James Bond

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het personage van de film, zie James Bond (personage).
Sean Connery als James Bond (1962-1967, 1971, 1983) in Amsterdam in 1971 voor de film Diamonds Are Forever

James Bond, codenaam 007, is een fictief personage gecreëerd in 1953 door de Britse schrijver Ian Fleming, die hem opvoerde in twaalf romans en twee verhalenbundels. Het eerste boek heet Casino Royale.

Er zijn zes andere auteurs die geautoriseerde Bond-boeken schreven na de dood van Fleming in 1964: Kingsley Amis, Christopher Wood, John Gardner, Raymond Benson, Sebastian Faulks en Jeffery Deaver. Het meest recent is het boek Solo, geschreven door William Boyd en gepubliceerd op 26 september 2013. Bovendien schreef Charlie Higson een serie boeken Young Bond en Kate Westbrook drie romans gebaseerd op de dagboeken van het terugkerend personage Miss Moneypenny.

De fictieve Britse geheim agent is ook aangepast voor televisie, radio, strips en videospellen. Verder kent men James Bond vooral uit de op één na succesvolste filmreeks aller tijden, die begon met Dr. No in 1962 met Sean Connery als Bond. Op dit moment bestaat de filmreeks uit drieëntwintig films van EON Productions en is Daniel Craig het gezicht van James Bond. Hij is de zesde acteur die Bond speelt in de EON-serie. Er zijn twee films uitgebracht door andere productiemaatschappijen.

Een belangrijk element in de meeste films zijn de auto's, wapens en gadgets die Bond krijgt van Q Branch. De bekendste Bond-auto is de zilvergrijze Aston Martin DB5, die zijn debuut maakte in Goldfinger.

Het personage James Bond[bewerken]

Het MI6-hoofdkantoor aan de Theems in Londen. Te zien in de films Goldeneye, Tomorrow Never Dies, The World is not Enough, Die Another Day en Skyfall.
Nuvola single chevron right.svg Zie James Bond (personage) voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Flemings James Bond is spion in dienst van de MI6 van het Verenigd Koninkrijk. Hij staat bekend onder zijn nummer 007 en heeft een license to kill - een vergunning om te doden. Volgens Fleming heeft Bond echt geleefd en de Britse meesterspion Sidney George Reilly zou model gestaan hebben voor deze romanfiguur. Sidney George Reilly is bekend geworden doordat hij in de jaren 80 van de vorige eeuw werd vertolkt door Sam Neill in de Engelse televisieserie Reilly: Ace of Spies uit 1983.[1] Volgens het boek MI6, The History Of The Secret Intelligence Service 1909-1949 van de Britse historicus Keith Jeffery (Queen’s University te Belfast) is het fictieve karakter James Bond voor een belangrijk deel gebaseerd op het leven van Peter Tazelaar.[2] Zijn bekendste uitspraak is: "The name is Bond, James Bond."

Boeken[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van James Bondboeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Boeken van Ian Fleming[bewerken]

In Nederland werden veel vertalingen van Ian Fleming (her)uitgegeven in de Zwarte Beertjes-reeks van uitgeverij Bruna, met de typische omslagontwerpen van Dick Bruna.

Het huis Goldeneye in Jamaica, waar Fleming alle Bond-boeken schreef.
  • 1953: Casino Royale (Casino Royale)
  • 1954: Live and Let Die (Moord onder water)
  • 1955: Moonraker (Hoog spel)
  • 1956: Diamonds Are Forever (Doden voor diamanten)
  • 1957: From Russia With Love (Veel liefs uit Moskou/De moordkuil van het hart)
  • 1958: Doctor No (Doctor No)
  • 1959: Goldfinger (De man met de gouden vingers)
  • 1960: Verhalenbundel For Your Eyes Only (Van een blik tot een moord):
    • From a View to a Kill (Van een blik tot een moord)
    • For Your Eyes Only (Voor uw ogen alleen)
    • Quantum of Solace (De kwantum solace theorie)
    • Risico (Risico)
    • The Hildebrand Rarity (De Hildebrand rariteit)

Verfilmingen[bewerken]

Films van EON Productions[bewerken]

De films in de "officiële" Bondreeks van EON Productions:

