Hybridennaam

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Een hybridennaam is een bijzondere vorm van een botanische naam, die gegeven kan worden aan een hybride of kruising. Volgens de ICBN zijn er de volgende mogelijkheden voor een kruising:

  • Een kruising kan een gewone binomiale naam krijgen: dit zal vooral gebeuren bij een van nature voorkomende hybride, een nothospecies. Tussen de geslachtsnaam en de soortaanduiding (of nothospecifiek epitheton) wordt een vermenigvuldigingsteken ("×") geplaatst.
  • Een kruising kan aangeduid worden met een hybridenformule, met daarin de namen van de ouders. In een dergelijke formule dient het vermenigvuldigingsteken "×" om de namen van de ouders te verbinden. Dit zal in de regel gebeuren voor een hybride die niet van groot belang is.
  • Een kruising kan een hybridennaam (ook wel grex-naam) krijgen. Dit zal veelal gebeuren bij een hybride die in een kunstmatige omgeving (zoals een tuin) ontstaan is of die kunstmatig tot stand is gebracht. Zo is Phalaenopsis Hilo Lip een gekweekte hybride van twee verschillende Phalaenopsis-soorten. Een grex-naam wordt enkel gepubliceerd voor kruisingen die van commercieel belang zijn. De naamgeving van deze kunstmatige kruisingen valt niet onder de ICBN-regels, maar onder die van de ICNCP, de International Code of Nomenclature for Cultivated Plants.

Een hybridennaam heeft in de ICBN een aparte status, in die zin dat ze geen betrekking heeft op een herkenbaar samenhangende eenheid, maar op het geheel aan nakomelingen van een bepaalde kruising. Zo slaat de naam Magnolia ×soulangeana op alle nakomelingen uit de kruising Magnolia denudata × Magnolia liliiflora, alsook op de kruisingen tussen die nakomelingen, alsook op alle nakomelingen die het gevolg zijn van het terugkruisen van enige nakomeling met een van beide ouders. De groep wordt niet gekenmerkt door een set aan morfologische eigenschappen (de bloemkleuren binnen deze groep bijvoorbeeld vormen een enorm scala) maar uitsluitend door de afkomst. Dat is een fundamenteel verschil met het toepassen van de namen van niet-hybride taxa, waar vergelijking met een type-exemplaar moet bepalen of een individu tot het taxon moet worden gerekend of niet.

Een hybridennaam is dus steeds te herkennen aan het vermenigvuldigingsteken voor de naam of de aanduiding, bijvoorbeeld:

  • Dianthus ×allwoodii (de equivalente formule is Dianthus caryophyllus × Dianthus plumarius). Dit is een "interspecifieke kruising" (een kruising tussen twee soorten in hetzelfde genus): het vermenigvuldigingsteken wordt geplaatst voor de soortaanduiding.
  • ×Heucherella tiarelloides (de equivalente formule is Heuchera sanguinea × Tiarella cordifolia) (Art H. 11 Ex. 1). Dit is een "intergenerische kruising" (een kruising tussen twee verschillende genera): het vermenigvuldigingsteken wordt geplaatst voor de geslachtsnaam. Merk op deze zogenaamde "nothogenerische naam" niet vrij gekozen mag worden maar een verkorte formule is, gevormd uit de geslachtsnamen van de beide ouders: in dit geval is ×Heucherella een samentrekking van Heuchera en Tiarella). Dit is vergelijkbaar met de vorming van de naam van een enthybride.

Alleen als het vermenigvuldigingsteken uit de aard van de zaak niet beschikbaar is (zoals op sommige schrijfmachines) mag ter vervanging een kleine letter "x" gebruikt worden.

De bepalingen over hybridennamen in de ICBN zijn te vinden in Art H.1 t/m H.12.

Dit artikel of een eerdere versie ervan is (gedeeltelijk) vertaald vanaf de Engelstalige Wikipedia, die onder de licentie Creative Commons Naamsvermelding/Gelijk delen valt. Zie de bewerkingsgeschiedenis aldaar.