Lochem

Lochem

Gemeente in Nederland
(Details) (Details)
Situering
Provincie	Gelderland
Coördinaten	52°9' NB 6°25' OL
Algemeen
Oppervlakte	216,02 km²
- land	213,31 km²
- water	2,71 km²
Inwoners (1 november 2012)	33.309? (156 inw/km²)
Hoofdplaats	Lochem
Belangrijke verkeersaders	N312 N332 N346
Politiek
Burgemeester (lijst)	Frans Spekreijse (VVD)
Economie
Gemiddeld inkomen (2006)	€ 14.500 per inw.
Gem. WOZ-waarde (2008)	€ 310.000
WW-uitkeringen (2007)	13 per 1000 inw.
Autobezit (2007)	498 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s)	7210-7211, 7213-7218, 7240-7242, 7244-7245
Netnummer(s)	0573, 0575
CBS-code	0262
CBS-wijkindeling	zie wijken en buurten
Amsterdamse code	11263
Website	www.lochem.nl
Portaal    Nederland

Lochem in 1674, door Jan Peeters.

Lochem rond 1560, door Jacob van Deventer.

Lochem ( uitspraak (info·uitleg)) is een stad en een gemeente in de Achterhoek en De Graafschap, in de Nederlandse provincie Gelderland. De gemeente telt 33.309 inwoners (1 november 2012, bron: opgave gemeente) en heeft een oppervlakte van 215,19 km² (waarvan 2,59 km² water).

Geografie

De gemeente Lochem ligt ten oosten van de rivier de IJssel en grenst in het noorden aan de provincie Overijssel. Het stadje Lochem ligt aan de rivier de Berkel alsook aan het Twentekanaal en is bekend van de nabijgelegen Lochemse Berg (zie verderop bij 'Natuur'). Grotere plaatsen in de buurt zijn de stad Deventer in noordwestelijke richting en de stad Zutphen in zuidwestelijke richting.

Kernen

De gemeente telt de volgende kernen (inwoners gemeente Lochem 2010 ):

Naam	Inwoners
Almen	1.216
Barchem	1.86
Eefde	4.286
Epse	1.912
Exel	162
Gorssel	3.843
Harfsen	1.688
Joppe	402
Kring van Dorth	286
Laren	4.051
Lochem	13.781
Zwiep	66

Natuur

Op het grondgebied van Lochem bevindt zich een stuwwal, waarvan het hoogste punt wordt gevormd door de 49 meter hoge en beboste Lochemerberg. Zuidoostelijk van deze lage heuvel ligt de Kale Berg en noordelijk de Paaschberg. Een groot gedeelte van de stuwwal is natuurgebied.

Het Pieterpad, een bekend langeafstandswandelpad, doet de gemeente Lochem aan.

Geschiedenis

De "kleine landstad" Lochem, één van de vijf stemhebbende steden binnen de Staten van het kwartier Zutphen, die haar stadsrechten kreeg in 1233 van graaf Otto II "met de paardenvoet", had destijds al een stuk geschiedenis achter de rug. Uit een oorkonde van 1059, de oudste over deze nederzetting, blijkt dat er op dat moment al een kerk in Lochem stond. Opgravingen tijdens de restauratie van de Grote of St. Gudulakerk hebben ons geleerd dat er zelfs al omstreeks 900 na Chr. een houten kerkje op die plaats moet hebben gestaan, waarmee Lochem één van de oudste kerspelen van de Achterhoek is. Dat in Lochem in de 10e eeuw al een kerkstichting kon plaatsvinden, wijst op een nog oudere historie. De ligging aan de Berkel, waarlangs in vroeger eeuwen veel handel plaatsvond, is hierop waarschijnlijk van invloed geweest.

