Burgerinitiatief
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een burgerinitiatief is in de Nederlandse politiek een voorstel dat een kiesgerechtigde, met ondersteuning van 40.000 handtekeningen, kan indienen om een bepaald onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te laten plaatsen. Indien het voorstel aan de vereisten voldoet, komt het onderwerp op de Kameragenda.
Een burgerinitiatief moet betrekking hebben op het instellen, wijzigen of afschaffen van een wettelijke regeling of op ander regeringsbeleid. Het voorstel mag niet in strijd zijn met de Grondwet en de goede zeden. Begrotingen en belastingen zijn uitgesloten van het burgerinitiatief.
Een burgerinitiatief kan worden gezien als een vorm van petitierecht. In het geval van een petitie heeft de burger recht op een antwoord. Bij een burgerinitiatief kan een burger een onderwerp op de politieke agenda zetten en verplicht de burger de Kamer het onderwerp te behandelen.
De Tweede Kamer heeft op 11 december 2008 besloten dat het burgerinitiatief wordt voortgezet en dat ook digitale steunbetuigingen mogelijk worden gemaakt vanaf 1 januari 2009.[1]
Inhoud |
[bewerken] Procedure
Een burgerinitiatief is aan een aantal spelregels gebonden. Het voorstel moet nauwkeurig omschreven en gemotiveerd zijn. Een kiezer moet een voorstel met naam, adres en handtekening indienen. Degenen die het verzoek ondersteunen moeten, naast hun handtekening, naam, adres en geboortedatum vermelden. Ondertekenaars dienen de Nederlandse nationaliteit te hebben en meerderjarig te zijn.
Onderwerpen waarover korter dan twee jaar voor indiening van het voorstel een besluit genomen is, zijn uitgesloten van een burgerinitiatief. Een uitzondering vormen onderwerpen waarvan voldoende nieuwe feiten of omstandigheden bekend zijn, die tijdens de beraadslagingen over het onderwerp in de Tweede Kamer onbekend waren.
Een burgerinitiatief wordt in handen gesteld van de Tweede Kamercommissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven, die de Kamer adviseert over de verdere afhandeling. De commissie controleert steekproefsgewijs of de verzamelde handtekeningen van kiesgerechtigden zijn. Daarom zullen enkele ondertekenaars van een burgerinitiatief gevraagd worden naar een kopie van hun identiteitsbewijs.
In het geval van een digitaal burgerinitiatief wordt, nadat er 40.000 steunbetuigingen zijn ingeleverd, een bepaald percentage benaderd door de commissie om een handtekening en verdere persoonlijke gegevens op papier te overleggen. Als een bepaald percentage daarvan binnen een zekere termijn binnenkomt worden de steunbetuigingen geldig verklaard.
Als aan alle voorwaarden is voldaan stelt de commissie aan de Kamer voor het initiatief in behandeling te nemen. Ook doet zij een voorstel over de manier waarop de Kamer het initiatief kan behandelen. De Tweede Kamer kan een initiatiefnemer bijvoorbeeld vragen om een mondelinge toelichting tijdens een commissievergadering of plenaire vergadering. Uiteindelijk zullen de Kamerleden een standpunt innemen over het ingediende initiatief.
[bewerken] Actuele burgerinitiatieven
[bewerken] Ingediend bij de Tweede Kamer
Clean Air Nederland heeft op 20 mei 2006 dit initiatief voorzien van 62.679 handtekeningen aan Tweede Kamervoorzitter Weisglas aangeboden. De Commissie voor de Verzoekschriften en de Burgerinitiatieven besloot echter dat het initiatief niet aan de voorwaarden voldeed, en dus niet in behandeling diende te worden genomen, aangezien de Tweede Kamer in de twee jaar voorafgaand aan de indiening nog over rookvrije horeca had vergaderd. Bij een overleg met de minister van Volksgezondheid had de Tweede Kamer niet besloten om af wijken van een eerder stappenplan voor een rookvrije horeca. (Bron: NRC Handelsblad, 17 juni 2006)
Milieudefensie en JMA willen dat de Tweede Kamer kiest voor een veehouderij zonder dierenleed, zonder milieuvervuiling en zonder import van veevoersoja die ten koste gaat van het Amazonewoud. In november 2006 werd bekend dat de vereiste 40.000 handtekeningen voor dit initiatief zijn binnengehaald. Op 13 februari 2007 is het burgerinitatief ingediend, voorzien van 106.975 steunverklaringen. De Commissie voor verzoekschriften besloot 4249 steunverklaringen af te wijzen wegens minderjarigheid of het ontbreken van de vereiste persoonsgegevens, zodat aan het vereiste aantal was voldaan. De commissie concludeerde op 19 april dat in 2005 en 2006 geen debat was gevoerd dat expliciet de (toekomst van de) intensieve veehouderij betrof, op de samenhangende wijze zoals door de indieners voorgesteld, of over voorstellen zoals de indieners deden. De commissie stelde daarom voor het burgerininitiatief in behandeling te nemen. Op 20 april besloot de Tweede Kamer hier inderdaad toe, waarmee "Stop Fout Vlees" het eerste burgerinitiatief werd dat door de Kamer behandeld is. Dit gebeurde door de vaste Kamercommissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en vervolgens door de plenaire vergadering.
