International Documentary Film Festival Amsterdam
Het International Documentary Filmfestival Amsterdam (IDFA) is in 1988 opgericht om de documentairecultuur nationaal en internationaal te stimuleren. Sindsdien is IDFA uitgegroeid tot het grootste documentaire filmfestival ter wereld. Met meer dan 180.000 bezoeken per jaar en ruim 2.500 gasten uit de filmwereld speelt IDFA een belangrijke rol in zowel het Nederlandse als internationale cultuurlandschap. Dit filmfestival wordt jaarlijks in november in Amsterdam gehouden. Er worden verschillende prijzen uitgereikt, waaronder de Joris Ivens Award.
Tijdens IDFA staat de creatieve documentaire in het middelpunt van de belangstelling. Dit betekent dat IDFA films selecteert die de standpunten van de filmmaker op een creatieve en filmische manier reflecteren. IDFA zoekt documentaires die filmisch gezien belangwekkend of vernieuwend zijn, die relevant zijn voor de huidige maatschappij en die de kijker ertoe brengen na te denken, te discussiëren en vragen te stellen. Jaarlijks worden ruim 250 creatieve documentaires vertoond. De festivaldirecteur is Ally Derks.
Naast het festival bestaat IDFA uit het Jan Vrijman Fonds, de markten het FORUM en Docs for Sale, en IDFAcademy. Het Jan Vrijman Fonds steunt documentaireprojecten en festivals in ontwikkelingslanden. Het FORUM is de grootste Europese co-financieringsmarkt voor documentaireproducties. Docs for Sale is een gespecialiseerde markt voor de verkoop en distributie van creatieve documentaire. IDFAcademy biedt jaarlijks een zorgvuldig samengesteld trainingsprogramma voor filmstudenten en veelbelovende jonge filmmakers.
In 2007 vierde IDFA de 20e verjaardag van het festival. Speciaal voor deze gelegenheid vonden er tijdens het festival een groot aantal bijzondere programma's en evenementen plaats.
Inhoud |
Prijzen[bewerken]
IDFA heeft zes competitieprogramma's. Per competitie kiest een internationale vakjury één winnaar:
- VPRO IDFA Award for Best Feature-Length Documentary voor de beste documentaire langer dan 60 minuten.
Prijs: 12.500 euro (De jury presenteert bovendien de Special Jury Award)
- NTR IDFA Award for Best Mid-Length Documentary voor de beste documentaire tussen de 30 en 60 minuten.
Prijs: 10.000 euro
- IDFA Award for Best Short Documentary voor de beste documentaire onder de 30 minuten.
Prijs: 5.000 euro
- IDFA Award for Best First Appearance voor het beste filmdebuut.
Prijs: 5.000 euro
- IDFA Award for Best Student Documentary voor de beste documentaire gemaakt door studenten van mondiale filmacademies.
Prijs: 2.500 euro
- Dioraphte IDFA Award for Dutch Documentary voor de beste Nederlandse documentaire.
Prijs: 5.000 euro
Daarnaast zijn er nog drie andere prijzen die tijdens het festival worden uitgereikt:
- IDFA Audience Award / IDFA Publieksprijs voor de favoriete film van het publiek.
Prijs: 5.000 euro
- IDFA DOC U Award for the youth jury’s favorite film door een jongerenjury toegekend aan de beste film uit het DOC U! programma.
Prijs 1.500 euro
- Mediafondsprijs Documentaire voor de winnaar van de IDFA Documentaire Workshop.
Prijs: 125.000 euro
Programmaonderdelen[bewerken]
Naast de competities telt het festival verschillende andere programma's die jaarlijks terugkeren:
- DOC U!: Speciale selectie uit het filmprogramma van IDFA voor jongeren vanaf 15 jaar, geselecteerd in samenwerking met jongeren van o.a. XXXS en jongerenpersbureau Deadline.
- Doclab: Door middel van een experimentele filmselectie wordt de relatie tussen het creatieve documentaire maken en nieuwe media onderzocht.
- IDFAcademy Film Programme: de beste internationale studentenfilms van het afgelopen jaar.
- Kids & Docs: jeugddocumentaires die ook tijdens speciale schoolvoorstellingen getoond worden.
- Paradocs: Gewaagde experimenten op de grens van documentaire, kunst en multimedia.
- Premieres from the Lowlands: een overzicht van alle Nederlandse documentaires.
