James Bond
James Bond, codenaam 007, is een fictief personage gecreëerd in 1953 door de Britse schrijver Ian Fleming, die hem kenmerkte in twaalf romans en twee verhalenbundels. Het eerste boek heet Casino Royale.
Er zijn zes andere auteurs die geautoriseerde Bond boeken schreven na de dood van Fleming in 1964: Kingsley Amis, Christopher Wood, John Gardner, Raymond Benson, Sebastian Faulks en Jeffery Deaver. Een nieuw boek, geschreven door William Boyd, staat gepland voor 2013. Bovendien, schreef Charlie Higson een serie boeken Young Bond en Kate Westbrook drie romans gebaseerd op de dagboeken van het terugkerend personage Miss Moneypenny.
De fictieve Britse geheime agent is ook aangepast voor televisie, radio, strips en videospellen. Verder kent men James Bond vooral uit de op één na succesvolste filmreeks aller tijden, die begon met Dr. No in 1962 met Sean Connery als Bond. Op dit moment bestaat de filmreeks uit tweeëntwintig films van EON Productions, met de drieëntwintigste film Skyfall gepland voor 26 Oktober 2012. In deze film speelt Daniel Craig zijn derde vertolking als Bond. Hij is de zesde acteur die Bond speelt in de EON-serie. Er zijn twee films uitgebracht door andere productiemaatschappijen.
Een belangrijk element in de meeste films zijn de auto's, wapens en gadgets die Bond krijgt van Q Branch. De bekendste Bond-auto is de zilvergrijze Aston Martin DB5, die zijn debuut maakte in Goldfinger.
Inhoud |
[bewerken] Het personage James Bond
 Zie James Bond (personage) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Flemings James Bond is spion in dienst van de MI6 van het Verenigd Koninkrijk. Hij staat bekend onder zijn nummer 007 en heeft een license to kill - een vergunning om te doden. Volgens Fleming heeft Bond echt geleefd en de Britse meesterspion Sidney George Reilly zou model gestaan hebben voor deze romanfiguur. Sidney George Reilly is bekend geworden doordat hij in de jaren 80 van de vorige eeuw werd vertolkt door Sam Neill in de Engelse televisieserie Reilly: Ace of Spies uit 1983.[1] Volgens het boek MI6, The History Of The Secret Intelligence Service 1909-1949 van de Britse historicus Keith Jeffery (Queen’s University te Belfast) is het fictieve karakter James Bond voor een belangrijk deel gebaseerd op het leven van Peter Tazelaar.[2] Zijn bekendste uitspraak is: "The name is Bond, James Bond."
[bewerken] Boeken
| Zie Lijst van James Bond-boeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
[bewerken] Boeken door Ian Fleming
In Nederland werden veel vertalingen van Ian Fleming (her)uitgegeven in de Zwarte Beertjes-reeks van uitgeverij Bruna, met de typische omslagontwerpen van Dick Bruna.
|
|
[bewerken] Films
De avonturen die Ian Fleming heeft geschreven, verschenen eerst als boek, later zijn ze ook verfilmd, eerst als aflevering van een televisieserie met Barry Nelson in de hoofdrol, later ook als reeks bioscoopfilms. De films kenmerken zich door sterke afwijkingen van de boeken, vaak bewerkstelligd door geavanceerde technische trucs in James' arsenaal, verschillende buitenissige locaties en door het uiterlijk schoon van James' tegenspeelsters. Met de originele Bond-verhalen hebben ze vaak niet veel meer dan de titel gemeen. De spectaculaire acties en technische trucs komen in de boeken helemaal niet voor. Sinds de jaren 80 worden speciale scripts, die geheel losstaan van de boeken en dus ook op geen enkele wijze geautoriseerd kunnen zijn door Ian Fleming, voor de Bondfilms geschreven.
Metro-Goldwyn-Mayer bezit, via United Artists (UA), de rechten op alle Bond-films. UA bezit samen met Danjaq de rechten op alles dat te maken heeft met de 007-franchise. Vanaf de 21e Bond-film Casino Royale speelt de Engelse acteur Daniel Craig de rol van 007. Hij is nummer 6 na de Schot Sean Connery, de Australiër George Lazenby, de Engelsman Roger Moore, de Welshman Timothy Dalton en de Ier Pierce Brosnan.
