Scaramouche (personage)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Scaramouche in 1860

Scaramouche (uit het Frans, van het Italiaanse scaramuccia = schermutseling) was een term voor een olijk clownesk karakter uit de Italiaanse commedia dell'arte. Hij draagt vaak een zwart masker en soms een bril. Hij vermaakt het publiek door zijn "grimassen en geaffecteerde taal". Salvator Rosa zegt dat Coviello (net als Scaramouche) "sluw, behendig, soepel en verwaand" is. In Molières De parvenu (Le Bourgeois gentilhomme), vermomt Coviello zijn meester als een Turk en doet alsof hij Turks spreekt. Zowel Scaramouche als Coviello kan slim of dom zijn – al naar gelang de acteur hem wenst weer te geven.

De naam komt van een type in 17e-eeuwse Italiaanse klucht, Scaramuccia (letterlijk "schermutseling"), dat - meestal gekleed in een zwarte Spaanse jurk - als een burlesque geklede macho, werd geslagen door Arlequin voor zijn hoogmoed en lafheid.

Scaramouche is één van de bekende personages in het Punch and Judy (de Engelse Jan Klaasen en Katrijn) poppenkastspel (met wortels in commedia dell'arte). In sommige scenario's is hij de eigenaar van The Dog, een ander bestand karakter. Tijdens optredens, slaat Punch Scaramouche vaak, waardoor zijn hoofd van zijn schouders valt. Hierdoor wordt de term Scaramouche ook geassocieerd met het type marionetten waarvan de nek uitschuifbaar is.

Op deze figuur zijn door onder andere schrijvers, kunstenaars en componisten diverse werken gebaseerd.


Bronnen, noten en/of referenties