Joomla!

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Joomla!
Schermafbeelding Joomla! 1.5 (Nederlandstalige back-end)
Schermafbeelding Joomla! 1.5 (Nederlandstalige back-end)
Ontwikkelaar The OSM Development Team
Recentste versie 3.3.6 
(1 oktober 2014)
Status Actief
Besturingssysteem Multiplatform
Geschreven in PHP
Categorie Contentmanagementsysteem (CMS)
Licentie GPL
Website (en) Projectpagina
Portaal  Portaalicoon   Informatica
Vrije software

Joomla! is een vrij, opensource-contentmanagementsysteem. Joomla! is geschreven in PHP en werkt met een MySQL of (sinds versie 2.5) MS SQL-database. Joomla! heeft functies als het cachen van pagina's, RSS-feeds, printversies van pagina's, nieuwsflitsen, blogs, fora, opiniepeilingen, kalender, zoeken en taalinternationalisatie.

De naam is de Engelse fonetische spelling van het Swahili-woord 'jumla' dat 'alles samen' of 'als één geheel' betekent. De naam is gekozen om de verbintenis van het ontwikkelteam en de gemeenschap met het project.

Joomla! is vrijgegeven onder de GNU General Public Licence.

Geschiedenis[bewerken]

Joomla! ontstond als een afgescheiden voortzetting van Mambo, na een ruzie tussen het Australische Miro Corporation, de eigenaar van het handelsmerk 'Mambo', en de meerderheid van het ontwikkelteam. De twee groepen splitsten op 17 augustus 2005. Miro Corporation richtte een stichting op met als doel het project financieel te ondersteunen en het te beschermen tegen rechtszaken. Het ontwikkelteam beweerde dat de bepalingen van de stichting in strijd waren met eerdere overeenkomsten gesloten door het gekozen Mambo Steering Committee, dat er geen overleg is geweest met de invloedrijke partijen en dat sommige bepalingen de basisbeginselen van opensourcesoftware schonden. Deze beweringen zijn nooit bewezen.

Het ontwikkelteam begon een website 'OpenSourceMatters' om de gebruikers, ontwikkelaars, webdesigners en de gemeenschap in het algemeen te informeren. De voormalige leider van het projectteam Andrew Eddie (ook bekend als 'MasterChief') schreef een open brief aan de gemeenschap, die verscheen op het aankondigingengedeelte op het publieke forum op mamboserver.com.

De volgende dag waren duizend mensen lid geworden van het forum van de website opensourcematters.org. De meesten postten aanmoedigende berichten en verklaarden hun steun aan het ontwikkelteam. De website bezweek bijna onder de grote belangstelling. Het nieuws werd via belangrijke IT-nieuwsbronnen verspreid. De directeur van Miro, Peter Lamont, gaf een publiekelijke reactie in het artikel.[1]

Deze gebeurtenis bracht diepe gevoelens boven binnen de opensourcebeweging over wat 'open source' kan worden genoemd. De fora van veel andere opensourceprojecten werden overspoeld met reacties voor en tegen de acties van beide kanten. Geruchten en beschuldigingen van overtredingen door Miro en de Mambo Foundation vierden hoogtij.

In de twee weken na de aankondiging van Andrew Eddie werden de teams gereorganiseerd en bleef de gemeenschap groeien. Op 1 september 2005 werd de nieuwe naam aangekondigd op een gemêleerde bijeenkomst van meer dan 3000 trouwe volgelingen van het ontwikkelteam.

Op 8 juli 2006 maakte Eddie bekend zijn functie als projectleider neer te leggen. Een team (eerste core team), bestaande uit Andrew Eddie, Emir Sakic, Andy Miller, Rey Gigataras, Mitch Pirtle, Tim Broeker, Alex Kempkens, Arno Zijlstra, Jean-Marie Simonet, Levis Bisson, Andy Stewart, Peter Russell, Brad Baker, Brian Teeman, Michelle Bisson, Trijnie Wanders, Shayne Bartlett, Nick Annies en Johan Janssens neemt de taak dan op zich. In de loop van de tijd is het core-team verschillende malen veranderd.

Inhoud van Joomla![bewerken]

Het Joomla!-pakket bestaat uit veel verschillende onderdelen, die zo veel mogelijk modulair gebouwd zijn. Dit om het maken van uitbreidingen (extensions) makkelijk te maken. Een overzicht van beschikbare extensions is verkrijgbaar op de Joomla Extensions Directory.[2]

De structuur van Joomla![bewerken]

MVC-model van Joomla! 1.5

Het Joomla!-framework, de kern van het systeem, regelt alle basiselementen van een website, zoals de ingelogde gebruikers, de rechten van bezoekers en gebruikers en het ophalen van gegevens vanuit verschillende bronnen. Vervolgens zijn er drie elementen (extensies) binnen Joomla! die geactiveerd worden door het framework:

  • Components: programma's geschreven in PHP die daadwerkelijke acties uitvoeren, zoals het verwerken van nieuwsberichten van platte tekst naar HTML-geformatteerde tekst. Het belangrijkste voordeel van de Components is echter de mogelijkheid die ze bieden om de website in kwestie functioneel uit te breiden. Hierbij kan gedacht worden aan een gastenboek, downloadomgeving, fotogalerij, etc.
  • Modules: blokken op de website die naast de hoofdinhoud getoond kunnen worden. Voorbeelden zijn onder andere menu's, kalenders, willekeurige afbeeldingen en recente toevoegingen.
  • Plug-ins: transformeren tekst in de inhoud van een pagina naar een geformatteerde tekst, zonder rekening te houden met de sjablonen/templates. Een standaard bijgeleverde plug-in zorgt er bijvoorbeeld voor dat een e-mailadres in de inhoud van een pagina omgezet wordt naar een voor spambot onleesbare code. Voor het uitkomen van Joomla! 1.5 werden de plug-ins Mambots genoemd.
Visualisering van het Joomla! 1.0 CMS

Vervolgens sturen deze elementen hun uitgewerkte inhoud door naar de template, waar de betreffende teksten vervangen worden.

