Commune

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een commune (Frans voor gemeente, afgeleid van commun, gemeenschappelijk) is een leef- en/of woongemeenschap waar alles gezamenlijk wordt gedaan. Alle of bijna alle (materiële) bezittingen zijn van de gehele gemeenschap. De bedoeling is dat door de individuele leden van de gemeenschap alleen gebruikt wordt wat nodig is.

De eerste christelijke gemeentes zoals beschreven in Handelingen 2:44 laten zien dat dit in principe ook communes waren. Ook nu bestaan er religieuze communes van allerlei soort.

In de Middeleeuwen vormden zich stadscommunes die ook wel coniurationes genoemd worden. Dit was een vereniging van stedelingen die tot doel had de heer af te zetten. De vorming van deze rechtsorde vond plaats in de middeleeuwse Italiaanse stadstaten en was een belangrijke stap waarmee stadsgemeenschappen ook politieke gemeenschappen werden. Elementen hiervan waren ook terug te vinden in andere Europese gebieden en de resulterende stadsrechten waren een belangrijke aanzet tot de latere modernisering van de politiek.

Zowel het politieke (staats)communisme als andere vormen van (socialistisch of anarchistisch) communisme zijn ook op dit beginsel van gemeenschappelijk eigendom geschoeid. Pogingen dit ideaal te verwezenlijken op kleine of lokale schaal werden dan ook commune genoemd. Zo een kleinere schaal was dan bijvoorbeeld een woongemeenschap in een huis of slot, een revolutionair stadsbestuur (waarvan de beroemdste de Commune van Parijs is), of een landbouwkolonie, zoals (oorspronkelijk) de kibboetsen in Israël.

In de jaren 60 en 70 werden er veel communes gesticht door bevlogen jongeren, die de 'burgerlijke en kapitalistische maatschappij' van hun ouders de rug toekeerden en de idealen van de hippies en flowerpowerbeweging in praktijk probeerden te brengen. Deze communes waren gezinnen met drie of meer volwassenen (met promiscue relaties of niet) en hun kinderen.

In de praktijk gingen deze communes meestal al snel ten gronde door onderlinge ruzies over de te volgen koers, interne gezagsverhoudingen en slechte voorbereiding. Vaak probeerde een kleine groep of enkeling alle macht naar zich toe te trekken en soms groeide de oorspronkelijke commune zo uit tot een dictatoriaal geregeerde sekte. Van de oorspronkelijke communes waren er maar enkele die levensvatbaar bleken. Om echt te kunnen gedijen hebben deze 'overlevers' meestal toch enkele principes van de 'burgermaatschappij', zoals privébezit, weer overgenomen.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]