Modus vivendi

Modus vivendi is de Latijnse samenvoeging van modus (manier) en vivendi (leven). Een modus vivendi heeft betrekking op een manier van leven of een manier van omgaan met elkaars verschillen, meestal tussen conflictuerende partijen die toch beslissen om door te gaan met datgene wat hen bindt, belangt of engageert, zelfs al delen zij niet dezelfde waarden en normen.

De betekenis ervan is diplomatiek, maar kan op louter opportunistische gronden gebaseerd zijn, en is zowel toepasbaar in de politiek als in de dagelijkse omgang tussen mensen. Een modus vivendi is vergelijkbaar met een compromis tussen individuen, groepen, partijen, instanties, of landen die het met elkaar rond één of meerdere punten oneens zijn maar toch kiezen voor de beste der mogelijke werelden.

Enkele voorbeelden

• In de huidige Belgische politiek wordt er door een aantal partijen, zowel langs Franstalige als Nederlandstalige kant, via een modus vivendi aan een staatshervorming gewerkt. Voor andere partijen zoals het Vlaams Belang, die een onafhankelijke Vlaamse staat wensen, is een modus vivendi volstrekt ongewenst.
• In de diplomatie is een modus vivendi een instrument om tot een internationaal akkoord te komen, of tot een voorlopige intentieverklaring die op termijn vervangen wordt door een meer definitief akkoord of contract.
• In een oorlogssituatie is een wapenstilstand, of een bepaalde manier van overgave, een vorm van modus vivendi. Dit is niet noodzakelijk een vredesafspraak, maar kan er wel aan voorafgaan.