Ecologische hoofdstructuur

De ecologische hoofdstructuur is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland. Het zou volgens dit plan de basis vormen voor het Nederlandse natuurbeleid. Zo zou de kwaliteit van natuur in Nederland stabiliseren. In 1950 waren er 1400 soorten hogere planten. Sindsdien zijn hiervan 70 verdwenen en 500 zijn in aantal/oppervlakte ernstig achteruitgegaan. Het aantal broedvogels is in dezelfde periode met een derde afgenomen. De achteruitgang van de natuur is vooral zo ernstig omdat het tempo waarin dit gebeurt toeneemt. De ecologische hoofdstructuur zou samen met het Natura 2000 netwerk, een bijdrage leveren aan het behoud en de versterking van de biodiversiteit in Nederland.

De ecologische hoofdstructuur is opgebouwd uit kerngebieden, natuurontwikkelingsgebieden en verbindingszones.

• Kerngebieden zijn natuurterreinen, landgoederen, bossen, grote wateren en waardevolle agrarische cultuurlandschappen die minimaal 250 hectare groot zijn.
• Natuurontwikkelingsgebieden zijn gebieden met goede mogelijkheden voor het ontwikkelen van natuurwaarden, van nationale en/of internationale betekenis.
• Verbindingszones zijn gebieden die kern- en natuurontwikkelingsgebieden als het ware aan elkaar knopen.

Het doel is ook om deze structuur te laten aansluiten op ecologische verbindingszones in het buitenland.

In Vlaanderen spreekt men van het Vlaams Ecologisch Netwerk of VEN.

Geschiedenis

De term EHS (Ecologische Hoofd Structuur) werd in 1990 geïntroduceerd in het Natuurbeleidsplan (NBP) van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV). In 1995 werden de doelsoorten en de natuurdoeltypen gedefinieerd, die pas in 2000 waren doorgevoerd in alle provinciale plannen. Er is toen besloten om een extra beleidsinspanning te leveren in de nota Natuur voor Mensen, Mensen voor Natuur. Het bijbehorende Meerjarenprogramma Ontsnippering is in 2005 door het parlement goedgekeurd. In dit plan zijn de belangrijkste barrières en manieren om ze te overwinnen in kaart gebracht. Voor edelherten worden bijvoorbeeld ecoducten over snelwegen gebouwd. Voor dassen en andere kleine dieren worden tunnels onder wegen aangelegd. De einddatum voor het hele programma stond op 2018, maar is door het Kabinet-Rutte I verschoven naar 2021 en sterk versoberd. Uieindelijk zal de EHS niet de omvang en vorm hebben zoals aanvankelijk beoogd. Anno 2011 is 55% van de beoogde extra grond verworven en 30% ingericht. Op de gelden voor verwerving en inrichting wordt circa 500.000 euro bezuinigd

Eindbeeld

Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) streefde er aanvankelijk naar om in 2020 meer dan 750.000 hectare aan natuurgebieden bij de Ecologische Hoofdstructuur (EHS) te laten horen. Echter in 2010 heeft het kabinet Rutte verklaard geen geld meer uit te geven aan de EHS. Het grootste deel van deze EHS-gebieden zijn bestaande bossen en natuurgebieden. Daarbij komt nog ruim zes miljoen hectare natte natuur: meren, rivieren en de Nederlandse delen van de Noordzee en de Waddenzee. In de EHS liggen de twintig Nationale Parken die Nederland kent (met een gezamenlijke oppervlakte van 123 duizend hectare). Ongeveer 45 procent van alle hectares EHS op het land is ook Natura 2000-gebied.

De droge en natte natuur van de EHS zou uiteindelijk een aaneengesloten netwerk moeten vormen dat over de grenzen met andere landen aansluit bij het Pan-Europees Ecologisch Netwerk (PEEN). Daarnaast wordt in de Europese Unie waardevolle en voor Europa kenmerkende natuur beschermd door het netwerk Natura 2000. Of dit daadwerkelijk gaat gebeuren is zeer onzeker is geworden nu de EHS het zal moeten stellen zonder nieuwe verbindingszones en met een omvang van circa 100,000 ha minder dan gepland.

Zie ook

• Vegetatiekunde van A tot Z

Externe links /Bronnen

• Ministerie van LNV
• GroeneRuimte
• Voorbij de EHS, 2012, College van Rijskadviseurs, Den haag.