Film Titel Jaar Regisseur James Bond M Moneypenny Q Felix Leiter Bill Tanner
1 Dr. No 1962 Terence Young Sean Connery Bernard Lee Lois Maxwell Peter Burton Jack Lord  
2 From Russia with Love 1963 Desmond Llewelyn  
3 Goldfinger 1964 Guy Hamilton Cec Linder
4 Thunderball 1965 Terence Young Rik Van Nutter
5 You Only Live Twice 1967 Lewis Gilbert  
6 On Her Majesty's Secret Service 1969 Peter Hunt George Lazenby
7 Diamonds Are Forever 1971 Guy Hamilton Sean Connery Norman Burton
8 Live and Let Die 1973 Roger Moore   David Hedison
9 The Man with the Golden Gun 1974 Desmond Llewelyn   Michael Goodliffe
10 The Spy Who Loved Me 1977 Lewis Gilbert  
11 Moonraker 1979
12 For Your Eyes Only 1981 John Glen   James Villiers
13 Octopussy 1983 Robert Brown  
14 A View to a Kill 1985
15 The Living Daylights 1987 Timothy Dalton Caroline Bliss John Terry
16 Licence to Kill 1989 David Hedison
17 GoldenEye 1995 Martin Campbell Pierce Brosnan Judi Dench Samantha Bond   Michael Kitchen
18 Tomorrow Never Dies 1997 Roger Spottiswoode  
19 The World Is Not Enough 1999 Michael Apted Michael Kitchen
20 Die Another Day 2002 Lee Tamahori John Cleese  
21 Casino Royale 2006 Martin Campbell Daniel Craig     Jeffrey Wright
22 Quantum of Solace 2008 Marc Forster Rory Kinnear
23 Skyfall 2012 Sam Mendes Naomie Harris Ben Whishaw  

Andere verfilmingen[bewerken]

De volgende films zijn niet geproduceerd door EON Productions, en vallen dus buiten de "officiële" Bond-serie:

Titel Jaar James Bond Opmerking
Casino Royale 1954 Barry Nelson Aflevering van de televisieserie Climax! op de Amerikaanse televisiezender CBS.
Casino Royale 1967 David Niven Parodiefilm.
Never Say Never Again 1983 Sean Connery Tweede verfilming van het boek Thunderball.

Filmopbrengsten en waardering[bewerken]

EON Productions:

Film Titel Jaar Budget Opbrengst wereldwijd IMDb
1 Dr. No 1962 $ 1.100.000 $ 59.600.000 7,3[3]
2 From Russia with Love 1963 $ 2.000.000 $ 78.900.000 7,5[4]
3 Goldfinger 1964 $ 3.000.000 $ 124.900.000 7,8[5]
4 Thunderball 1965 $ 9.000.000 $ 141.200.000 7,0[6]
5 You Only Live Twice 1967 $ 9.500.000 $ 111.600.000 6,9[7]
6 On Her Majesty's Secret Service 1969 $ 7.000.000 $ 87.400.000 6,8[8]
7 Diamonds Are Forever 1971 $ 7.200.000 $ 116.000.000 6,7[9]
8 Live and Let Die 1973 $ 7.000.000 $ 126.000.000 6,8[10]
9 The Man with the Golden Gun 1974 $ 13.000.000 $ 97.600.000 6,8[11]
10 The Spy Who Loved Me 1977 $ 14.000.000 $ 185.400.000 7,1[12]
11 Moonraker 1979 $ 34.000.000 $ 210.300.000 6,2[13]
12 For Your Eyes Only 1981 $ 28.000.000 $ 194.900.000 6,8[14]
13 Octopussy 1983 $ 27.500.000 $ 187.500.000 6,6[15]
14 A View to a Kill 1985 $ 30.000.000 $ 152.400.000 6,3[16]
15 The Living Daylights 1987 $ 30.000.000 $ 191.200.000 6,7[17]
16 Licence to Kill 1989 $ 32.000.000 $ 156.200.000 6,6[18]
17 GoldenEye 1995 $ 58.000.000 $ 351.500.000 7,2[19]
18 Tomorrow Never Dies 1997 $ 110.000.000 $ 346.600.000 6,4[20]
19 The World Is Not Enough 1999 $ 175.000.000 $ 361.832.377 6,4[21]
20 Die Another Day 2002 $ 195.000.000 $ 431.971.116 6,1[22]
21 Casino Royale 2006 $ 210.000.000 $ 594.239.066 8,0[23]
22 Quantum of Solace 2008 $ 285.000.000 $ 586.087.696 6,7[24]
23 Skyfall 2012 $ 255.000.000 $ 1.108.694.081 7,8[25]

Andere films:

Titel Jaar Budget Opbrengst (wereldwijd) IMDb
Casino Royale 1967 $ 12.000.000 $ 41.500.000 5,2[26]
Never Say Never Again 1983 $ 36.000.000 $ 160.000.000 6,2[27]

Olympische film[bewerken]

Voor de openingsceremonie van de Olympische Zomerspelen 2012, die in Londen werden gehouden, maakte de BBC de korte James Bondfilm Happy and Glorious. De film werd geregisseerd door Danny Boyle. De rol van Bond werd gespeeld door Daniel Craig.

