Amandus van Gent
Amandus (bij Nantes, Herbauge, rond 600 - Saint-Amand-les-Eaux, 679 of 684) was bisschop van Maastricht en is een katholieke heilige.
Inhoud |
[bewerken] Levensloop
Volgens de Vita Sancti Amandi werd Amandus in Neder-Poitou in een adellijke familie geboren. Hij werd op ongeveer twintigjare leeftijd tegen de wil van zijn familie monnik op het eiland Yeu (Île d'Yeu, een eiland voor de kust van de Vendée). Van daaruit ging hij naar Bourges, waar hij onder leiding van de bisschop, Sint Austregisilus, in eenzaamheid in een cel bij de Martinuskathedraal vijftien jaar op water en brood leefde.
Na een bedevaart naar Rome, werd hij in Frankrijk in 628 tot missiebisschop gewijd. Op verzoek van Chlotharius II begon hij eerst de heidense bewoners van Gent te evangeliseren, breidde hij zijn werkzaamheden uit over heel Vlaanderen. Aanvankelijk had hij weinig succes, leed hij grote ontberingen en werd hij vervolgd zonder dat hij iets bereikte, , Hij missioneerde ook in Vlaanderen langs de oevers van de Schelde. Daar stichtte hij een aantal kerken en kloosters die later zouden uitgroeien tot de Sint-Pietersabdij en de Sint-Baafsabdij in Gent. Allowin, beter bekend als Bavo, trad toe tot het klooster dat later zou uitgroeien tot abdij en naar hem werd genoemd.
Amandus stichtte ook het klooster van de Abdij van Elnone of Elonon, waar hij overleed. De abdij werd later de Abdij van Saint-Amand, in Saint-Amand-les-Eaux. Dit stadje in het noorden van Frankrijk is naar hem genoemd.
Hij had kritiek op de levenswijze van koning Dagobert I en werd daarom verbannen. Dagobert vroeg hem nadien terug te komen, en vroeg hem om de opvoeder van de kroonprins te worden. Maar Amandus weigerde. In 647 werd hij bisschop van Maastricht. Hij stichtte diverse kloosters en kerken.
Amandus was de persoonlijke raadsman van de later heiligverklaarde Ida van Nijvel.
[bewerken] Vita Sancti Amandi
De Vita Sancti Amandi is een tekst uit de 8e eeuw, die wordt toegeschreven aan een zekere Beaudemond, een leerling van Amandus; deze tekst werd uitgebreid door Philippe, de abt van Aumône (in het departement Loir-et-Cher). Er bestaan nog een aantal afschriften van de oorspronkelijke levensbeschrijving van Amandus, o.a. handschrift 224 (f° 1-65) uit de 9e eeuw in de bibliotheek van de Universiteit van Gent, handschrift 502 (tweede helft van de 11e eeuw) in de bibliotheek-mediatheek van Valenciennes en handschrift 501 en 500 (tweede helft van de 12e eeuw) in dezelfde bibliotheek te Valenciennes. In de universiteit van Gent wordt ook een afschrift uit de 15e eeuw bewaard over het leven en de reizen van Amandus (hs 542, f° 1-236), geschreven door Gillis De Wevel, die het strofisch gedicht van 12 467 verzen afwerkte in 1366 (in druk uitgegeven in 1842 door Ph. Blommaert).
[bewerken] Verering
Amandus wordt vaak afgebeeld met een draak, die de heidense rituelen voorstelt die Amandus bestreed. De draak ligt aan zijn voeten en bijt soms in zijn staf. Soms maakt hij een gevangene los uit zijn ketenen. Hij heeft als attribuut dus ook wel ketenen of tralies. Af en toe kronkelt er om zijn staf een slang, die hij volgens de Vita Sancti Amandi als jonge monnik zou hebben verjaagd met behulp van een kruisteken.
Amandus' feestdag is op 6 februari. Hij is patroon van Vlaanderen, Beernem, Hooglede, Roeselare, Wingene, Sint-Amands en Maastricht. Amandus is ook de schutspatroon voor wijnhandelaren, bierbrouwers, apothekers (de slang komt daarvandaan[bron?]), herbergiers en kruideniers. Amandus werd aangeroepen tegen reuma, verlamming, jicht, koorts, stuipen, huidaandoeningen, epilepsie en dierziekten.
Een relikwie van Amandus wordt bewaard in de Sint-Amanduskerk te Wezeren in Vlaams-Brabant.
[bewerken] Referenties
- Acta Sanctorum, Antwerpen, 1658, blz. 815-904
- Krusch B., Vita sancti amandi, in: Monumenta Germaniae Historica Scriptores (rerum merov.), deel V, blz. 395-485
- Gillis De Wevel, Leven van Sinte Amand, patroon der Nederlanden, editie Ph. Blommaert, Gent, 1842
[bewerken] Externe links
- (nl) H. Amandus, bisschop (HeiligenNet)
- (nl) Amandus van Maastricht (Heiligen-3s)
- (en) Saint Amand of Nantes (Patron Saint Index)
- (en) St. Amand (Catholic Online)
 |
Zie de categorie Saint Amand van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