Na 1233 is het stadje spoedig uitgegroeid en in 1330 kreeg het toestemming tot de bouw van een stadsmuur. Een dubbele gracht, waarvan de binnengracht nog grotendeels aanwezig is, vormde nog een extra bescherming. In de loop der eeuwen is het stadje diverse malen belegerd, vooral tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Het Staatse leger onder leiding van graaf Filips van Hohenlohe-Neuenstein en Willem Lodewijk van Nassau-Dillenburg op 24 september 1582 was verantwoordelijk voor het ontzet van Lochem. In 1590 trachtten de Spanjaarden via een list de stad binnen te dringen, maar de Lochemse "Hooiplukkers", onder aanvoering van Jan Poorters, ontmaskerden de in een hooiwagen verborgen soldaten. In 1606 is de stad nog twee maal belegerd geweest. Na de Vrede van Münster van 1648 werd Lochem binnen 25 jaar twee maal bezet door de Münsterse bisschop Bernhard von Galen. Ook werd het stadje, waarin de meeste huizen van hout waren, veelvuldig door brand geplaagd. In 1615 werd Lochem getroffen door de ergste stadsbrand in haar geschiedenis, alleen de kerk en een viertal huizen bleven staan.

Een nieuw, nu nog aanwezig, raadhuis werd in de jaren 1634-1640 gebouwd. De fraaie topgevels in de renaissancestijl zijn van de hand van de Zutphense stadsarchitect Emond Hellenraet. Elders in de stad zijn nog enkele 17e-eeuwse huizen te vinden.

Op 1 augustus 1971 ging de gemeente Laren (Gld), die naast Laren ook Barchem omvatte, op in de nieuwe gemeente Lochem.

Op 1 januari 2005 werden de gemeenten Gorssel en Lochem (Lochem-Laren-Barchem) samengevoegd tot een nieuwe gemeente (groot) Lochem.

Verkeer en vervoer

Sinds 1 november 1865 beschikt Lochem over een station aan de spoorlijn Zutphen–Hengelo–Enschede–Gronau, onderdeel van Staatsspoorlijn D. Het station bevindt zich buiten het centrum, aan de noordzijde van het Twentekanaal. Dit zorgt voor enige verwarring bij reizigers die Lochem voor het eerst bezoeken.

Syntus onderhoudt een halfuursdienst (na ca. 20:30 en in het weekend een uurdienst) voor reizigersvervoer met Zutphen en Hengelo – Oldenzaal.

Syntus buslijn 56 verbindt Lochem met Deventer en Borculo. Op weekdagen tot ca. 20.30 rijdt lijn 52 van het station via het centrum en het Staring College naar de camping 'Landgoed Ruighenrode'.

Via de N332 is het ongeveer 10 km naar de A1 Amsterdam - Oldenzaal. De N346 biedt een ontsluiting richting Zutphen en Hengelo. De N312 verbindt Lochem met Ruurlo, Lichtenvoorde en Winterswijk.

Cultuur

Monumenten

De wijk Berkeloord is een beschermd dorpsgezicht. Daarnaast telt Lochem tientallen rijksmonumenten en een aantal oorlogsmonumenten:

• Lijst van rijksmonumenten in Lochem (plaats)
• Lijst van rijksmonumenten in Lochem (gemeente)
• Lijst van oorlogsmonumenten in Lochem

Kunst in de openbare ruimte

In de gemeente zijn diverse beelden, sculpturen en objecten geplaatst in de openbare ruimte, zie:

• Lijst van beelden in Lochem

• 

  Lochem, voormalige stadhuis

• 

  Lochem, de Gudulakerk

• 

  Lochem, de Bierstraat

• 

  Lochem, toren van de Gudulakerk vanaf de Julianaweg-Prins Bernhardweg

• 

  Lochem, de Witte Kerk

• 

  Lochem, landhuis: de Luchte

• 

  Lochem, Nieuwstad-Graaf Ottoweg

• 

  Lochem

• 

  Lochem, monumentaal pand op de Markt

• 

  Lochem, monumentaal huis aan 't Ei

• 

  Kunst in Lochem

Politiek

Gemeenteraad

Aantal zetels in de gemeenteraad:

Gemeenteraadsverkiezingen (zetels)
Partij	1998	2002	2004 x)	2010
VVD/Lokaal y)	3	3	8	5
PvdA	4	3	5	4
CDA	3	3	4	4
Gemeentebelangen	5	5	3	4
GroenLinks	2	2	2	3
D66	0	1	1	3
Totaal	17	17	23	23
Opkomst	68,1 %	67,6 %	? %	63,7 %

x) In verband met het samengaan van Gorssel en Lochem zijn er in 2004 gemeenteraadsverkiezingen gehouden in plaats van in 2006. De eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen zullen in 2010 plaatsvinden, waarmee Lochem dan weer in de pas zal lopen met de rest van Nederland. Dit samengaan verklaart ook de toename van het totale aantal raadszetels.

y) In 2006 is de VVD gaan samenwerken met een gedeelte (5 personen) van de GB-fractie onder de naam VVD-Lokaal. Hierdoor kwam het college van burgemeester en Wethouders ten val. Een nieuw college werd gevormd, waarbij wethouder Mart Schouten werd vervangen door Thijs de la Court.

