Adventief

Het bijvoeglijk naamwoord adventief (van L. ad = bij, aan en venire = komen; vgl. advent) is een statusaanduiding en heeft onder andere betrekking op een plant of dier die oorspronkelijk niet op een bepaalde plaats leefde en daar plots verschijnt. Dit kan verschillende oorzaken hebben:

• Planten
  • een door mensen onopzettelijk aangevoerde uitheemse plant, die meestal als zaad meegelift is met het transport van goederen of dieren. Vaak komen ze voor bij havens, opslagplaatsen en spoorwegen.
  • Andere menselijke ingrepen, waardoor planten in de natuur terechtkomen, zijn:
    • inzaaien,
    • aanplanten of
    • verwilderen vanuit (sier)tuinen.

• Dieren
  • eieren van insecten die met spullen (onder de schoenen, in de bagage) van toeristen meegekomen zijn of met geïmporteerd plantaardig materiaal zijn ingevoerd, zoals kikkers die de eitjes in bromelias afzetten.
  • eieren of larvale dieren die met het ballastwater van schepen in een ander land geloosd worden.
  • ontsnapte dieren uit gevangenschap of kweek, zoals de roodwangschildpad en de bijtschildpad.

Kleine teunisbloem

Wanneer deze dieren of planten in het gastland geen predatoren hebben, kan de populatie zo groot worden dat er een behoorlijk ecologisch onevenwicht uit voortkomt. Voorbeelden zijn de Amerikaanse vogelkers, de coloradokever en het konijn in Australië.

In Deventer kent men de kleine teunisbloem onder de naam pothoofdplant. Deze groeide op het Pothoofd, een kade te Deventer waar Amerikaans graan werd overgeslagen. Het is hét voorbeeld van een adventiefplant, vandaar dat de lokale bijnaam ook landelijk, maar minder bekend, synoniem werd voor adventiefplant.

Organen van planten

Een ander gebruik van het woord adventief wordt gebezigd om organen van planten, die ontstaan op ongebruikelijke plaatsen aan de plant aan te geven. Zo kent men adventiefknoppen op bladeren en stengels en adventiefwortels aan stengels. Vaak ontstaan deze na verwonding van de plant. Ook bij het stekken worden adventiefwortels en/of adventiefknoppen gevormd.

Zie ook

• autochtone plant
• pioniervegetatie