- Reflecting Images toont een overzicht van de beste documentaires van het afgelopen jaar die niet in competitie draaien. Het programma bestaat sinds 2006 uit drie onderdelen:
Best of the Fests (documentaires die tijdens internationale festivals zijn opgevallen), Masters (nieuw werk van documentaire auteurs) en Panorama (urgente, maatschappelijke georiënteerde films).
- Retrospective: Filmselectie ter ere van een centrale gast van het festival van dat jaar.
- Top 10: de tien favoriete documentaires van een gerenommeerd documentairemaker.
- Workshop Results: de vruchten van de IDFA-Documentary Workshop
Ook zijn er jaarlijks wisselende onderdelen, rond bepaalde thema's, stromingen, landen of filmmakers. Tot slot zijn er talkshows en debatten.
Het Jan Vrijman Fonds[bewerken]
Het Jan Vrijman Fonds is het enige fonds ter wereld dat zich geheel richt op de verbetering van het documentaireklimaat in ontwikkelingslanden. Het doel is het stimuleren van de creatieve documentaire in lokale filmculturen. Filmmakers uit deze landen kunnen in aanmerking komen voor financiële steun op het gebied van scriptontwikkeling, productie en post-productie. Naast individuele filmprojecten houdt het fonds zich ook bezig met lokale workshops, filmfestivals en educatieve programma's. Het Jan Vrijman Fonds biedt niet alleen financiële hulp maar heeft ook een adviserende rol. Sinds 1998 heeft het fonds 247 documentaireprojecten en 57 documentaireprogramma's gesteund.
Het Jan Vrijman Fonds is vernoemd naar journalist en filmmaker Jan Vrijman (12 februari 1925 - 30 mei 1997), een van de oprichters van IDFA.
het FORUM[bewerken]
Sinds 1993 vindt jaarlijks het driedaagse FORUM plaats tijdens IDFA. Het FORUM streeft ernaar de internationale co-financiering van nieuwe creatieve documentaires te vergemakkelijken en te stimuleren. Op internationaal niveau worden onafhankelijke producenten en filmmakers - met nieuwe projecten - in contact gebracht met potentiële financiers zoals commissioning editors, distributeurs en vertegenwoordigers van filmfondsen en NGO's. Het FORUM wordt door financiers gezien als de plek waar vroeg in het productieproces kan worden geparticipeerd in bijzondere, internationale documentaires projecten. Tijdens het FORUM worden niet alleen documentaires gefinancierd, er worden ook inhoudelijke discussies gevoerd, ideeën uitgewisseld en er ontstaan nieuwe samenwerkingsverbanden.
Sinds de start vervult het FORUM ook een belangrijke educatieve functie in het vergroten van marktkennis: er is een pitchworkshop (in samenwerking met het European Documentary Network - EDN), er zijn experts uit het veld beschikbaar voor individuele afspraken, en daarnaast wordt er jaarlijks een reeks presentaties georganiseerd over Nieuwe Media en documentaire.
Docs for Sale[bewerken]
Docs for Sale wordt internationaal erkend als de meest vooraanstaande markt voor creatieve documentaires. Al elf jaar trekt Docs for Sale jaarlijks talloze distributeurs, televisiezenders, festival programmeurs en sales agents aan. Docs for Sale vindt tegelijk met IDFA en het FORUM plaats en stimuleert verkoop en distributie van nieuwe documentaires over de hele wereld. Elk jaar bestaan de Docs for Sale catalogus uit rond de 450 geselecteerde filmtitels, thematisch verdeeld over categorieën als maatschappij, politiek, kunst, muziek, geschiedenis en cultuur.
IDFAcademy[bewerken]
IDFAcademy biedt jaarlijks een zorgvuldig samengesteld trainingsprogramma voor filmstudenten en veelbelovende jonge filmmakers uit Nederland en de rest van de wereld. IDFAcademy omvat elk jaar een keur aan inspirerende tutors en 'documentairemeesters'. Ze vertellen over hun werk aan de hand van beeldfragmenten, gerenommeerde experts spreken over hun werkveld en filmmakers presenteren hun nieuwste film in een speciale vertoningen.
Schaduwfestival[bewerken]
Tegelijk met het programma van IDFA wordt sinds 2000 elk jaar in de Melkweg een schaduwfestival georganiseerd. Initiatiefnemer Stefan Majakowski wilde een ontmoetingsplaats creëren voor minder bekende filmmakers. Hij wil films laten zien "waarin de regisseur de kijker probeert te verleiden, en waarin het beeld niet alleen verklaart, maar ook onthult". Ook wordt hier gedebatteerd over allerlei aspecten rond het maken van documentaires.