Verkozen in de gemeenteraad in 2010:

• VVD: Wim ter Meulen, Hennie van der Most, Riet Gronouwe-Hiddink, Jalbert Kuijper en Clementine Wintraecken - van Banning

• PvdA: Dick Beltman, Zaim Dagdelen, Marian Beuke en Mini Schouten

• CDA: Henk Berends, Dirkje van Zeijts-de Groot, Harrie Dinkelman en Dave Schut

• Gemeentebelangen: Marja Eggink-Meuleman, Arjen Dieperink, Annie Visschers-Markerink en Freddy van Ditshuizen

• GroenLinks: Tonnie Tekelenburg, Jolande van Borrendam en Henk van Zeijts

• D66: Gerrit Brummelman, Carola Eppink en Piet Polderman

College van burgemeesters en wethouders

Het college van burgemeester en wethouders is als volgt samengesteld:

• Burgemeester (sinds 2005): Frans Spekreijse (VVD)

Lijst van burgemeesters van Lochem

Wethouders met ingang van 20 april 2010:

• Berend Jan Bussink (VVD)
• Thijs de la Court (GroenLinks)
• Wilma Heesen (PvdA)
• Jan Kottelenberg (CDA)

Bekende (ex)-inwoners

Geboren

• Irma Boom (1960), grafisch vormgever
• Rijk van Dam (1952), belastingambtenaar en politicus
• Bert Haars (1913-1997), politica
• Hans Jorritsma (1949), hockeyinternational en -coach
• Art Langeler (1970), voetbaltrainer
• Wim Meutstege (1952), voetballer
• Anne Willem Jacob Joost van Nagell (1851-1936), burgemeester
• Daniël Willemsen (1975), wereldkampioen zijspancrosser
• Bart van Winsen (1943), leraar, bestuurder en politicus

Overleden

• Johannes Jacobus van Bakkenes (1894), burgemeester
• Remmet van Luttervelt (1956), burgemeester
• Peter Hoefnagels (2011), senator in de Eerste Kamer
• Jan Baas (2012), senator in de Eerste Kamer

Woonachtig

• Hans van den Broek (1936), oud-politicus (o.a. minister)
• Co Adriaanse (1947), oud-voetballer en voetbaltrainer
• Kees Tabak (1950), popfotograaf
• Matthijs van Nieuwkerk (1960), Nederlands journalist en televisiepresentator
• Adriaan van Dis (1946), Nederlandse auteur, journalist en televisiepresentator
• Jasperina de Jong (1938), Nederlands actrice, cabaretière en zangeres
• A.L. Snijders (1937), pseudoniem van Peter Cornelis Müller, Nederlands schrijver

Aangrenzende gemeenten

Aangrenzende gemeenten
Deventer (O)	Rijssen-Holten (O)	Hof van Twente (O)
Voorst
Zutphen	Bronckhorst	Berkelland

Externe links

• Kaart 1868 en Satellietfoto 2006
• Veel foto's in de gemeente Lochem door Wiep Keikes
• De officiële webpagina van de gemeente Lochem

Noot

Mediabestanden

Zie de categorie Lochem van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

	Plaatsen in de gemeente Lochem
Stad: Lochem      Dorpen: Almen · Barchem · Eefde · Epse · Exel · Gorssel · Harfsen · Joppe · Laren · Zwiep Buurtschappen: Ampsen · Armhoede · Groot Dochteren · Klein Dochteren · Kring van Dorth · Nettelhorst · Oolde · Quatre Bras · De Schoolt · Verwolde Gelderland: Steden en dorpen in Gelderland      Nederland: Provincies · Gemeenten

Beluister

(info)

52°9'N, 6°25'O