In de film wordt Bond naar Buckingham Palace geroepen om Koningin Elizabeth II van het Verenigd Koninkrijk per helikopter naar het Olympisch stadion te begeleiden. Na afloop van de film verscheen de koningin ten tonele in het stadion om de Spelen officieel te openen.[28]

Nevenpersonages[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie Lijst van personages uit de James Bondfilms en -boeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Rondom James Bond zijn in de loop der jaren vele nevenpersonages geïntroduceerd, zowel bondgenoten als tegenstanders. De meeste tegenstanders komen in niet meer dan één verhaal of film voor. Het personage Ernst Stavro Blofeld van de fictieve terroristische organisatie SPECTRE is hier een uitzondering op. Zie Lijst van vijanden van James Bond.

Games[bewerken]

Sinds 1983 verschijnen er videospellen voor diverse spelconsoles zoals PlayStation en de pc. Het spel GoldenEye 007 wordt gezien als één van de beste videospellen van zijn tijd.

Naam Jaar Gezicht James Bond
GoldenEye 007 1997 Pierce Brosnan
James Bond 007 1997 n.v.t.
Tomorrow Never Dies 1999 Pierce Brosnan
The World Is Not Enough 2000 Pierce Brosnan
007 Racing 2000 Pierce Brosnan
Agent Under Fire 2001 Andrew Bicknell
Nightfire 2002 Pierce Brosnan
Everything or Nothing 2004 Pierce Brosnan
GoldenEye: Rogue Agent 2004 n.v.t.
From Russia With Love 2005 Sean Connery
Quantum of Solace 2008 Daniel Craig
GoldenEye 007 (remake) 2010 Daniel Craig
Blood Stone 2010 Daniel Craig
GoldenEye 007: Reloaded 2011 Daniel Craig
007 Legends 2012 Daniel Craig

Overige media[bewerken]

In 1958 werd voor het eerst stripverhaal over James Bond gepubliceerd. Het was gebaseerd op het boek Casino Royale, en stond in de krant de Daily Express. In de jaren erna werden in veel meer kranten stripverhalen over James Bond gepubliceerd, zoals in Nederland in Het Parool. Er zijn ook diverse stripboeken uitgegeven met verhalen gebaseerd op de films.

Elke film start met een speciaal gecomponeerd muziekstuk. Vaak werken grote artiesten mee aan die muziek, zoals Shirley Bassey, Paul McCartney, Tina Turner en Madonna. Voor Skyfall heeft Adele de titelsong ingezongen. Soms belanden deze titelsongs hoog in de hitlijsten, een voorbeeld daarvan is: For Your Eyes Only van Sheena Easton. Het James Bond Theme (Dr. No) is een van de bekendste filmmuziekstukken. Het is waarschijnlijk gecomponeerd door Monty Norman, maar hier is nogal wat onenigheid over geweest.

In 1991 verscheen er een tekenfilmserie getiteld James Bond Jr.

Bond en Nederland/België[bewerken]

In Nederland is het de traditie dat de première van een nieuwe Bond film plaatsvindt in Theater Tuschinski waarbij één of meerdere acteurs uit de film aanwezig zijn:

  • Pierce Brosnan, Famke Janssen en Martin Campbell in 1995 voor de film Goldeneye.
  • Pierce Brosnan, Desmond Llewelyn en Daphne Deckers in 1997 voor de film Tomorrow Never Dies.
  • Desmond Llewelyn en Denise Richards in 1999 voor de film The World Is Not Enough.
  • Eva Green in 2006 voor de film Casino Royale.
  • Olga Kurylenko in 2008 voor de film Quantum of Solace.
  • Berenice Marlohe in 2012 voor de film Skyfall.

Parodie[bewerken]

James Bond is gemeengoed geworden en van grote invloed op het spionagegenre geweest. Vanwege de vele opvallende kenmerken van de Bondfilms zijn deze films in meerdere andere films geparodieerd, waaronder in de Austin Powers-films met Mike Myers, Johnny English met Rowan Atkinson en, langer geleden, Casino Royale (1967) van de regisseurs Val Guest en Ken Hughes met onder anderen Peter Sellers, David Niven, Woody Allen en Jean-Paul Belmondo. Voor Sean Connery als Bond werd gekozen, werd een tijd aan David Niven gedacht als hoofdrolspeler.

Zie ook[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties