James Bond
| James Bond |
|
James Bond is de naam van een personage dat bedacht werd door de Britse schrijver Ian Fleming, alsmede de naam van een mediafranchise die is ontstaan rondom dit personage. Fleming gebruikte het personage als hoofdpersoon in een boekenreeks. Verder kent men James Bond vooral uit een groot aantal films die vanaf de jaren 60 van de 20e eeuw zijn gemaakt, en vrijwel allemaal kaskrakers zijn geworden. De meeste films zijn producties van EON Productions. Daarnaast zijn drie officieuze Bondfilms uitgebracht door andere productiemaatschappijen.
Inhoud |
[bewerken] Het personage James Bond
 Zie James Bond (personage) voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Flemings James Bond is spion in dienst van de MI6 van het Verenigd Koninkrijk. Hij staat bekend onder zijn nummer 007 en heeft een license to kill - een vergunning om te doden. Volgens Fleming heeft Bond echt geleefd en de Britse meesterspion Sidney George Reilly zou model gestaan hebben voor deze romanfiguur. Sidney George Reilly is bekend geworden doordat hij in de jaren 80 van de vorige eeuw werd vertolkt door Sam Neill in de Engelse televisieserie Reilly: Ace of Spies uit 1983.[1] Volgens het boek MI6, The History Of The Secret Intelligence Service 1909-1949 van de Britse historicus Keith Jeffery (Queen’s University te Belfast) is het fictieve karakter James Bond voor een belangrijk deel gebaseerd op het leven van Peter Tazelaar.[2] Zijn bekendste uitspraak is: "The name is Bond, James Bond."
[bewerken] Nevenpersonages
| Zie Lijst van personages uit de James Bond-films en boeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Rondom James Bond zijn in de loop der jaren vele nevenpersonages geïntroduceerd, zowel bondgenoten als tegenstanders. De meeste tegenstanders komen in niet meer dan 1 verhaal of film voor.
[bewerken] Boeken
| Zie Lijst van James Bond-boeken voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
Toen Ian Fleming in februari 1952 begon met het schrijven van zijn eerste James Bond-verhaal, werkte hij nog bij een krant. In de periode tussen 1953 en 1964 schreef hij twaalf James Bondverhalen en ook twee boeken met een serie korte verhalen over Bond, waarvan de laatste serie na zijn dood werd gepubliceerd. Diverse andere schrijvers probeerden vervolgens de James Bond-boekenreeks voort te zetten. Kingsley Amis, John Gardner en Raymond Benson schreven bijvoorbeeld nog een aantal verhalen. In de jaren 60 verschenen enkele James Bond-boeken als stripverhaal in onder meer de Nederlandse krant Het Parool. In 2005 werd bekend dat Charlie Higson een serie nieuwe boeken ging schrijven over Bond in zijn tienerjaren. Ter gelegenheid van het feit dat Ian Fleming in 2008 honderd jaar geleden geboren was, kreeg de Britse auteur Sebastian Faulks de opdracht een nieuw Bond-boek te schrijven in de stijl van Ian Fleming. Het resultaat was "Devil May Care" dat uitkwam op 28 mei 2008. Het verhaal speelt zich af ten tijde van de Koude Oorlog.
[bewerken] Boeken door Ian Fleming
Alle Bond-boeken geschreven door Ian Fleming, met het jaar van uitgave.