James Bond is gemeengoed geworden en van grote invloed op het spionagegenre geweest. Vanwege de vele opvallende kenmerken van de Bondfilms zijn deze films in meerdere andere films geparodieerd, waaronder in de Austin Powers-films met Mike Myers, Johnny English met Rowan Atkinson en, langer geleden, Casino Royale (1967) van de regisseurs Val Guest en Ken Hughes met onder andere Peter Sellers, David Niven, Woody Allen en Jean-Paul Belmondo. Voor Sean Connery als Bond werd gekozen, werd een tijd aan David Niven gedacht als hoofdrolspeler.
[bewerken] Lijst van James Bond-films
| Nr. | Titel | Jaar | James Bond-acteur | Regisseur | Producent(en) | Plot | Wereldwijde omzet |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Dr. No | 1962 | Sean Connery | Terence Young | Albert R. Broccoli, Harry Saltzman | Bond moet op Jamaica de verdwijning van een collega onderzoeken. Het blijkt iets te maken hebben met Crab Key, het eiland van Dr. Julius No. | $59.600.000 |
| 2 | From Russia with Love | 1963 | Om een Russische Lektor in handen te krijgen en de dood van Dr. No te wreken, zet SPECTRE een strategisch plan op. Bond wordt door een Russische spionne naar Istanboel gelokt, waar Red Grant hem op de voet volgt. | $78.900.000 | |||
| 3 | Goldfinger | 1964 | Guy Hamilton | Bond moet goudsmokkelaar Auric Goldfinger bespioneren. Deze blijkt een aanval voor te bereiden op de Amerikaanse goudvoorraad. | $124.900.000 | ||
| 4 | Thunderball | 1965 | Terence Young | SPECTRE steelt twee atoombommen en eist een losgeld van de NAVO. Bond heeft echter bij toeval een spoor ontdekt dat naar de Bahama's leidt. | $141.200.000 | ||
| 5 | You Only Live Twice | 1967 | Lewis Gilbert | Na sabotage van Amerikaanse en Russische ruimtemissies geven beide supermachten elkaar de schuld en dreigt er oorlog. MI6 ontdekt echter dat de daders vanuit Japan opereerden en sturen Bond hierheen om met de Japanse geheime dienst de zaak uit te zoeken. | $111.600.000 | ||
| 6 | On Her Majesty's Secret Service | 1969 | George Lazenby | Peter Hunt | De jacht op Ernst Stavro Blofeld is geopend. Bond ontdekt dat zijn aartsvijand vanuit Zwitserland een wereldwijde aanval op de landbouw voorbereid. Ondertussen groeien Bonds gevoelens voor Tracy di Vicenzo. | $87.400.000 | |
| 7 | Diamonds Are Forever | 1971 | Sean Connery | Guy Hamilton | Bond infiltreert in een geheimzinnige diamantensmokkel naar Las Vegas. Het blijk inderdaad niet om gewone smokkel te gaan. | $116.000.000 | |
| 8 | Live and Let Die | 1973 | Roger Moore | Bond moet het verband onderzoeken tussen drie kort na elkaar gepleegde moorden. Een Afro-Amerikaanse bende blijkt samen te werken met de occulte leider van het eiland San Monique. | $161.800.000 | ||
| 9 | The Man with the Golden Gun | 1974 | Als blijkt dat topmoordenaar Scaramanga achter Bond aanzit, besluit Bond hem op eigen houtje te gaan zoeken. Het blijkt iets te maken te hebben met een verdwenen expert op het gebied van zonne-energie. | $97.600.000 | |||
| 10 | The Spy Who Loved Me | 1977 | Lewis Gilbert | Albert R. Broccoli | Als zowel een Britse als Russische onderzeeër verdwijnen bundelen de MI6 en KGB hun krachten. Bond en Anya Amasova ontdekken dat het spoor leidt naar een miljardair die geobsedeerd is door het leven in de zee. | $185.400.000 | |
| 11 | Moonraker | 1979 | Er wordt een spaceshuttle gestolen. Bond ontdekt al snel dat de bouwer van de shuttles, Sir Hugo Drax, hier zelf achter zit, en van plan is om vanuit de ruimte de mensheid aan te vallen. | $210.300.000 | |||
