Griffier

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een griffier is een ander woord voor secretaris. Griffiers komen voor bij de rechterlijke macht en bij de volksvertegenwoordiging in het openbaar bestuur. In gemeenten en provincies staat de griffier, de eerste juridische beleidsadviseur van de raad, aan het hoofd van de griffie.

Het bureau van een griffier of zijn ambt in het algemeen wordt de griffie genoemd.

Gemeenten en provincies[bewerken]

Vanwege de dualisering van het gemeentelijke en provinciale bestel is er bij de gemeenteraden en Provinciale Staten, verplicht sinds 7 maart 2002 en bij de staten in 2003, een nieuwe functionaris geïntroduceerd, respectievelijk de raadsgriffier en de statengriffier. De griffier is de secretaris van de gemeenteraad/provinciale staten geworden; de eerste adviseur van de raad/staten. De griffier ondersteunt de raad/staten, de voorzitter en zijn leden, de fracties, de door de raad/staten ingestelde commissies, het presidium etc. bij hun volksvertegenwoordigende, kaderstellende en controlerende rol. Daarnaast is de secretaris - welke functie nevengeschikt is aan die van de griffier - de eerste adviseur van het college geworden. Deze functionaris ondersteunt het college bij zijn uitvoerende taken.

Rechterlijke macht[bewerken]

De hoofdtaak van een griffier bij de rechtbank is het om alle communicatie die betrekking heeft op een zaak vast te leggen. Mensen die een rechter om een vonnis vragen, moeten eerst een verzoek indienen bij de griffie van de rechtbank. Advocaten dienen daar ook hun stukken in (pleitnota's, verzoekschrift, klacht, hoger beroep, en dergelijke).

De griffier zorgt tevens voor de administratie rondom een zitting. Tijdens een zitting maakt de griffier aantekeningen van alles wat er gezegd en gedaan wordt. De griffier maakt een verslag van de zitting (het proces-verbaal) en neemt deel aan de beraadslagingen van de rechters in de raadkamer na afloop van de zitting. De griffier schrijft samen met de rechter(s) een vonnis.

Ook de rechter-commissaris die het onderzoek in strafzaken leidt, wordt ondersteund door een griffier. De griffier van de rechter-commissaris maakt een proces-verbaal op van doorzoekingen, verklaringen van verdachten bij hun voorgeleiding, verhoren van getuigen, enzovoort.

Griffiers bij de rechtbank worden wel de schrijvende magistratuur genoemd - naast de zittende magistratuur (de rechters) en de staande magistratuur (het Openbaar Ministerie). De boden worden, humoristischerwijs, ook wel de lopende magistratuur genoemd.

Men kan bij de griffier van een rechtbank documenten deponeren die voor iedereen ter inzage zijn. Vroeger was dit gebruikelijk voor het deponeren van algemene voorwaarden die men op contracten van toepassing verklaarde. Tegenwoordig wordt dat minder gedaan.

Selectie en benoeming[bewerken]

De griffier bij de rechterlijke macht wordt altijd beëdigd. In België is griffier een beëdigd beroep, waartoe men pas kan worden toegelaten na een examen bij het ministerie van justitie.

In de wet is geregeld dat aan de griffier dezelfde titulatuur is toebedeeld als aan de leden van het college waartoe de griffier behoort. In het geval van de griffier van de rechtbank dient deze bijvoorbeeld ook aangesproken te worden met 'edelachtbare'.

Volksvertegenwoordiging[bewerken]

Ook als ondersteuning van politieke lichamen zijn er griffiers. Deze griffier is een soort directeur of secretaris-generaal die de leiding heeft over de ambtenaren van het parlement, de raad, en dergelijke. Zo is de Griffier van de Tweede Kamer primair verantwoordelijk voor ondersteuning van de Voorzitter van de Kamer tijdens het plenaire debat en zij adviseert de Voorzitter over procedurele en staatsrechtelijke aspecten van het werk van de Tweede Kamer. De Griffier is daarnaast verantwoordelijk voor de gehele ambtelijke organisatie en geeft direct leiding aan de diensten die het nauwst betrokken zijn bij de politiek: de Griffies Commissie en Plenair, de Stafdienst Voorlichting, het Onderzoeks- en Verificatiebureau en Protocol. De griffier van de Eerste Kamer is als griffier van de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal verantwoordelijk voor de organisatie van Prinsjesdag en de bijeenkomst van de Verenigde Vergadering tijdens de dag van inhuldiging van een nieuwe vorst.

Andere griffies kunnen meer of minder taken hebben, maar de centrale taak is steeds de administratie van de besluitvorming en de publicatie van de genomen besluiten.

Nederland[bewerken]

In Nederland zijn er griffiers bij:

Ingevolge artikel 61, tweede lid, van de Grondwet benoemt elk der kamers van de Staten-Generaal een griffier. De functie van griffier van een kamer behoort hiermee tot de constitutionele ambten. De griffier is het hoofd van het ambtelijk apparaat dat de kamer ten dienste staat. De griffier en de overige ambtenaren van de kamers kunnen niet tevens lid van de Staten-Generaal zijn. Zie ook lijst van griffiers van de Eerste Kamer en lijst van griffiers van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Deze functionarissen worden ook beëdigd.