| Titel (Nederlandse vertaling) | Eerste uitgave | Inhoud |
|---|---|---|
| Casino Royale (Casino Royale) | 13 april 1953 | Bond moet de Franse SMERSJ-agent Le Chiffre verslaan in een casino, zodat deze definitief failliet gaat. In de loop van de missie gaat Bond twijfelen aan zichzelf en gevaarlijke beroep. |
| Live and Let Die (Moord onder water) | 5 april 1954 | In samenwerking met de FBI en de CIA moet Bond een einde maken aan de goudsmokkel die Mr. Big tussen Jamaica en de VS onderhoudt. |
| Moonraker (Hoog spel) | 7 april 1955 | Bond heeft een kleine confrontatie met Sir Hugo Drax, die voor de regering aan een atoomraket werkt. Kort daarna vindt op de werf van de raket een moord plaats, waarop er een complot vermoedt wordt en Bond er moet infiltreren. |
| Diamonds Are Forever (Doden voor diamanten) | 26 maart 1956 | Bond moet infiltreren in een pijpleiding van diamantensmokkelaars. Langzaamaan krijgt men hem door en wordt de jager prooi. |
| From Russia With Love (Veel liefs uit Moskou/De moordkuil van het hart) | 8 april 1957 | Bond wordt naar Istanboel gelokt, waar een overlopend meisje hem een decoderingsmachine zal overhandigen. SMERSJ wil namelijk een daad stellen door Bond in een ingewikkelde valstrik te vermoorden. |
| Doctor No (Doctor No) | 31 maart 1958 | Bond wordt naar Jamaica gestuurd om de verdwijning van een agent te onderzoeken. Al snel blijkt dat de zaak iets te maken heeft met het geheimzinnige eiland Crab Key. |
| Goldfinger (De man met de gouden vingers) | 23 maart 1959 | Bond wordt op het spoor gebracht van goudsmokkelaar Auric Goldfinger. Deze blijkt een aanval op de goudvoorraad in Fort Knox voor te bereiden. |
| For Your Eyes Only (Van een blik tot een moord) | 11 april 1960 | Verhalenbundel: From a View to a Kill (Van een blik tot een moord): Bond onderzoekt in Parijs de moord op een koerier van SHAPE; For Your Eyes Only (Voor uw ogen alleen): het echtpaar Havelock, oude vrienden van M, worden vermoord op Jamaica, en Bond moet een represaille uitvoeren; Quantum of Solace (De kwantum soelaas theorie): de gouverneur van Nassau vertelt Bond over de vereiste warmte tussen mensen; Risico (Risico): Bond moet uitzoeken wie vanuit Italië drugs naar het Verenigd Koninkrijk smokkelt; The Hildebrand Rarity (De Hildebrand rariteit): Bond gaat mee op jacht naar een zeldzame vis, maar zijn gastheer blijkt een agressieve man. |
| Thunderball (Kalm aan, Mr. Bond) | 27 maart 1961 | SPECTRE kaapt twee atoombommen en eist een losgeld. Bond wordt naar de Bahama's gestuurd om de bommen op te sporen. |
| The Spy Who Loved Me (De spion die mij beminde) | 16 april 1962 | Levensverhaal van ene Vivienne Michelle. Op een nacht is ze overgeleverd aan de genade van twee moordenaars, maar dan staat James Bond toevallig voor de deur. |
| On Her Majesty's Secret Service (In dienst van Hare Majesteit) | 1 april 1963 | Bond spoort Ernst Stavro Blofeld, het hoofd van SPECTRE, op. Deze blijkt een aanval op de Britse landbouw voor te bereiden. Ondertussen groeien Bonds gevoelens voor Tracy di Vicenzo. |
| You Only Live Twice (Je leeft maar tweemaal) | 16 maart 1964 | Na de dood van zijn vrouw Tracy is Bond ingestort. M geeft hem een laatste kans door hem op een diplomatieke missie naar Japan te sturen. Daar ontdekt Bond waar Blofeld zich schuil houdt. |
| The Man With The Golden Gun (De man met de gouden revolver) | 1 april 1965 (postuum) | Bond keert terug en wordt al snel naar Jamaica gestuurd, daar hij de meest geschikte agent is om met KGB-moordenaar Francisco Scaramanga af te rekenen. |
| Octopussy and The Living Daylights (Octopussy) | 1966 (postuum) | Verhalenbundel. Octopussy (Octopussy): Ene majoor Dexter Smythe vertelt Bond hoe hij de moord pleegde op Oberhauser, de man die voor Bond als een tweede vader was; The Living Daylights (Veel liefs uit Berlijn): 272 moet uit Oost-Berlijn ontsnappen, en Bond moet voorkomen dat scherpschutter Trigger hem neerschiet; The Property of a Lady (Om het bezit van een dame, toegevoegd in 1976): Dubbelagent Freudenstein zal via de veiling van een Fabergé-ei betaald worden, en Bond moet erachter komen wie haar meerdere is; 007 in New York (007 in New York, toegevoegd in 2002): Bond is in New York om een collega te berichten dat haar nieuwe vriend een dubbelagent is. |
[bewerken] Films
De avonturen die Ian Fleming heeft geschreven, verschenen eerst als boek, later zijn ze ook verfilmd, eerst als aflevering van een televisieserie met Barry Nelson in de hoofdrol, later ook als reeks bioscoopfilms. De films kenmerken zich door sterke afwijkingen van de boeken, vaak bewerkstelligd door geavanceerde technische trucs in James' arsenaal, verschillende buitenissige locaties en door het uiterlijk schoon van James' tegenspeelsters. Met de originele Bond-verhalen hebben ze vaak niet veel meer dan de titel gemeen. De spectaculaire acties en technische trucs komen in de boeken helemaal niet voor. Sinds de jaren 80 worden speciale scripts, die geheel losstaan van de boeken en dus ook op geen enkele wijze geautoriseerd kunnen zijn door Ian Fleming, voor de Bondfilms geschreven.