| 12 | For Your Eyes Only | 1981 | John Glen | Als een schip van de MI6 zinkt ontstaat er een wedloop tussen de MI6 en de KGB om een op het wrak aanwezig aanvalsapparaat te pakken te krijgen. | $195.300.000 | ||
| 13 | Octopussy | 1983 | Na de vondst van een gestolen Fabergé-ei ontdekt Bond dat ene Kamal Khan iets met de diefstal te maken heeft. Khan werkt samen met smokkelare Octopussy, die het echter goed met Bond voorheeft. Maar Khan is een verrader die betaald wordt door een oorlogszuchtige Russische generaal. | $187.500.000 | |||
| 14 | A View to a Kill | 1985 | Albert R. Broccoli, Michael G. Wilson | Bond onderzoekt microchipfabrikant Max Zorin. Deze blijkt een aanval voor te bereiden op zijn grootste concurrenten, door heel San Francisco te vernietigen. | $152.400.000 | ||
| 15 | The Living Daylights | 1987 | Timothy Dalton | Bond helpt de Russische generaal Georgi Koskov met overlopen, maar Koskov verdwijnt al snel. Bond vermoedt echter dat Koskov een dubbele verrader is, omdat de scherpschutter die hem aanviel niet professioneel was. | $191.200.000 | ||
| 16 | Licence to Kill | 1989 | Drugshandelaren verminken Bonds vriend Felix Leiter en vermoorden diens vrouw. Bond neemt ontslag om op eigen houtje wraak te nemen. | $156.200.000 | |||
| 17 | GoldenEye | 1995 | Pierce Brosnan | Martin Campbell | Michael G. Wilson, Barbara Broccoli, Albert R. Broccoli | Bond moet het opnemen tegen een Russische misdaadorganisatie die het superwapen GoldenEye heeft gekaapt. De leider van het syndicaat blijkt uit Bonds verleden te komen. | $353.400.000 |
| 18 | Tomorrow Never Dies | 1997 | Roger Spottiswoode | Michael G. Wilson, Barbara Broccoli | Na een gewelddadig incident dreigt er oorlog tussen China en het Verenigd Koninkrijk. Bond moet onderzoeken hoe mediamagnaat Elliot Carver hier achter gekomen is. Carver blijkt een gewetenloos man die zijn eigen nieuws creëert. | $346.600.000 | |
| 19 | The World Is Not Enough | 1999 | Michael Apted | Oliemagnaat Robert King wordt vermoord, en Bond moet diens dochter Elektra beschermen tegen terrorist Renard. Niemand blijkt echter te vertrouwen. | $390.000.000 | ||
| 20 | Die Another Day | 2002 | Lee Tamahori | Bond wordt in Noord-Korea gevangengenomen door kolonel Moon. Na 14 maanden komt hij vrij en besluit hij zelf te onderzoeken wie hem verraden heeft. Moons oude handlangers blijken te werken voor diamanthandelaar Gustav Graves. | $456.000.000 | ||
| 21 | Casino Royale | 2006 | Daniel Craig | Martin Campbell | Nog maar net benoemd tot 007 verijdelt Bond een aanslag, waarop terroristenbankier Le Chiffre veel geld verliest. Bond moet voorkomen dat Le Chiffre zijn huid redt via een pokertoernooi. Ondertussen wordt Bond verliefd op Vesper Lynd. | $594.000.000 | |
| 22 | Quantum of Solace | 2008 | Marc Forster | Na de dood van Vesper wil Bond niets liever dan Quantum stoppen. Hij ontdekt dat de organisatie plannen heeft met Bolivia. | $586.000.000 | ||
| 23 | Skyfall | 2012 | Sam Mendes | In Skyfall wordt Bonds loyaliteit voor M getest als haar verleden haar bedreigt. Als MI6 onder aanval komt te liggen moet 007 het gevaar opsporen en vernietigen, ongeacht hoe persoonlijk het ook wordt. |
[bewerken] Skyfall
De 23e Bondfilm staat gepland om op 26 oktober 2012 uit te komen. Door de financiële problemen bij MGM was er aanvankelijk sprake van dat de 23e Bondfilm nooit uit zou komen, maar op 11 januari 2011 maakte MGM bekend dat de film er toch komt.[3][4] In november 2011 maakte MGM bekend dat de nieuwe bondfilm de titel "Skyfall" zal dragen.[5] James Bond en M zullen respectievelijk weer door Daniel Craig en Judi Dench worden gespeeld. Javier Bardem neemt de rol van de schurk voor zijn rekening.
