdeeltje bevat aan de binnenzijde het genetisch materiaal, omgeven door een beschermende eiwitmantel, de capside. In sommige gevallen is een buitenomhulsel van lipiden aanwezig, de zogenaamde envelop. De meeste virussen zijn zo klein dat ze met een lichtmicroscoop niet kunnen worden waargenomen; ze zijn ongeveer honderd keer zo klein als de meeste bacteriën.

Virussen verspreiden zich op uiteenlopende manieren en kunnen bij mens, dier en plant ernstige ziektes veroorzaken. Ter voorkoming van virale infecties zijn verschillende vaccins ontwikkeld. Dankzij succesvolle vaccinatiestrategieën zijn enkele beruchte virusziekten inmiddels uitgeroeid.

Artikel lezen
Fairytale bookmark golden.svg 10 juni 2021
Huda Sha'arawi1.jpg

Huda Sha'arawi (Minya, 23 juni 1879Caïro, 12 december 1947) was een Egyptisch feministe en nationaliste. Ze groeide op in de harem van een welgestelde en invloedrijke familie. Op 13-jarige leeftijd werd ze uitgehuwelijkt aan haar neef. Toen deze haar ontrouw was, weigerde ze jarenlang hem te ontmoeten en sloot ze zich aan bij de prille Egyptische feministische beweging.

Na de verzoening met haar man raakte Sha'arawi via hem betrokken bij de strijd tegen de Britse overheersing en organiseerde ze een vrouwencomité dat de verzetsstrijders ondersteunde. Daarnaast richtte ze enkele feministische organisaties op. De belangrijkste was de Egyptische Feministische Unie waarvan ze tot haar dood voorzitter was. Ook was ze jarenlang vicevoorzitter van de International Alliance of Women. In haar latere jaren werd ze een vurig verdedigster van de rechten van de Palestijnen en was ze medeoprichtster en voorzitter van de Arabische Feministische Unie.

Naast een goede organisator was Sha'arawi ook een invloedrijk activiste. Ze leidde de eerste protestdemonstratie van haremvrouwen in Egypte en legde als eerste Egyptische vrouw in het openbaar haar sluier af. Ook schroomde ze niet om politieke en religieuze wereldleiders persoonlijk aan te spreken over zaken waarvoor ze actie voerde.

Artikel lezen
Fairytale bookmark golden.svg 14 mei 2021
Latijnse School Deventer.jpg

De Latijnse School van Deventer was van voor 1150 tot 1848 een school waar jongens werden voorbereid op een religieus ambt of een studie aan een universiteit. Het was een zogenaamde Latijnse school, een schooltype dat eeuwenlang wijdverbreid was in Europa. De school behoorde oorspronkelijk als kapittelschool tot de Lebuinuskerk, de hoofdkerk van het Oversticht. Jongens werden er opgeleid tot diensten in de kerk of het kapittel. Mede doordat Deventer als Hanzestad een belangrijk knooppunt voor internationale handel was, groeide de school in bereik en betekenis.

Vanaf het eind van de 14e eeuw kende de school een bloeiperiode ten tijde van de Moderne Devotie, waarvan de oud-leerling Geert Grote de grondlegger was. Een van de scholieren in deze tijd was Thomas a Kempis, die zich na afronding bij de broederschap op de Sint-Agnietenberg aansloot. Het hoogtepunt kende de school aan het eind van de 15e eeuw met de opkomst van het renaissance-humanisme, onder het rectoraat van Alexander Hegius. Opvallend was de introductie van het onderwijs in Grieks, wat in West-Europa nog niet eerder had plaatsgevonden. Door de onderwijsvernieuwingen werd de school vermaard in een grote regio. Een van de leerlingen in deze tijd was Desiderius Erasmus, die als humanistische geleerde grote invloed zou krijgen op de westerse filosofie.

Artikel lezen
Fairytale bookmark golden.svg 22 augustus 2020
Giotto, scrovegni, enrico scrovegni dona agli angeli una riproduzione della cappella degli scrovegni (1302).jpg

De Cappella degli Scrovegni is een museum en historische christelijke kapel in Padua. Ze is genoemd naar de opdrachtgever, Enrico Scrovegni, en is beroemd om de frescocyclus waarmee Giotto haast heel het interieur heeft beschilderd in 1303-1305. Daarin vat hij in 39 afzonderlijke scènes heel de Heilsgeschiedenis samen vanaf het huwelijk van Maria's moeder Anna tot de hemelvaart van Christus en het Laatste Oordeel. De frescocyclus wordt beschouwd als Giotto's belangrijkste werk; zijn invloed op de schilderkunst was zo groot dat de eerste helft van de 14e eeuw in de kunstgeschiedenis wordt omschreven als de "Giotto-tijd".

Terwijl de Italiaanse schilderkunst vóór hem nog sterk was beïnvloed door de Byzantijnse stijl met roerloze, frontaal opgestelde personages tegen een vlakke (vaak gouden) achtergrond, laat Giotto de gotiek aanvangen in de schilderkunst. Hij toont zijn personages vanuit verschillende standpunten en laat ze vrij bewegen in een reële wereldse ruimte die hij verlevendigt met dieptewerking en perspectief. In tegenstelling tot het bovenaardse voorkomen van de figuren in de Byzantijnse stijl vertonen de zeer menselijke gelaatsuitdrukkingen en gebaren van Giotto's hoofdpersonages in deze kapel een totaal nieuw gamma aan gevoelens en stemmingen.

Artikel lezen
Fairytale bookmark golden.svg 25 mei 2020
Purple geography icon.svg
Yosemite National Park (→ naar het artikel)

Natuur en landschap: Kilimanjaro (berg) - Mount Pinatubo - Yosemite National Park

Landen en deelstaten: Californië - Filipijnen - Sao Tomé en Principe

Steden en gemeenten: Alpine County - Barcelona (Spanje) - Den Helder - Eindhoven - Gouda - Haarlem - New York (stad) - Philadelphia (Pennsylvania) - Praag - Tongeren (stad) - Veldhoven - Zonhoven

Verkeer en vervoer: Amsterdamse tram - Beurtvaart - Maasboulevard (Maastricht) - Metro van Berlijn - Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen - Willemsplein (Arnhem)

P biology.png
Vari (→ naar het artikel)

Algemeen: Celkern - Evolutie (biologie) - Genetica - Geschiedenis van de evolutietheorie - Virus (biologie)

Planten: Krappa - Nepenthes - Suikerbiet

Schimmels: Ascomyceten

Ongewervelden: Beerdiertjes - Bidsprinkhanen - Bochelcicaden - Coloradokever - Dagpauwoog - Doodshoofdvlinder - Fluweelwormen - Gaasvliegen - Geelgerande watertor - Gehakkelde aurelia - Grote spinnende watertor - Hommels - Kameelhalsvliegen - Meikever - Mierenleeuwen - Monarchvlinder - Oeverloopkevers - Oorwormen - Rechtvleugeligen - Schietmotten - Spinnen (dieren) - Spinnendoders - Teken (dieren) - Trekvlinder - Vliegend hert - Vlinders - Zeekomkommers - Zeekomma's - Zeesterren - Zijdevlinder

Amfibieën: Boomkikker - Kikkers - Olm (salamander) - Ribbensalamander - Vuursalamander

Reptielen: Adder - Brughagedissen - Citipati - Gekko's - Hagedissen - Hazelworm - Ichthyosauria - Kameleons - Karetschildpad - Komodovaraan - Kortstaartkameleons - Krokodilachtigen - Lederschildpad - Plesiosauria - Pterosauriërs - Ringnekslang - Ringslangplatstaart - Schildpadden - Sierschildpad - Slangen - Soepschildpad - Tchoiria - Turfanosuchus - Tyrannosaurus

Vogels: Boerenzwaluw - Dodo - IJsvogel - Kelenken - Roodkopgier - Zwarte specht

Zoogdieren: Apomys gracilirostris - Bultrug - Haas (dier) - Hipposideros diadema - Reuzenotter - Rhynchocyon udzungwensis - Springspitsmuizen - Vari - Vogelbekdier - Zeekoeien - Zoogdieren