De template uiteindelijk, is verantwoordelijk voor de grafische voorstelling van de website. Hier staan de diverse css-bestanden voor de opmaak van tekst en de instructies voor de plaatsing van de onderdelen in de betreffende pagina.

Veel templates en extensies zijn gratis. Daarnaast zijn er ook commerciële aanbieders die een bepaalde service en garantie bieden bij hun aanbod.

Versies[bewerken]

Versie Verschenen op Einde support
1.0 16 september 2005 22 juli 2009
1.5 22 januari 2008 10 april 2012
1.6 10 januari 2011 19 augustus 2011
1.7 19 juli 2011 10 februari 2012
2.5 LTS 10 januari 2012 december 2014
3.0 27 september 2012 april 2013
3.1 24 april 2013 november 2013
3.2 6 november 2013 oktober 2014
3.3 LTS april 2014 september 2016
3.4 2014
4.0 maart 2015
4.1 september 2015
4.2 maart 2016
4.5 LTS september 2016

██ Versie niet meer ondersteund

██ Versie wordt ondersteund

██ Toekomstige versie

1.0.x[bewerken]

De eerste versie van Joomla! (versie 1.0.0) werd op 16 september 2005 aangekondigd. Deze versie kwam grotendeels overeen met Mambo versie 4.5.2.3. Hier en daar waren er enkel kleine verbeteringen.

1.5.x[bewerken]

Op 22 januari 2008 is de grotendeels herschreven versie 1.5.0 vrijgegeven. Sindsdien staat Joomla los van Mambo. De meeste componenten en modules voor 1.0.x kunnen geïnstalleerd/gebruikt worden door activatie van een "legacy"-plug-in waardoor deze in een emulatie draaien. Toch werd aangeraden om zo snel mogelijk over te schakelen naar de overeenkomstige "1.5 native versie"[3]

In augustus 2008 werd een ernstig beveiligingslek in de versies 1.5.0 t/m 1.5.5 ontdekt. Dit lek is in versie 1.5.6 verholpen.[4]

Ondersteuning voor Joomla 1.5.x stopte officieel april 2012, maar werd officieus nog tot eind 2012 ondersteund (voor veiligheidsproblemen).

1.6.x[bewerken]

Eind juni 2009 is een eerste testversie van Joomla 1.6 beschikbaar gekomen. Toch heeft het tot 18 mei 2010 geduurd eer de eerste bètaversie werd vrijgegeven. Daarop volgde er in cycli van twee weken telkens een nieuwe bètaversie. Op deze manier werkte men naar een Release Candidate, die op 14 december 2010 werd vrijgegeven[5].

De stabiele versie werd op 10 januari 2011 vrijgegeven.[6]

De belangrijkste aanpassingen/nieuwigheden:[7]

  • Verbeterde Access Control List waarbij de beheerder zelf extra security-groepen en toegangsrechten kan instellen
  • Het nesten van categorieën
  • Standaardisatie in de manier waarop componenten worden geschreven aan de hand van een verbeterd MCV-model

Daarnaast is Joomla 1.6 slechts een tijdelijke versie. De support op deze versie vervalt eind augustus 2011.[8]

1.7.x[bewerken]

Deze versie werd uitgegeven op 19 juli 2011. Net zoals versie 1.6 is deze release ook van tijdelijke aard. Support eindigde in februari 2012. In deze versie zijn meer dan 300 bugs opgelost.[9] Daarnaast is deze versie ook een zet om het CMS los te koppelen van het framework.

2.5.x[bewerken]

Hoewel initieel aangekondigd als Joomla 1.8 werd in september 2011 aangekondigd dat deze zal uitkomen onder versie 2.5[10]. De eerste versie van 2.5 is op dinsdag 24 januari 2012 verschenen. Support zal voorzien worden tot voorjaar 2014.[11]

Versie 1.7.4 (waarvan .4 in verband met een veiligheidslek ook op 24 januari 2012 is verschenen) zal nog worden ondersteund tot 24 februari 2012. Joomla 1.5 wordt nog tot september 2012 ondersteund, grote veiligheidsproblemen zullen in ieder geval nog opgelost worden totdat Joomla 3.0 verschijnt.

Een goed draaiende website kan natuurlijk nog wel blijven bestaan met Joomla! 1.5.xx. Er zijn immers ook nog heel veel websites die draaien onder versie 1.0. Maar uiteindelijk is het beter om op termijn over te gaan naar versie 2.5.xx. Allereerst vanwege de veiligheid en ook de nieuwe functionaliteiten zijn mooi meegenomen.

3.x[bewerken]

Joomla 3.0 is eind september 2012 vrijgegeven.[12] In deze versie is vooral de gebruikersinterface behoorlijk vernieuwd en verbeterd. Door het toepassen van Bootstrap is het gehele CMS ook op mobiele apparaten toegankelijk. Versie 3.0 is een korte-termijn release, support op deze versie verviel in april 2013. In april 2013 werd versie 3.1 vrijgegeven en in november 2013 versie 3.2 waarmee de support voor 3.1 verviel. In april 2014 werd versie 3.3 vrijgegeven. Versie 3.2 werd ondersteund tot oktober 2014 wegens een aanpassing in de vereiste PHP versie.[13]

Joomla 3.4 zal uitgebracht worden in het najaar van 2014.

Externe link[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
Wikibooks Wikibooks heeft een studieboek over dit onderwerp: Cursus Joomla!.