[bewerken] Onofficiële films
De volgende films vallen buiten de "officiële" Bond-serie (officieel wil zeggen: geproduceerd door EON productions):
| Nr. | Titel | Jaar | James Bond-acteur | Plot |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Casino Royale | 1954 | Barry Nelson | Amerikaanse spion Jimmy Bond moet de Russische spion Le Chiffre verslaan in een Frans casino. |
| 2 | Casino Royale | 1967 | David Niven | Overal ter wereld worden spionnen vermoord. De gepensioneerde Sir James Bond keert terug, benoemt alle Britse spionnen tot James Bond 007, en bindt zo de strijd aan met SMERSH en Dr. Noah. |
| 3 | Never Say Never Again | 1983 | Sean Connery | Een remake van Thunderball. Een ouder wordende Bond wordt naar een kliniek gestuurd, maar wordt daardoor onmisbaar als SPECTRE twee atoombommen kaapt. |
[bewerken] Nevenpersonages
| Zie Lijst van personages uit de James Bondfilms en -boeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Rondom James Bond zijn in de loop der jaren vele nevenpersonages geïntroduceerd, zowel bondgenoten als tegenstanders. De meeste tegenstanders komen in niet meer dan één verhaal of film voor. Het personage Ernst Stavro Blofeld van de fictieve terroristische organisatie SPECTRE is hier een uitzondering op. Zie Lijst van vijanden van James Bond.
| Personage | Functie | In de EON- films vertolkt door |
|---|---|---|
| M | De titel en code voor de baas van James Bond | Bernard Lee (1962–1979), Robert Brown (1983–1989), en Judi Dench (1995–heden) |
| Q | De titel en code voor Quartermaster | Peter Burton (1962), Desmond Llewelyn (1963–1999), John Cleese (1999–2002), Ben Whishaw (2012) |
| Miss Moneypenny | De secretaresse van M | Lois Maxwell (1962–1985), Caroline Bliss (1987–1989), Samantha Bond (1995–2002) |
| Felix Leiter | CIA agent | Jack Lord (1962), Cec Linder (1964), Rik Van Nutter (1965), Norman Burton (1971), David Hedison (1973 & 1989), John Terry (1987), Jeffrey Wright (2006–2008) |
[bewerken] Games
Sinds 1983 verschijnen er videospellen voor diverse spelconsoles zoals PlayStation en de pc. Het spel GoldenEye 007 wordt gezien als één van de beste videospellen van zijn tijd.
Op dinsdag 2 november 2010 verscheen 007 James Bond Blood Stone voor de X-Box 360, Playstation 3 en voor MS Windows (PC). In deze "Third Person Shooter" game heeft Daniel Craig (als James Bond) de hoofdrol, samen met Dame Judi Dench (M) en Joss Stone (Nicole Hunter). Dit spel heeft ook de mogelijkheid om "Online MultiPlayer te spelen. De volgende locaties zijn gebruikt: Bangkok (Thailand), Istanboel (Turkije), Athene (Griekenland), Birma, Siberië (Rusland) en Monaco.
Op vrijdag 4 november 2011 is de vernieuwde versie van GoldenEye 007: Reloaded verschenen. Dit is een "First Person Shooter" en "Online MultiPlayer" game. Deze game is verschenen op X-Box 360, Playstation 3 en voor MS Windows (PC) platforms.
[bewerken] Overige media
In 1958 werd voor het eerst stripverhaal over James Bond gepubliceerd. Het was gebaseerd op het boek Casino Royale, en stond in de krant de Daily Express. In de jaren erna werden in veel meer kranten stripverhalen over James Bond gepubliceerd, zoals in Nederland in Het Parool. Er zijn ook diverse stripboeken uitgegeven met verhalen gebaseerd op de films.
Elke film start met een speciaal gecomponeerd muziekstuk. Vaak werken grote artiesten mee aan die muziek, zoals Shirley Bassey, Paul McCartney, Tina Turner en Madonna. Soms belanden deze titelsongs hoog in de hitlijsten, een voorbeeld daarvan is: For Your Eyes Only van Sheena Easton. Het James Bond-theme (Dr. No) is een van de bekendste filmmuziekstukken. Het is waarschijnlijk gecomponeerd door Monty Norman, maar hier is nogal wat onenigheid over geweest.
In 1991 verscheen er een tekenfilmserie getiteld James Bond Jr.
[bewerken] Bond en Nederland
De film Diamonds Are Forever uit 1971 is deels opgenomen in Amsterdam. De Nederlanders Jeroen Krabbé (The Living Daylights), Famke Janssen (Goldeneye) en Daphne Deckers (Tomorrow Never Dies) hebben een rol gespeeld in de filmreeks. De Nederlander Hans de Vries was één van de vijf finalisten voor de rol van Bond in On Her Majesty's Secret Service.[6] De Vlaamse acteur Jan Decleir greep naast de rol van slechterik in The World Is Not Enough wegens andere verplichtingen.[7]
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
| James Bond-films | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
 |
Zie de categorie James Bond van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