Metro-Goldwyn-Mayer bezit, via United Artists (UA), de rechten op alle Bond-films. UA bezit samen met Danjaq de rechten op alles dat te maken heeft met de 007-franchise. Vanaf de 21e Bond-film Casino Royale speelt de Engelse acteur Daniel Craig de rol van 007. Hij is nummer 6 na de Schot Sean Connery, de Australiër George Lazenby, de Engelsman Roger Moore, de Welshman Timothy Dalton en de Ier Pierce Brosnan.
James Bond is gemeengoed geworden en van grote invloed op het spionagegenre geweest. Vanwege de vele opvallende kenmerken van de Bondfilms zijn deze films in meerdere andere films geparodieerd, waaronder in de Austin Powers-films met Mike Myers, Johnny English met Rowan Atkinson en, langer geleden, Casino Royale (1967) van de regisseurs Val Guest en Ken Hughes met onder andere Peter Sellers, David Niven, Woody Allen en Jean-Paul Belmondo. Voor Sean Connery als Bond werd gekozen, werd een tijd aan David Niven gedacht als hoofdrolspeler.
[bewerken] Lijst van James Bond-films
| Nr. | Titel | Jaar | James Bond-acteur | Regisseur | Producent(en) | Plot | Wereldwijde omzet |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Dr. No | 1962 | Sean Connery | Terence Young | Albert R. Broccoli, Harry Saltzman | Bond moet op Jamaica de verdwijning van een collega onderzoeken. Het blijkt iets te maken hebben met Crab Key, het eiland van Dr. Julius No. | $59.600.000 |
| 2 | From Russia with Love | 1963 | Om een Russische Lektor in handen te krijgen en de dood van Dr. No te wreken, zet SPECTRE een strategisch plan op. Bond wordt door een Russische spionne naar Istanboel gelokt, waar Red Grant hem op de voet volgt. | $78.900.000 | |||
| 3 | Goldfinger | 1964 | Guy Hamilton | Bond moet goudsmokkelaar Auric Goldfinger bespioneren. Deze blijkt een aanval voor te bereiden op de Amerikaanse goudvoorraad. | $124.900.000 | ||
| 4 | Thunderball | 1965 | Terence Young | SPECTRE steelt twee atoombommen en eist een losgeld van de NAVO. Bond heeft echter bij toeval een spoor ontdekt dat naar de Bahama's leidt. | $141.200.000 | ||
| 5 | You Only Live Twice | 1967 | Lewis Gilbert | Na sabotage van Amerikaanse en Russische ruimtemissies geven beide supermachten elkaar de schuld en dreigt er oorlog. MI6 ontdekt echter dat de daders vanuit Japan opereerden en sturen Bond hierheen om met de Japanse geheime dienst de zaak uit te zoeken. | $111.600.000 | ||
| 6 | On Her Majesty's Secret Service | 1969 | George Lazenby | Peter Hunt | De jacht op Ernst Stavro Blofeld is geopend. Bond ontdekt dat zijn aartsvijand vanuit Zwitserland een wereldwijde aanval op de landbouw voorbereid. Ondertussen groeien Bonds gevoelens voor Tracy di Vicenzo. | $87.400.000 | |
| 7 | Diamonds Are Forever | 1971 | Sean Connery | Guy Hamilton | Bond infiltreert in een geheimzinnige diamantensmokkel naar Las Vegas. Het blijk inderdaad niet om gewone smokkel te gaan. | $116.000.000 | |
| 8 | Live and Let Die | 1973 | Roger Moore | Bond moet het verband onderzoeken tussen drie kort na elkaar gepleegde moorden. Een Afro-Amerikaanse bende blijkt samen te werken met de occulte leider van het eiland San Monique. | $161.800.000 | ||