[bewerken] Nog niet ingediende initiatieven waarvoor nog handtekeningen worden verzameld
Twee raadsleden van Den Haag en Rotterdam, David Rietveld en Arno Bonte, zijn het eerste digitale burgerinitiatief begonnen op 1 januari 2009. Het voorstel is om vuurwerk uitsluitend door professionals af te laten steken. Ze claimen in de eerste twee dagen na de start al 10.000 steunbetuigingen te hebben verzameld. (Bron: AD, 2 januari 2009) Op donderdagavond 8 januari waren dat er 40.000 (Bron: Volkskrant, 8 januari 2009)
Onder het motto 'Tot op de Bodem' verzamelt de Vereniging tot Behoud van Boer en Milieu handtekeningen voor een burgerinitiatief om bestaande regelgeving zodanig aan te passen dat op verantwoorde wijze ook het bovengronds uitrijden van mest onder bepaalde voorwaarden is toegestaan.
De Jonge Socialisten in de PvdA (JS) lanceren een burgerinitiatief over de positie van de Koning(in) tijdens kabinetsformaties. Onder de noemer 'Oranje zonder Franje' gaan de jongeren van de PvdA 40.000 handtekeningen verzamelen om het initiatief bij de Tweede Kamer in te dienen.
- Burgerinitiatief voor gelijk gezag co-ouderschapFamilie4Justice wil een gelijke omgangsregeling voor ouders.
Niburu is bezig met het opzetten van een burgerinitiatief tegen het sproeien van chemtrails. Volgens Niburu geloven steeds meer mensen dat overheden of semi-overheden vliegtuigsporen (zgn. contrails) gebruiken odoelbewust chemisch te sproeien (zgn. chemtrails).
Het burgerinitiatief tegen de winning van fossiele brandstoffen wordt georganiseerd door Niburu.
De Nationale Alliantie wil door middel van een burgerinitiatief een verbod realiseren op organisaties die pedofilie verheerlijken, aanroepen dan wel het doel hebben pedofilie te legaliseren.
De club 'Dogs with spirit!' organiseert een burgerinitiatief voor een nieuwe Regeling agressieve dieren, waarmee gevaarlijke honden worden verbannen uit de maatschappij en 'vriendelijke lieve dieren' op een normale manier kunnen leven. De initiatiefnemers zijn het niet eens met de manier waarop thans wordt omgegaan met honden die onder de 'Pitbullwet' vallen en niet in het bezit zijn van een geldige FCI-stamboom.
Initiatiefnemers zijn het niet eens dat de voor het ondernemerschap opgebouwde arbeidsjaren na anderhalf jaar gewist worden. Zij willen behoud van arbeidsjaren met een verdere opbouw hiervan als men opnieuw in loondienst werkzaam is. Zij vragen dan om een uitzondering in de wet op te nemen met betrekking tot de jaren/wekeneis voor werknemers die voorafgaand aan de dienstbetrekking van waaruit zij werkloos zijn geworden actief waren als zelfstandige.
De initiatiefnemers constateren dat de huidige secretaris-generaal van justitie, dhr. Joris Demmink, al meer dan 14 jaar verdacht wordt van kindermisbruik. Ondanks Kamervragen zijn twijfels over zijn integriteit niet weggenomen. Zij vinden onderzoek wenselijk omdat diverse aangiftes niet serieus in behandeling zijn genomen en het gerechtshof bewijs naast zich heeft neergelegd, waarbij de mogelijkheid niet kan worden uitgesloten dat Joris Demmink ook de rechterlijke macht vanuit zijn positie heeft kunnen beïnvloeden.
[bewerken] Historische ontwikkeling
In oktober 2003 diende Niesco Dubbelboer (PvdA) een motie in waarin het Presidium werd verzocht de voor- en nadelen van het burgerinitiatief te onderzoeken. De motie Dubbelboer constateerde dat 'op gemeentelijk, provinciaal en Europees niveau burgers de mogelijkheid hebben of krijgen om beleidsideeën te agenderen.' De motie pleitte daarom voor het instellen van het burgerinitiatief op landelijk niveau.
In maart 2004 werd de motie door de Kamer aangenomen en in juni 2005 stelde het Presidium naar aanleiding van haar onderzoek voor om het burgerinitiatief in te voeren. Het Presidium noemde het burgerinitiatief een concrete maatregel om de afstand tussen burger en politiek te verkleinen. Ook stelde het Presidium dat het initiatief de vertegenwoordigende functie van de Kamer zou versterken.
Voor het invoeren van het burgerinitiatief was geen wetswijziging nodig. Alleen het Reglement van Orde van de Tweede Kamer is aangepast. Hiertoe besloot de Tweede Kamer in februari 2006. Vanaf 1 mei 2006 is het burgerinitiatief als bestuurlijke vernieuwing een feit.
Bronnen, noten en/of referenties:
De informatie op deze pagina, of een eerdere versie daarvan, is geheel of gedeeltelijk afkomstig van www.parlement.com.
Overname is toegestaan met bronvermelding.