De raadsgriffier bij de gemeenteraad bestaat sinds 2002. Toen de Wet dualisering gemeentebestuur in werking trad, is bij amendement door de Tweede Kamer artikel 100 van de Gemeentewet aangepast, zodat daarin staat dat in iedere gemeente een secretaris en een griffier is. Er vond een ontvlechting plaats tussen gemeenteraad en college van burgemeester en wethouders. Voorheen was de gemeentesecretaris de ambtelijk secretaris van zowel de raad als het college. Sinds 2002 is de secretaris ambtelijk secretaris van het college en directeur van de ambtelijke organisatie en de griffier de ambtelijk secretaris van de raad en eerste adviseur van de burgemeester in diens taak als voorzitter van de raad. De griffier wordt benoemd en zo nodig ontslagen door de raad en maakt geen deel uit van de gemeentesecretarie. In grotere gemeenten geeft de griffier leiding aan een afdeling met medewerkers. Deze wordt de griffie genoemd.

De bij provincies gebruikte termen gaven aanleiding tot verwarring. Tot de dualisering van het provinciaal bestuur kenden de Nederlandse provincies namelijk een griffier, wiens positie dezelfde was als die van een gemeentesecretaris. Sinds de dualisering wordt die griffier provinciesecretaris genoemd en is er een griffier bijgekomen.

Bij een gemeente of provincie zijn in een griffie van redelijke omvang vaak specialismen te onderscheiden. De griffier zelf treedt op als ambtelijk secretaris en adviseur van de gemeenteraad respectievelijk Provinciale Staten. Voor commissies zijn er raadsadviseurs resp. statenadviseurs die optreden als commissiegriffiers. Zij kunnen een juridische, bestuurskundige of financieel-economische achtergrond hebben. Daarnaast zal een dergelijke griffie beschikken over communicatieadviseurs en administratieve medewerkers. Voor de rekenkamerfunctie zijn vaak een ambtelijk secretaris en/of onderzoeker(s) actief. Hoewel de rekenkamerfunctie autonoom is, worden bij veel overheden de ambtelijke medewerkers daarvan tot de griffie gerekend.


CMC en MMC

(International Certified Municipal Clerk en Master Municipal Clerk)

Griffiers van gemeenten kunnen gecertificeerd worden door het IIMC, het International Intstitute for Municipal Clerks. Het IIMC is een professionele wereldwijde non-profit organisatie die onder meer de opleiding en certificering van griffiers bevordert aan internationale instituten, hogescholen en universiteiten. In Nederland is het DIMC (Dutch Institute for Municipal Clerks), onder toezicht van het Educational Committee, gecertificeerd om opleidingen aan griffiers aan te bieden of te beoordelen die deel uit kunnen maken van het opleidingsprogramma dat griffiers moeten doorlopen om de titel CMC (Certified Municipal Clerk) respectievelijk MMC (Master Municipal Clerk) te kunnen behalen. Om de titel CMC (Certified Municipal Clerk) te mogen voeren dient een (kandidaat-)griffier een uitgebreid opleidingsprogramma te doorlopen, ervaring te hebben opgebouwd in een gemeentelijke organisatie en een aantal sociale voor het vakgebied relevante activiteiten te hebben ontplooid of andere geaccordeerde bijdragen te hebben geleverd aan het griffiersvak. De certificering van een griffier vormt de basis om de uitdagingen van de complexe rol van een griffier aan te kunnen gaan. Een gecertifieerde griffier heeft zich ook verplicht aan de internationale Code of Ethics van het IIMC. Na het behalen van de titel CMC is het mogelijk om op het hoogste niveau een vervolgprogramma te doorlopen dat kan leiden tot de toekenning van de titel MMC (Master Municipal Clerk). Dat bereidt deze griffiers er op voor om complexe gemeentelijke taken in hun vakgebied uit te voeren. Naast een zeer uitgebreide en zware opleidingseis kent dit programma ook een bijzondere sociale component waarin onder meer de uitstraling en de overdracht van kennis aan vakgenoten een onderdeel is.

België[bewerken]

In België zijn er griffiers bij:

Externe link[bewerken]

Nationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Belgische Grondwet · Bijzondere wet · Wet, Decreet, Ordonnantie · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Publiekrecht: Staatsrecht · Strafrecht · Gerechtelijk recht · Bestuursrecht · Fiscaal recht · Sociale zekerheidsrecht
Privaatrecht: Burgerlijk recht · Arbeidsrecht · Handels- en economisch recht · Insolventierecht · Vennootschapsrecht
Rechtbanken: Hof van Cassatie (1) · Grondwettelijk Hof (1) · Raad van State (1)
Hof van beroep (5) · Arbeidshof (5) · Strafuitvoeringsrechtbank (6) · Hof van assisen (11) · Arrondissementsrechtbank (12) · Rechtbank van eerste aanleg (12) (Burgerlijke rechtbank, Correctionele rechtbank, Jeugdrechtbank) · Rechtbank van koophandel (12) · Arbeidsrechtbank (12) · Politierechtbank (37) · Vredegerecht (225)
Territoriale indeling: Gerechtelijk gebied · Gerechtelijk arrondissement · Gerechtelijk kanton
Actoren van justitie: Rechter · Griffier · Openbaar Ministerie (ook parket) · Ministerie van Justitie · Advocaat · Burgerlijke partij · Benadeelde persoon

Europees recht
Primair recht: VEU · VWEU · Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
Secundair recht: Verordeningen · Richtlijnen · Besluiten · Aanbevelingen · Adviezen
Rechtbanken: Gerecht · Hof van Justitie van de Europese Unie · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Gerecht voor ambtenarenzaken van de Europese Unie

Internationaal recht
Rechtsbron: Verdragen · Rechtspraak · Rechtsleer · Gewoonterecht · Algemene rechtsbeginselen
Rechtstakken: Internationaal Publiekrecht · Internationaal privaatrecht
Rechtbanken: Benelux-Gerechtshof · Europees Hof voor de Rechten van de Mens · Internationaal Gerechtshof · Internationaal Strafhof