P history.png
Krijgsolifant (→ naar het artikel)

Geschiedenis naar plaats: Geschiedenis van Georgië - Geschiedenis van Gouda - Geschiedenis van Lieshout - Geschiedenis van Tegelen - Geschiedenis van Woerden

Prehistorie: Broch - Ötzi

Oudheid: Ahmose I - Etrusken - Indusbeschaving

Klassieke oudheid: Aspasia - Augustus (keizer) - Caligula - Carthago - Constantijn de Grote - Filistijnen - Gupta's - Julia Agrippina minor - Kanaal van Corbulo - Livia Drusilla II - Krijgsolifant - Legio X Fretensis - Romeins legionair - Marcus Vipsanius Agrippa - Lucius Vitellius (gouverneur van Syria)

Middeleeuwen: Æthelflæd - Byzantijnse Rijk - Eleonora van Aquitanië - Italiaanse renaissance - Marco Polo - Mongoolse Rijk - Pape Jan - Hertogdom Saksen (1485-1547) - Timoer Lenk - Vikingschip

Aliyah Bet (→ naar het artikel)

Vroegmoderne tijd: Admiraliteit van Friesland - Beleg van Breda (1624-1625) - Beleg van Deventer (1578) - Beleg van Groenlo (1627) - Beleg van 's-Hertogenbosch (1629) - Beleg van Oostende - Hiëronymus van Beverningh - Christoffel Columbus - Gouden Eeuw (Nederland) - Groothertogdom Litouwen - Habsburgse monarchie - Frederik de Houtman - Nieuw-Amsterdam (Nieuw-Nederland) - Frederik Hendrik van Oranje - Lodewijk XIV van Frankrijk - Maurits van Oranje - Pruisen - Madame Roland - Michiel de Ruyter - Slag bij Nieuwpoort - Tachtigjarige Oorlog - Tien jaren (Tachtigjarige Oorlog)

Moderne tijd: Beleg van Delfzijl (1813-1814) - Belgische Revolutie - Lodewijk Napoleon - Californische goldrush - Maria Aletta Hulshoff - James Lick - Neutraal Moresnet - Orde van de Unie - Ranavalona I van Madagaskar - Gustave Rolin-Jaequemyns - Zuid-Afrikaansche Republiek

1900-heden: Agfacommando - Aliyah Bet - Bijlmerramp - De Draad - Duitse aanval op Nederland in 1940 - Kilroy was here - Moskouse Processen - Operatie Overlord - Huda Sha'arawi - Titanic (schip, 1912) - Slag om de Ardennen

P social sciences.png
Marinière (→ naar het artikel)

Demografie: Hongaarse minderheid in Roemenië - Malagassiërs - Ojibweg

Economie: Édouard Empain - Kredietcrisis - Sterkte-zwakteanalyse

Eten en drinken: Lambiek (bier)

Kleding: Beha - Marinière

Joseph Luns (→ naar het artikel)

Onderwijs: Jan Ligthart - Latijnse School (Deventer)

Politiek: Sergej Kirov - Joseph Luns - James Madison - Manuel Quezon - Russisch-Oekraïens gasconflict 2006 - Verenigde Naties - Vlag van Australië

Recht: Adoptie - Smaad (Nederland)

Vrije tijd: Bonsai - Breien (textiel)

P art.png
Voynichmanuscript (→ naar het artikel)

Architectuur: Chicago Board of Trade Building - Dom van Utrecht - Hilton Chicago - Kruisherenklooster (Maastricht) - One World Trade Center - Slot Loevestein - Jan Wils (architect)

Beeldende kunst: Karel Appel - Cappella degli Scrovegni - Chinese schilderkunst - Theo van Doesburg - Impressionisme - Hubert Minnebo - Henry Moore - Nederlandse schilderkunst in de Gouden Eeuw - Giovanni Battista Piranesi - Rhinocerus - Romantiek (schilderkunst) - Nikè van Samothrake - Gustaaf Sorel

Computerspellen: New Super Mario Bros. - The Legend of Zelda: Ocarina of Time

Literatuur: Adam in ballingschap - Amerikaanse literatuur - Simon CarmiggeltGeoffrey Chaucer - Decamerone - Ellesmere Chaucer-manuscript - Gothic novel - Ernest Hemingway - Franz Kafka - Hubert Lampo - Les Très Riches Heures du duc de Berry - Lucifer (toneelstuk) - Madame de Staël - Stendhal - Surinaamse literatuur - The Canterbury Tales - Hendrik IV (toneelstuk) - The Prelude - Voynichmanuscript

Bette Davis (→ naar het artikel)

Film: Bette Davis - Film noir - De krab met de gulden scharen (film) - Mary Pickford - Mr. Smith Goes to Washington - Peter Lorre - Star Trek

Fotografie: Straatfotografie

Muziek: Beiaard - Jazz in België - Muziek in de Oudheid - Weihnachtsoratorium - The Resistance Tour - Jacques Brel - The Cats - Crosby, Stills & Nash (& Young) - John Entwistle - Linkin Park - Neutral Milk Hotel - Rage Against the Machine - Pete Townshend - The Who - Stevie Wonder

Mythologie: Mythologie - Hippogrief

Taal en schrift: Geschiedenis van de Nederlandse spelling - Interslavisch - Nederlands in Zuid-Afrika - Verfransing van Brussel - Verwantschap tussen Afrikaans en Nederlands

P religion.png

P philosophy.png

Romeinse religie (→ naar het artikel)

Esoterie: Alchemie - Corpus Hermeticum - Loge L'Union Provinciale - Nicolas Flamel - Westerse astrologie - Westerse esoterie

Filosofie: Henry David Thoreau - Heraclitus - Pherecydes van Syros - Timaeus (Plato) - Bernard Williams (filosoof)Presocratische filosofie


Religie: Bernardus Alfrink - Aphrodite - Dalai lama - Heiligdom van de Grote Goden van Samothrake - Heiligdomsvaart van Maastricht - Jaime Sin - Lijkwade van Turijn - Meher Baba - Paus Benedictus XV - Paus Johannes Paulus I - Paus Julius II - Paus Pius IX - Paus Pius XI - Perkwunos - Pranayama - Romeinse religie - Zonnegroet

P sport.png
Johan Cruijff (→ naar het artikel)

Sporten: Formule 1 - Shorttrack (schaatsen) - Voetbal in Latijns-Amerika

Sporters: Johan Cruijff - Josep Guardiola - Bok de Korver - Carl Lewis - Win Remmerswaal - Alfredo Di Stéfano

Sportevenementen: Olympische Zomerspelen 1896

Sportteams: Chinees voetbalelftal - Fenerbahçe SK - Iers voetbalelftal - PSV (voetbalclub)

P physics.png
Mars (planeet) (→ naar het artikel)

Aardwetenschappen: Aardmagnetisch veld - Atlantisch orkaanseizoen 1911 - Eoceen - Geschiedenis van de Aarde - Krijt-Paleogeengrens - Nulmeridiaan - Ouderdom van de Aarde - Platentektoniek - Opwarming van de Aarde - Sedimentair gesteente - Zand

Astronomie: Aarde (planeet) - Mars (planeet) - Oud-Griekse astronomie - Titan (maan)

Oceanografie: Geschiedenis van de getijdentheorie - Getijde (waterbeweging)

F-16 Fighting Falcon (→ naar het artikel)

Scheikunde en biochemie: Heterocyclische verbinding - Invar - Lithiumaluminiumhydride - Natuurproduct (scheikunde) - Nicotinamide-adenine-dinucleotide - Salpeterzuur - Tyrosine - Zwavelzuur

Techniek: Dynamisch positioneringssysteem - Enigma (codeermachine) - F-16 Fighting Falcon - Geschiedenis van de olietanker - Iowaklasse - Lou Ottens - Qanat - Rioolwaterzuiveringsinstallatie - George Washington (uitvinder)

Wiskunde en informatica: Geschiedenis van de wiskunde - Prolog - Tweeplaatsige relatie

Wetenschappers: Christiaan Huygens - Franz Junghuhn - Hendrik Lorentz - Lise Meitner - Robert Oppenheimer