| 9 | The Man with the Golden Gun | 1974 | Als blijkt dat topmoordenaar Scaramanga achter Bond aanzit, besluit Bond hem op eigen houtje te gaan zoeken. Het blijkt iets te maken te hebben met een verdwenen expert op het gebied van zonne-energie. | $97.600.000 | |||
| 10 | The Spy Who Loved Me | 1977 | Lewis Gilbert | Albert R. Broccoli | Als zowel een Britse als Russische onderzeeër verdwijnen bundelen de MI6 en KGB hun krachten. Bond en Anya Amasova ontdekken dat het spoor leidt naar een miljardair die geobsedeerd is door het leven in de zee. | $185.400.000 | |
| 11 | Moonraker | 1979 | Er wordt een spaceshuttle gestolen. Bond ontdekt al snel dat de bouwer van de shuttles, Sir Hugo Drax, hier zelf achter zit, en van plan is om vanuit de ruimte de mensheid aan te vallen. | $210.300.000 | |||
| 12 | For Your Eyes Only | 1981 | John Glen | Als een schip van de MI6 zinkt ontstaat er een wedloop tussen de MI6 en de KGB om een op het wrak aanwezig aanvalsapparaat te pakken te krijgen. | $195.300.000 | ||
| 13 | Octopussy | 1983 | Na de vondst van een gestolen Fabergé-ei ontdekt Bond dat ene Kamal Khan iets met de diefstal te maken heeft. Khan werkt samen met smokkelare Octopussy, die het echter goed met Bond voorheeft. Maar Khan is een verrader die betaald wordt door een oorlogszuchtige Russische generaal. | $187.500.000 | |||
| 14 | A View to a Kill | 1985 | Albert R. Broccoli, Michael G. Wilson | Bond onderzoekt microchipfabrikant Max Zorin. Deze blijkt een aanval voor te bereiden op zijn grootste concurrenten, door heel San Francisco te vernietigen. | $152.400.000 | ||
| 15 | The Living Daylights | 1987 | Timothy Dalton | Bond helpt de Russische generaal Georgi Koskov met overlopen, maar Koskov verdwijnt al snel. Bond vermoedt echter dat Koskov een dubbele verrader is, omdat de scherpschutter die hem aanviel niet professioneel was. | $191.200.000 | ||
| 16 | Licence to Kill | 1989 | Drugshandelaren verminken Bonds vriend Felix Leiter en vermoorden diens vrouw. Bond neemt ontslag om op eigen houtje wraak te nemen. | $156.200.000 | |||
| 17 | GoldenEye | 1995 | Pierce Brosnan | Martin Campbell | Michael G. Wilson, Barbara Broccoli, Albert R. Broccoli | Bond moet het opnemen tegen een Russische misdaadorganisatie die het superwapen GoldenEye heeft gekaapt. De leider van het syndicaat blijkt uit Bonds verleden te komen. | $353.400.000 |
| 18 | Tomorrow Never Dies | 1997 | Roger Spottiswoode | Michael G. Wilson, Barbara Broccoli | Na een gewelddadig incident dreigt er oorlog tussen China en het Verenigd Koninkrijk. Bond moet onderzoeken hoe mediamagnaat Elliot Carver hier achter gekomen is. Carver blijkt een gewetenloos man die zijn eigen nieuws creëert. | $346.600.000 | |
| 19 | The World Is Not Enough | 1999 | Michael Apted | Oliemagnaat Robert King wordt vermoord, en Bond moet diens dochter Elektra beschermen tegen terrorist Renard. Niemand blijkt echter te vertrouwen. | $390.000.000 | ||
| 20 | Die Another Day | 2002 | Lee Tamahori | Bond wordt in Noord-Korea gevangengenomen door kolonel Moon. Na 14 maanden komt hij vrij en besluit hij zelf te onderzoeken wie hem verraden heeft. Moons oude handlangers blijken te werken voor diamanthandelaar Gustav Graves. | $456.000.000 | ||
| 21 | Casino Royale | 2006 | Daniel Craig | Martin Campbell | Nog maar net benoemd tot 007 verijdelt Bond een aanslag, waarop terroristenbankier Le Chiffre veel geld verliest. Bond moet voorkomen dat Le Chiffre zijn huid redt via een pokertoernooi. Ondertussen wordt Bond verliefd op Vesper Lynd. | $594.000.000 | |
| 22 | Quantum of Solace | 2008 | Marc Forster | Na de dood van Vesper wil Bond niets liever dan Quantum stoppen. Hij ontdekt dat de organisatie plannen heeft met Bolivia. | $586.000.000 | ||
| 23 | Skyfall | 2012 | Sam Mendes | In Skyfall wordt Bonds loyaliteit voor M getest als haar verleden haar bedreigt. Als MI6 onder aanval komt te liggen moet 007 het gevaar opsporen en vernietigen, ongeacht hoe persoonlijk het ook wordt. |
[bewerken] Skyfall
De 23e Bondfilm staat gepland om op 26 oktober 2012 uit te komen. Door de financiële problemen bij MGM was er aanvankelijk sprake van dat de 23e Bondfilm nooit uit zou komen, maar op 11 januari 2011 maakte MGM bekend dat de film er toch komt.[3][4] In november 2011 maakte MGM bekend dat de nieuwe bondfilm de titel "Skyfall" zal dragen.[5] James Bond en M zullen respectievelijk weer door Daniel Craig en Judi Dench worden gespeeld. Javier Bardem neemt de rol van de schurk voor zijn rekening.
[bewerken] Onofficiële films
De volgende films vallen buiten de "officiële" Bond-serie (officieel wil zeggen: geproduceerd door EON productions):
| Nr. | Titel | Jaar | James Bond-acteur | Plot |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Casino Royale | 1954 | Barry Nelson | Amerikaanse spion Jimmy Bond moet de Russische spion Le Chiffre verslaan in een Frans casino. |
| 2 | Casino Royale | 1967 | David Niven | Overal ter wereld worden spionnen vermoord. De gepensioneerde Sir James Bond keert terug, benoemt alle Britse spionnen tot James Bond 007, en bindt zo de strijd aan met SMERSH en Dr. Noah. |
| 3 | Never Say Never Again | 1983 | Sean Connery | Een remake van Thunderball. Een ouder wordende Bond wordt naar een kliniek gestuurd, maar wordt daardoor onmisbaar als SPECTRE twee atoombommen kaapt. |
[bewerken] Overige media
Sinds 1983 verschijnen er videospellen voor diverse spelconsoles zoals PlayStation en de pc. Het spel GoldenEye 007 wordt gezien als één van de beste videospellen van zijn tijd.
In 1958 werd voor het eerst stripverhaal over James Bond gepubliceerd. Het was gebaseerd op het boek Casino Royale, en stond in de krant de Daily Express. In de jaren erna werden in veel meer kranten stripverhalen over James Bond gepubliceerd, zoals in Nederland in Het Parool. Er zijn ook diverse stripboeken uitgegeven met verhalen gebaseerd op de films.
Elke film start met een speciaal gecomponeerd muziekstuk. Vaak werken grote artiesten mee aan die muziek, zoals Shirley Bassey, Paul McCartney, Tina Turner en Madonna. Soms belanden deze titelsongs hoog in de hitlijsten, een voorbeeld daarvan is: For Your Eyes Only van Sheena Easton. Het James Bond-theme (Dr. No) is een van de bekendste filmmuziekstukken. Het is waarschijnlijk gecomponeerd door Monty Norman, maar hier is nogal wat onenigheid over geweest.
In 1991 verscheen er een tekenfilmserie getiteld James Bond Jr.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
| Referenties |
| James Bond-films | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
|
 |
Zie de categorie James Bond van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
